تحلیل نشانه شناختی گفتمان قلم فارسی با رویکرد تئو ون لیوون

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 29

فایل این مقاله در 17 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JRPH-5-2_001

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

نوشتار نه‎تنها خوانده می‎شود بلکه دیده می‎شود، به این معنا که نوشتار به غیر از انتقال معنای زبانی، از طریق فرم می‎تواند معانی دیداری را نیز منتقل کند. تحلیل معنای دیداری در تایپوگرافی فارسی در گذشته بررسی شده است اما آنچه اکنون جای مطالعه دارد این فرضیه است که خود قلم یا همان فونت می‎تواند از طریق فرم حروف در انتقال معنای دیداری تاثیرگذار باشد. برای تحلیل اینکه شکل دیداری قلم‎ چگونه می‎تواند بر معنای غیر زبانی آن تاثیرگذار باشد این سوال را می‎توان مطرح کرد: قلم‎های فارسی چگونه می‎توانند بر اثر تحولات شکلی، نظام‎های گفتمانی را تحت تاثیر قرار داده و شرایط دریافت معنا را نزد مخاطب دگرگون کنند؟ در پژوهش حاضر که از نوع تحقیقات کیفی است و در آن از روش تحلیلی  توصیفی استفاده شده است برای یافتن پاسخ از رویکرد نشانه‎شناسی استفاده می‎شود. در اینجا با استفاده از رویکرد تئوون‎لیوون نشانه‎شناس هلندی که مطالعات گسترده‎ای در نشانه‎شناسی نوشتار و تایپوگرافی دارد به تحلیل نشانه‎شناختی گفتمان قلم فارسی پرداخته می‎شود. ون لیوون برای مطالعه ویژگی‎های دیداری قلم‎ها و تحلیل معنای آنها، هشت ویژگی‎ را با عنوان ویژگی‎های متمایزکننده دسته‎بندی و تعریف می‎کند، شامل انحنا، اتصال، وزن، گستردگی، شیب، جهت، قاعده‎مندی و ویژگی‎های غیر بارز. بنابراین با توجه به رویکرد این نشانه‎شناس ویژگی‎های دیداری قلم‎های فارسی مورد بررسی قرار می‎گیرد، و معانی آنها و تاثیر این معانی بر گفتمان قلم فارسی تحلیل می‎شود. اهمیت این پژوهش به‎لحاظ کاربردی در تاثیری است که بر طراحی و انتخاب درست و آگاهانه قلم‎ها می‎گذارد زیرا انتخاب قلم مناسب با موضوع نوشتار می‎تواند گفتمان آن متن را تقویت کند یا تغییر دهد.

نویسندگان

فرزانه آرین نژاد

دانشجوی دکتری، گروه فلسفه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

مالک حسینی

استادیار، گروه فلسفه، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران(نویسنده مسئول).

حمید رضا شعیری

استاد، گروه زبان فرانسه، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • فهرست منابع فارسیاستخریان حقیقی، امیررضا؛ احسنت، ستاره (۱۳۹۸)، تحلیل معنا‎شناختی ...
  • جباری کلخوران، صداقت؛ محمدزاده، مسعود (۱۳۹۷)، تحلیل و بررسی نقش ...
  • چندلر، دنیل (۱۳۸۷)، مبانی نشانه‎شناسی، ترجمه مهدی پارسا، تهران: انتشارات ...
  • دمیرچیلو، هدی؛ سجودی، فرزان (۱۳۹۰)، تحلیل نشانه‎شناختی تایپوگرافی فارسی، کتاب ...
  • سجودی، فرزان (۱۳۸۷)، نشانه‎شناسی کاربردی، تهران: نشر علم ...
  • شعیری، حمیدرضا (۱۳۸۵)، تجزیه و تحلیل نشانه  معناشناختی گفتمان، تهران: سمت ...
  • (۱۳۹۷)، نشانه  معنا‎شناسی دیداری: نظریه و تحلیل گفتمان هنری، تهران: انتشارات ...
  • فزونی، فرهاد (۱۳۸۹)، درآمدی بر ریخت‎شناسی نوشتار فارسی، دبیره، تهران: ...
  • فضائلی، حبیب الله (۱۳۵۰)، اطلس خط، اصفهان: نشریه انجمن آثار ...
  • _____ (۱۳۷۰)، تعلیم خط، تهران: سروش، چاپ ششم ...
  • لیکاف، جرج؛ جانسون، مارک (۱۳۹۵)، استعاره‎هایی که با آنها زندگی ...
  • ون‎دایک، تئون ای (۱۳۸۲)، مطالعاتی در تحلیل گفتمان، ترجمه گروه ...
  • یزدانی، علی رضا (۱۳۹۲)، نشانه‎شناسی تایپوگرافی، کتاب اردیبهشت ۳: گزیده ...
  • فهرست منابع لاتینBenveniste E (۱۹۶۶), Prolemes de Linguistique generale, Paris: ...
  • Kerbrat-Orecchioni C (۱۹۹۹), L’enonciation, Paris: Armand Colin ...
  • Lupton, Ellen (۲۰۱۰), Thinking with type: a critical guide for ...
  • Norgaard, Nina (۲۰۰۹), The Semiotics of Typography in Literrary Texts: ...
  • Schafer, R.M (۱۹۸۶), The Thinking Ear. Toronto: Arcana Editions ...
  • Van Leeuwen, Theo (۲۰۰۵a), Introducing Social Semiotics. London & New ...
  • _________ (۲۰۰۵b), Typographic meaning, Visual Communication, ۴(۲), ۱۳۷-۱۴۳, SAGE Publications ...
  • _________ (۲۰۰۶), Towards a semiotics of typography, Information design journal+ ...
  • فهرست منابع اینترنتیURL ۱: https://fontiran.com/ (Accessed: ۲۳ Octoer ۲۰۲۵) ...
  • نمایش کامل مراجع