متاهندسه ادراکی؛ چهارچوبی رابطه ای برای صورت بندی و تحلیل تجربه فضایی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27

فایل این مقاله در 14 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_BAGH-23-161_001

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

بیان مسئله: تجربه فضایی در معماری پدیده ای چندبعدی، پویا و وابسته به تعامل انسان و محیط است که تبیین آن را نمی توان به ویژگی های کالبدی یا هندسی فضا فروکاست. با وجود توسعه نظریه های متعدد در حوزه پدیدارشناسی، ادراک فضایی، حافظه مکان و تحلیل ساختار فضایی، ظرفیت های تبیینی این رویکردها عمدتا در سطوح متفاوت و به صورت مستقل صورت بندی شده اند و چگونگی ارتباط میان آن ها همچنان با خلا نظری مواجه است.هدف پژوهش: این پژوهش باهدف صورت بندی چهارچوب مفهومی «متاهندسه ادراکی» به این پرسش پاسخ می دهد که چگونه می توان ظرفیت های تبیینی نظریه های موجود را در قالب منطقی رابطه ای برای فهم تجربه فضایی بازسازمان دهی کرد. روش پژوهش: پژوهش از نوع بنیادی و با رویکرد کیفی است و با راهبرد سنتز نظری انتقادی، ازطریق تحلیل تفسیری، مقایسه مفهومی و انتزاع نظری جریان های منتخب انجام شده است.نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد پدیدارشناسی، نظریه های ادراک، مطالعات حافظه و هویت و تحلیل پیکربندی، به ترتیب سطوح زیسته، ادراکی، زمانی- معنایی و ساختاری تجربه فضایی را تبیین می کنند اما هیچ یک به تنهایی چگونگی تبدیل شرایط ساختاری فضا به تجربه ای ادراک شده، زیسته و برخوردار از استمرار زمانی و معنایی را توضیح نمی دهد. سنتز این سطوح نشان می دهد کیفیت تجربه فضایی در خود مولفه ها مستقر نیست، بلکه از سازمان یافتگی روابط میان آن ها و ازطریق سازوکارهای ظهور، امکان کنش و بازخورد پدید می آید. براین اساس، نوآوری متاهندسه ادراکی در افزودن نظریه ای جایگزین نیست، بلکه در انتقال واحد تبیین از «مولفه» به «رابطه» و صورت بندی سطحی میان حوزه ای از تجربه فضایی است که از بررسی مستقل هیچ یک از حوزه های تشکیل دهنده آن حاصل نمی شود.

نویسندگان

زهره شاعری

گروه معماری، پردیس بین المللی کیش، دانشگاه تهران، ایران

مریم مجیدی

گروه معماری منظر، پژوهشکده هنر، معماری و شهرسازی نظر، تهران، ایران

حمیدرضا ابراهیمی

گروه معماری منظر،دانشکدگان هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Assmann, J., & Czaplicka, J. (۱۹۹۵). Collective memory and cultural ...
  • Batty, M. (۲۰۰۵). Cities and complexity: Understanding cities with cellular ...
  • Batty, M. (۲۰۰۹). Cities as complex systems: Scaling, interaction, networks, ...
  • Böhme, G. (۲۰۱۷). Atmospheric architectures: The aesthetics of felt spaces ...
  • Canter, D. (۱۹۷۷). The psychology of place. Architectural Press ...
  • Coburn, A., Vartanian, O., & Chatterjee, A. (۲۰۱۷). Buildings, beauty, ...
  • Gifford, R. (۲۰۱۴). Environmental psychology: Principles and practice (۵th ed.). ...
  • Golledge, R. G. (Ed.). (۱۹۹۹). Wayfinding behavior: Cognitive mapping and ...
  • Groat, L. N., & Wang, D. (۲۰۱۳). Architectural research methods ...
  • Halbwachs, M. (۱۹۹۲). On collective memory (L. A. Coser, Ed. ...
  • Heidegger, M. (۱۹۷۱). Poetry, language, thought (A. Hofstadter, trans.). Harper ...
  • Hillier, B. (۱۹۹۶). Space is the machine: A configurational theory ...
  • Hillier, B., & Hanson, J. (۱۹۸۴). The social logic of ...
  • Husserl, E. (۱۹۷۰). The crisis of European sciences and transcendental ...
  • Husserl, E. (۱۹۸۲). Ideas pertaining to a pure phenomenology and ...
  • Krippendorff, K. (۲۰۱۸). Content analysis: An introduction to its methodology ...
  • Lewicka, M. (۲۰۱۱). Place attachment: How far have we come ...
  • Lynch, K. (۱۹۶۰). The image of the city. MIT Press ...
  • Mallgrave, H. F. (۲۰۱۳). Architecture and embodiment: The implications of ...
  • Merleau-Ponty, M. (۱۹۶۲). Phenomenology of perception (C. Smith, Trans.). Routledge ...
  • Montello, D. R. (۲۰۰۷). The contribution of space syntax to ...
  • Montello, D. R. (۲۰۱۷). Cognition and spatial behavior. In D. ...
  • Norman, D. A. (۲۰۱۳). The design of everyday things (Revised ...
  • Pallasmaa, J. (۲۰۱۲). The eyes of the skin: Architecture and ...
  • Till, J. (۲۰۰۹). Architecture depends. MIT Press ...
  • Tuan, Y.-F. (۱۹۷۷). Space and place: The perspective of experience. ...
  • نمایش کامل مراجع