مدل سازی سرمایه اجتماعی مالیاتی در بستر تحول دیجیتال در نظام مالیاتی ایران: ترکیب نظریه داده بنیاد و الگوریتم جنگل تصادفی

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تبیین عوامل موثر بر سرمایه اجتماعی مالیاتی در بستر تحول دیجیتال نظام مالیاتی ایران انجام شده است. ضرورت این تحقیق در نیاز به ایجاد پیوند میان فناوری های نوین و سرمایه اجتماعی برای توسعه یک نظام مالیاتی هوشمند، شفاف و کارآمد نهفته است. روش شناسی: این مطالعه با رویکرد آمیخته اجرا شد. در بخش کیفی از نظریه داده بنیاد و آزمون دلفی جهت شناسایی و اعتبارسنجی مولفه ها استفاده گردید. در بخش کمی، کارایی الگوریتم های یادگیری ماشین شامل درخت تصمیم، تقویت گرادیانی، تقویت گرادیانی شدید، ماشین تقویت گرادیانی سبک و جنگل تصادفی مقایسه و از آزمون های فریدمن و نمنی برای تحلیل معناداری تفاوت مدل ها استفاده شد. یافته ها: در مرحله کیفی، ۲۹۱ مفهوم در قالب ۴۵ مولفه، ۲۴ مقوله فرعی و ۶ مقوله اصلی شناسایی شد. یافته های بخش کمی نشان داد که الگوریتم جنگل تصادفی در کلیه شاخص های ارزیابی برتری معناداری نسبت به سایر مدل ها دارد. همچنین تحلیل اهمیت متغیرها مشخص کرد که مولفه های تحول دیجیتال، فرایندهای سازمانی، سرمایه اجتماعی و رویکردهای پیش هشدار بیشترین تاثیر را بر بهبود عملکرد و شفافیت نظام مالیاتی دارند. دانش افزایی: این پژوهش با تلفیق مفاهیم سرمایه اجتماعی و یادگیری ماشین، ارزش نتایج خود را در ارائه یک مدل عملیاتی برای سیاست گذاران نشان می دهد. یافته ها تبیین می کنند که چگونه پیوند متوازن میان زیرساخت های دیجیتال و ساختارهای نهادی می تواند بنیان توسعه حکمرانی مالیاتی هوشمند را فراهم سازد.

کلیدواژه ها:

تحول دیجیتال ، جنگل تصادفی ، سرمایه اجتماعی مالیاتی ، یادگیری ماشین ، نظریه داده بنیاد