تاریخ گذاری احادیث سبب نزول آیه ۴۳ سوره نساء در منابع اهل سنت (مطالعه موردی ویژه احادیث پنداره شراب خواری صحابه)

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 12

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_KGY-16-2_004

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

هدف: تحلیل و تاریخ گذاری روایات سبب نزول آیه ۴۳ سوره نساء در منابع اهل سنت که به پنداره شراب خواری و سهو در نماز امام علی(ع) پرداخته اند و بررسی خاستگاه تاریخی و سیر تحول آن ها. روش پژوهش: این پژوهش با استفاده از روش تاریخ گذاری ترکیبی اسناد و متن، ۱۵ گزارش روایی از منابع متقدم اهل سنت تا قرن پنجم هجری را بررسی کرده است. داده ها به شیوه کتابخانه ای گردآوری و به شکل توصیفی-تحلیلی ارزیابی شده اند. یافته ها: «عطاء بن سائب» حلقه مشترک اصلی تمامی طرق روایت است و تاریخ شکل گیری آنها به نیمه دوم قرن دوم هجری بازمی گردد. تحلیل متون نشان دهنده اضطراب شدید در جزئیات واقعه از جمله میزبان، امام جماعت و چگونگی اشتباه در قرائت سوره کافرون است. همچنین، روایات با آیات مکی تحریم خمر تعارض دارند و ابوعبدالرحمن سلمی که تنها راوی این واقعه از عطاء است، فردی عثمانی مسلک و دشمن با امام علی(ع) معرفی شده است. نتیجه گیری: روایات منسوب به امام علی(ع) در سبب نزول آیه ۴۳ نساء، فاقد اعتبار کافی هستند و با انگیزه های سیاسی در دوره بنی امیه شکل گرفته یا تحریف شده اند. استناد به این روایات برای خدشه در عصمت امام علی(ع) فاقد وجاهت علمی است.

کلیدواژه ها:

