پایش زیستی فلز سرب با استفاده از برگ سه گونه درختان بومی سطح شهر اهواز

زمینه و هدف: سرب یکی از فلزات سمی برای موجودات زنده و انسان می باشد که به طور گسترده در محیط­زیست پراکنش دارد. این تحقیق با هدف ارزیابی آلودگی فلز سرب در کلانشهر اهواز با استفاده از شاخص زیستی برگ درختان برهان (Albizialebbeck)، کهور (Prosopis cineraria) و اوکالیپتوس (Eucalyptus globulus)، مقایسه سه گونه درخت شهری در هفت ایستگاه، مقایسه برگ های شسته شده و شسته نشده، بررسی ارتباط خاک و برگ و ارزیابی انتقال عناصر از خاک به برگ انجام شد. مواد و روش­ ها: در این تحقیق ۲۱ نمونه برگ شسته شده، ۲۱ نمونه برگ شسته نشده و ۲۱ نمونه خاک پای درختان از هفت ایستگاه در سطح کلانشهر اهواز در فصل تابستان سال ۱۴۰۴ هر کدام با ۳ تکرار جمع­ آوری شدند. هضم نمونه­ های خاک به روش EPA۳۰۵۰ و هضم برگ درختان به روش جانسون انجام گردید. فلز سرب در نمونه های برگ و خاک به روش جذب اتمی سنجش شد. یافته ­ها: بالاترین غلظت سرب در سه گونه مورد مطالعه، در برگ درخت کهور ۷۹ میلی­گرم بر کیلوگرم به دست آمد. همچنین بیشترین میانگین مقادیر سرب در نمونه­های خاک ۱۷۵/۰۳ میلی­گرم بر کیلوگرم بود. تجزیه و تحلیل رگرسیون خطی فلز سربنشان داد سطح ارتباط بین نمونه های برگ شسته نشده و شسته شده نسبتا قوی (۰/۶۳۷R۲=) است. بیشترین و کمترین میزان شاخص تجمع زیستی فلز سرب مربوط به برگ درخت اوکالیپتوس به ترتیب ۰/۶۴۷ و ۰/۳۲۱ به دست آمد. نتیجه ­گیری: بر اساس شاخص تجمع زیستی فلز سرب در نمونه های برگ درختان مورد مطالعه سطح شهر اهواز، چنین تفسیر می شود که غلظت سرب از خاک پای درختان اوکالیپتوس، برهان و کهور در برگ آن ها جذب نشده است.

کلیدواژه ها:

Tree leaves ، Lead ، Bio indicator ، Toxic metals ، Ahvaz industrial metropolis ، برگ درختان ، سرب ، شاخص زیستی ، فلزات سمی ، کلانشهر صنعتی اهواز