حکمرانی ایمنی شغلی و ازکارافتادگی ناشی از کار در ایران: تحلیل حقوق عمومی نظام بازرسی، گزارش دهی حادثه و هماهنگی نهادی در پرتو معیارهای سازمان بین المللی کار
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 23
فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JFRL-3-12_007
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
حوادث ناشی از کار و ازکارافتادگی شغلی، صرفا رخدادهایی فنی در محیط کار نیستند، بلکه میزان توانایی دولت در تنظیم گری خطر، نظارت بر کارفرما، پیشگیری از زیان و تضمین حمایت اجتماعی موثر را آشکار می سازند. این پژوهش با تمرکز بر سه سازوکار به هم پیوسته، یعنی بازرسی کار، گزارش دهی حادثه و هماهنگی نهادی، الگوی حکمرانی ایمنی و سلامت شغلی در ایران را در پرتو معیارهای سازمان بین المللی کار ارزیابی می کند. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و تطبیقی معیارمحور است و مقررات کار و تامین اجتماعی ایران را بر پایه مدل سه سطحی انطباق، شامل شناسایی قاعده، ظرفیت نهادی و بازخورد داده ای، بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد حقوق ایران عناصر مهمی مانند اصل بازرسی کار، تکلیف اعلام حادثه، ارزیابی ازکارافتادگی، مسئولیت کارفرما، حمایت های تامین اجتماعی و برخی اختیارات مداخله در کارگاه خطرناک را به رسمیت شناخته است. با این حال، ضعف اصلی در سطح اجرای نهادی و پیوند میان نهادها ظاهر می شود. بازرسی در بسیاری موارد واکنشی است نه ریسک محور؛ گزارش دهی حادثه بیش از اندازه به کارفرما وابسته است؛ داده ها میان وزارت کار، سازمان تامین اجتماعی، کمیسیون های پزشکی و مراجع رسیدگی پراکنده می ماند؛ و تجربه حوادث به صورت نظام مند به سیاست پیشگیرانه تبدیل نمی شود. این وضعیت بار اثبات را بر کارگر حادثه دیده افزایش می دهد، دسترسی به مزایا را به تاخیر می اندازد، بازدارندگی را تضعیف می کند و یادگیری نهادی را محدود می سازد. نتیجه پژوهش آن است که حمایت موثر مستلزم گذار از الگوی پرونده محور، پسینی و چندپاره به حکمرانی پیشگیرانه، داده محور، هماهنگ و پاسخ گو است. الگوی پیشنهادی بر بازرسی ریسک محور، مسیرهای امن گزارش دهی، پرونده یکپارچه حادثه، شناسه واحد حادثه، تصمیم های اداری و پزشکی مستدل، پروتکل الزام آور میان نهادی، انتشار دوره ای شاخص های ملی ناشناس و مبنایی برای اصلاح تقنینی و اجرایی آینده در ایران نیز تاکید دارد.
کلیدواژه ها:
حکمرانی ایمنی شغلی# بازرسی کار#گزارش دهی حادثه#ازکارافتادگی ناشی از کار# سازمان بین المللی کار#
نویسندگان
شیرین قاسمی
گروه حقوق، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.
هانه فرکیش
گروه حقوق، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.(نویسنده مسئول)
ارکان شریفی
گروه حقوق، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.