سبب نزول ، آیه ۴۳ نساء ، تحریم خمر ، تاریخ گذاری اسناد و متن ، سفیان ثوری

نویسندگان

مینا شمخی

استاد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

سیما البوغبیش

دانشجوی دکتری، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات ومعارف اسلامی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم. ترجمه: محمدمهدی فولادوند. (۱۳۸۷). دارالقرآن الکریم ...
  • ابن حبان، محمد. (۱۳۱۵). صحیح ابن حبان بترتیب ابن بلبان. ...
  • ابن حبان، محمد. (۱۳۹۶). المجروحین من المحدثین والضعفاء والمتروکین. تحقیق: محمود ...
  • ابن حجر عسقلانی، احمد بن علی. (۱۹۸۴). تهذیب التهذیب. دار الفکر ...
  • ابن سعد، محمد. (بی تا). الطبقات الکبری. دار صادر ...
  • ابن شاذان، فضل. (بی تا). الایضاح. موسسه الاعلمی للمطبوعات ...
  • ابن عماد حنبلی، عبد الحی. (۱۳۶۴). شذرات الذهب فی اخبار من ...
  • ابن تیمیه، احمد بن عبد الحلیم. (۱۴۰۶). منهاج السنه النبویه فی ...
  • ابن منذر، محمد بن ابراهیم. (۱۴۲۳). تفسیر القرآن. دار المآثر ...
  • ابن هشام، عبد الملک بن هشام. (بی تا). السیره النبویه. دار ...
  • ابوداود، سلیمان بن اشعث. (۱۴۲۰). سنن ابی داود. تحقیق: جمیل صدقی. ...
  • العباد، عبد المحسن بن حمد بن عبد المحسن البدر. (۱۴۲۸). شرح ...
  • انباطی عاملی، علی بن محمد. (۱۳۸۴). الصراط المستقیم الی مستحقی التقدیم. ...
  • باجی، سلیمان بن خلف. (۱۴۱۱). التعدیل و التجریح لمن خرج عنه ...
  • بلاذری، احمد بن یحیی. (۱۴۰۲). فتوح البلدان. ترجمه: محمد توکل. ماهریس ...
  • بلاغی، محمد جواد. (۱۴۲۰). آلاء الرحمن فی تفسیر القرآن. موسسه البعثه ...
  • بن عدوی، مصطفی. (۱۴۱۲). الصحیح المسند من احادیث الفتن و الملاحم ...
  • ترمذی، محمد بن عیسی. (۱۴۱۹). سنن الترمذی. تصحیح: احمد محمد شاکر. ...
  • ثقفی، ابراهیم بن محمد. (۱۴۱۱). الغارات. دار الکتاب الاسلامی ...
  • ثوری، سفیان بن سعید. (۱۴۰۳). تفسیر سفیان الثوری. دار الکتب العلمیه ...
  • حاکم نیشابوری، محمد بن عبد الله. (۱۴۱۱). المستدرک علی الصحیحین. تحقیق: ...
  • حر العاملی، محمد بن الحسن. (۱۴۰۹). وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل ...
  • حجتی، محمدباقر. (۱۳۷۷). اسباب النزول. دفتر نشر فرهنگ اسلامی ...
  • حلی، حسن بن یوسف. (۱۴۱۷). خلاصه الاقوال فی معرفه الرجال. تصحیح: ...
  • خطیب بغدادی، احمد بن علی. (۱۴۱۷). الاسماء المبهمه فی الانباء المحکمه. ...
  • خطیب بغدادی، احمد بن علی. (۱۴۱۷). تاریخ بغداد. تحقیق: مصطفی عبدالقادر ...
  • خویی، السید ابو القاسم. (۱۴۱۳). معجم رجال الحدیث وتفصیل طبقات الرواه. ...
  • ذهبی، محمد بن عبد الله. (۱۹۶۳). میزان الاعتدال فی نقد الرجال. ...
  • سمرقندی، نصر بن محمد. (بی تا). تفسیر سمرقندی. دار الفکر ...
  • سیوطی، عبد الرحمن بن ابی بکر. ( ۱۴۱۴). الدر المنثور. دار ...
  • شوشتری، محمدتقی. (۱۴۱۰). قاموس الرجال. دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه ...
  • صادقی تهرانی، محمد. (۱۴۰۶). الفرقان فی تفسیر القرآن بالقرآن و ...
  • صدر، سیدموسی و ربانی، حسن. (۱۳۷۴). جعل و تحریف در ...
  • صدوق، محمد بن علی بن بابویه. (۱۴۱۷). الامالی. تحقیق: قسم الدراسات ...
  • صدوق، محمد بن علی. (۱۳۶۳). من لایحضره الفقیه. تحقیق: علی اکبر ...
  • طباطبایی، سیدمحمد حسین. (۱۳۹۳). المیزان فی تفسیر القرآن. موسسه الاعلمی ...
  • طبری، محمد بن جریر. (۱۴۱۲). جامع البیان فی تفسیر القرآن. دار ...
  • طبری، محمد بن جریر. (۱۸۷۹). تاریخ الامم و الملوک. موسسه الاعلمی ...
  • طحاوی، احمد بن محمد. (۱۴۱۶). احکام القرآن الکریم. مرکز البحوث الاسلامیه ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (۱۳۶۵). تهذیب الاحکام. تصحیح: سیدحسن خرسان. دار ...
  • طوسی، محمد بن حسن. (بی تا). رجال الطوسی. الشریف الرضی ...
  • عبد بن حمید. (۱۴۲۳). المنتخب من مسند عبد بن حمید. بلنسیه ...
  • عجلی، احمد بن عبدالله. (۱۴۰۵). معرفه الثقات من رجال اهل العلم ...
  • کلینی، محمد بن یعقوب. (۱۴۰۷). الکافی. تحقیق: علی اکبر غفاری. چاپ ...
  • گلدتسیهر، ایگناتس؛ شاخت، یوزف؛ موتسکی، هارالد؛ شوئلر، گرگور و ینبل، ...
  • مزی، جمال الدین ابو الحجاج یوسف. (۱۴۰۰). تهذیب الکمال فی اسماء ...
  • مقاتل بن سلیمان. (بی تا). تفسیر مقاتل. تحقیق: عبدالله محمود شحاته. ...
  • موتسکی، هارالد و کریمی نیا، مرتضی. (۱۳۸۴). حدیث پژوهی در ...
  • موتسکی، هارالد. (۱۳۹۴). حدیث اسلامی: خاستگاه ها و سیر تطور. ...
  • ناوشکی، رسول. (۱۳۸۹). معرفی مقاتل بن سلیمان. فروغ وحدت، (۱)۶، ۷۰-۵۹ ...
  • نمایش کامل مراجع