پیشران های بین کشوری پیامدهای کووید۱۹ شواهدی از توسعه اقتصادی، نابرابری اجتماعی و سختگیری سیاست های دولت

همه گیری کووید-۱۹ نشان داد که شدت و گستره پیامدهای بحران های سلامت جهانی، بیش از آنکه صرفا تابع ویژگی های زیستی بیماری باشد، تحت تاثیر پیشران های اقتصادی، اجتماعی و نهادی قرار دارد. از این رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل پیشران های بین کشوری موثر بر پیامدهای کووید-۱۹، با تاکید بر توسعه اقتصادی، نابرابری اجتماعی و سخت گیری سیاست های دولت انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–همبستگی است. داده های مورد استفاده از پایگاه های معتبر بین المللی برای مجموعه ای از کشورها گردآوری و با استفاده از مدل های اقتصادسنجی داده های تابلویی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. متغیرهای پژوهش شامل تولید ناخالص داخلی سرانه به عنوان نماینده توسعه اقتصادی، فقر به عنوان شاخص نابرابری اجتماعی، شاخص توسعه انسانی، شاخص دموکراسی و شاخص سخت گیری سیاست های دولت بودند. یافته های پژوهش نشان داد که متغیرهای مورد بررسی به طور معناداری قادر به تبیین تفاوت های بین کشوری در پیامدهای کووید-۱۹ هستند، اما اثرگذاری آن ها از نظر شدت و جهت متفاوت است. نتایج بیانگر آن بود که تولید ناخالص داخلی سرانه و فقر اثر مثبت و معناداری بر پیامدهای بیماری دارند، در حالی که شاخص سخت گیری دولت و شاخص توسعه انسانی اثر منفی و معناداری بر شدت پیامدها نشان دادند. همچنین دموکراسی نیز اثر مثبت و معناداری بر پیامدهای کووید-۱۹ داشت که می تواند ناشی از پیچیدگی فرآیندهای تصمیم گیری و تاخیر در اجرای سیاست های فوری در برخی نظام های سیاسی باشد. بر اساس تحلیل های تکمیلی، مشخص شد که سیاست های سخت گیرانه دولت ها قوی ترین نقش کاهشی را در کنترل پیامدهای همه گیری ایفا کرده اند، در حالی که فقر به عنوان مهم ترین عامل تشدیدکننده آسیب پذیری سلامت در سطح بین کشوری شناسایی شد. در مجموع، نتایج نشان می دهد که پیامدهای کووید-۱۹ حاصل تعامل پیچیده ای میان ساختار اقتصادی، کیفیت حکمرانی و سطح توسعه انسانی کشورها است و نمی توان آن را صرفا به یک بعد خاص نسبت داد. این یافته ها بر ضرورت اتخاذ رویکردهای چندبعدی در مدیریت بحران های سلامت عمومی و طراحی سیاست های هماهنگ اقتصادی–اجتماعی–نهادی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

Cross-border drivers ، COVID-۱۹ ، economic development ، social inequality ، government policy austerity ، resilience ، forward-looking governance ، پیشران های بین کشوری ، کووید-۱۹ ، توسعه اقتصادی ، نابرابری اجتماعی ، سخت گیری سیاست های دولت ، تاب آوری ، حکمرانی آینده نگر