مقاله مروری: اثر شرایط نوری محیط بر فیزیولوژی، رشد، تولیدمثل، شاخص های خونی، عملکرد ایمنی و رنگ آمیزی در ماهیان زینتی

نور یکی از مهم ترین عوامل محیطی موثر بر تنظیم رفتار، ریتم های زیستی و فرایندهای فیزیولوژیک ماهیان است. در آبزی پروری، شناخت اثرات ویژگی های مختلف نور، از جمله طیف طول موج، شدت روشنایی و دوره نوری، برای بهینه سازی رشد، سلامت و عملکرد تولیدمثلی اهمیت دارد. در پرورش ماهیان زینتی، علاوه بر رشد و بقا، ویژگی هایی مانند کیفیت و درخشندگی رنگ، موفقیت تولیدمثلی و وضعیت سلامت و عملکرد سیستم ایمنی نیز از شاخص های مهم تولید به شمار می روند. این مقاله مروری به بررسی اثرات شرایط نوری، شامل طیف های مختلف نور، به ویژه نورهای قرمز، آبی، سبز و سفید، شدت روشنایی، دوره نوری و رنگ پس زمینه مخازن، بر فیزیولوژی و عملکرد پرورشی ماهیان زینتی می پردازد. شواهد پژوهشی نشان می دهند که پاسخ ماهیان به شرایط نوری تحت تاثیر گونه، مرحله رشد و شرایط محیطی قرار دارد. نور از طریق تنظیم ریتم های شبانه روزی، ترشح ملاتونین و تعدیل محور هیپوتالاموس–هیپوفیز–گناد می تواند بر بلوغ جنسی و عملکرد تولیدمثلی تاثیر بگذارد؛ بااین حال، جهت و شدت این اثرات در گونه های مختلف یکسان نیست. شرایط نوری همچنین ممکن است بر رشد، مصرف خوراک، ضریب تبدیل غذایی، پاسخ های استرس فیزیولوژیک، شاخص های خونی و عملکرد ایمنی تاثیرگذار باشد. افزون بر این، طیف نور و رنگ پس زمینه مخازن می توانند از طریق اثرگذاری بر سلول های رنگ دانه ای و سازوکارهای فیزیولوژیک مرتبط، بر ظاهر و شدت رنگ آمیزی ماهیان اثر بگذارند. در مجموع، انتخاب و مدیریت متناسب شرایط نوری با نیازهای اختصاصی هر گونه می تواند به بهبود سلامت، عملکرد تولیدمثلی، رشد و کیفیت ظاهری ماهیان زینتی کمک کند. با توجه به تفاوت پاسخ ها میان گونه ها، تعیین شرایط نوری بهینه مستلزم ارزیابی شواهد اختصاصی هر گونه و در نظر گرفتن برهم کنش عوامل محیطی و مدیریتی است.

کلیدواژه ها:

Light ، ornamental fish ، light spectrum ، light intensity ، photoperiod ، growth ، reproduction ، coloration ، نور ، ماهیان زینتی ، طیف نور ، شدت روشنایی ، دوره نوری ، رشد ، تولیدمثل ، رنگ آمیزی