تحلیل نقش دین در شکل گیری هویت مستقل فلسفه اسلامی از فلسفه های یونانی در نگاه فارابی
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 17
فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_ORJ-15-29_001
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
ما برای بررسی این ادعا می خواهیم نسبت دیدگاه های فلسفی فارابی به عنوان یکی از مهم ترین فلاسفه اسلامی را با دین اسلام بسنجیم و ببینیم آیا او در آراء فلسفی اش مقلد محض است یا اینکه با عقل فلسفی اش به گفتگوی با دین پرداخته و در اثر این گفتگو نوآوری هایی ایجاد نموده است. پژوهش حاضر با استفاده از روش های اسنادی، تحلیل منطقی و قیاسی به دنبال پاسخ به این مسئله است که آیا عقل فلسفی فارابی علاوه بر فلسفه های یونانی از دین اسلام نیز استفاده نموده و فلسفه او متمایز از فلسفه های یونانی است و دارای هویت دینی نیز هست یا خیر؟ نتیجه تحقیق این است که فلسفه فارابی دارای هویت دینی بوده و از فلسفه های یونانی عبور کرده است. نقش دین اسلام در زایش های فلسفی از منظر فارابی عبارتند از: وارد نمودن اصطلاحات دینی به فلسفه؛ ارائه استشهاد و تاییدیه دینی بر روش برهانی؛ مسئله سازی دین اسلام برای عقل فلسفی فارابی؛ ایده پردازی متاثر از معارف دینی در فلسفه؛ نظریه پردازی متاثر از معارف دینی در فلسفه؛ و ارائه تفسیر دینی از فلسفه های یونان باستان. همچنین الگوی فلسفه عقلی-دینی فارابی ارائه شده که محور این الگو عبارت است از «وحدت محتوایی و تمایز قالبی فلسفه و دین». الگو دارای هفت مولفه: استفاده از منبع معرفتی دین (مولفه زمینه-ای)؛ باروری زبان فلسفه اسلامی؛ استفاده از رویکرد دینی در قالب روش عقلی؛ مسئله سازی دین؛ ایده پردازی فلسفی-دینی؛ نظریه پردازی فلسفی-دینی؛ و تفسیر دینی از فلسفه های یونانی است. نیز هویت دینی داشتن فلسفه فارابی باعث نمی شود که فلسفه ای التقاطی شود یا کلام اسلامی باشد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
عبدالحسین خسروپناه
استاد پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
حسام الدین مومنی شهرکی
عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامی