چارچوب لایه ای نوآوری مدل کسب وکار در صنعت فناوری مالی ایران: فراترکیبی مبتنی بر رویکرد امکان های فناورانه

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 35

فایل این مقاله در 64 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ISM-5-4_003

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

صنعت فناوری مالی ایران تحت سه فشار ساختاری الزامات شمول مالی، محرومیت از سرمایه و زیرساخت بین المللی، و ورود شتابان فناوری های داده محور قرار دارد. در این زیست بوم، عامل تعیین کننده پذیرش فناوری نیست، بلکه ظرفیت بنگاه در بازطراحی منطق خلق و تصاحب ارزش است. با این حال، ادبیات موجود دچار گسست نظری است؛ یا فناوری را بدون بافتار نهادی محرک انگاشته، یا بافتار را بدون تبیین سازوکارهای سطح بنگاه توصیف کرده است. هدف این پژوهش، طراحی چارچوبی چندسطحی برای تبیین نوآوری مدل کسب وکار فین تک در ایران است.پژوهش حاضر کاربردی، کیفی و اکتشافی است که با راهبرد فراترکیب و الگوی هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو اجرا شد. جست وجو در وب آوساینس، اسکوپوس و منابع فارسی (محدود به ۲۰۱۵-۲۰۲۵) و غربالگری دقیق، در نهایت ۵۶ مطالعه واجد شرایط را وارد پیکره نهایی کرد. کیفیت روش شناختی با ابزار MMAT برای هر سه طرح کیفی، کمی و آمیخته سنجیده شد. کدگذاری در سه سطح و بر پایه کتابچه ای انجام شد که برای هر مقوله، تعریف عملیاتی و قاعده شمول و خروج دارد.تحلیل به ۶۲ کد باز، ۲۲ مقوله و ۷ بعد منتج شد که در چارچوبی چهارلایه سامان یافتند. پرشواهدترین ابعاد، قابلیت های درون سازمانی و بسترهای فناورانه (هر دو ۸/۵۱ درصد) و کم شواهدترین، ساختار رقابتی صنعت (۶/۱۹ درصد) بود. پایایی در چهار سطح سنجیده شد؛ کاپای کوهن در سطح مقوله ۰/۸۶۹ و در سطح بعد ۰/۹۷۵ به دست آمد. تحلیل حساسیت بر روی ۲۴ مطالعه کیفی و آمیخته نشان داد هیچ یک از مقوله ها حذف نمی شوند و صرفا اندازه اثر ۱۵ مقوله تقویت می شود که استحکام درونی چارچوب را تایید می کند.یافته بنیادین پژوهش آن است که فناوری «علت مستقل» نوآوری مدل کسب وکار نیست؛ بلکه مجموعه ای از «امکان های عمل» را فراهم می آورد که تحقق آن ها به قابلیت های بنگاه و مجوزهای نهادی گره خورده است. این یافته تبیین می کند چرا دسترسی به فناوری در ایران، لزوما با نرخ بالای بازطراحی مدل کسب وکار همراه نبوده است. در نهایت، چارچوب ارائه شده ماهیتی تبیینی دارد و فاقد ادعای رابطه علی است؛ ازاین رو، برای سنجش تجربی، شش گزاره نظری آزمون پذیر صورت بندی و ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

وحید خاشعی ورنامخواستی

مدیریت بازرگانی، مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

سحر اسماعیلی شایان

کاندیدای دکتری مدیریت بازرگانی گرایش سیاستگذاری بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

سید سروش قاضی نوری نائینی

مدیریت فناوری و کارآفرینی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

مهدی حقیقی کفاش

مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران