تاثیر آموزش بازداری شناختی بر بار شناختی آموزشی و درگیری شناختی دانش آموزان دارای نارساخوانی

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف تعیین تاثیر آموزش بازداری شناختی بر بار شناختی آموزشی و درگیری شناختی دانش آموزان دارای نارساخوانی انجام شد. مواد و روش ها: روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه آزمایشی و گروه گواه و شامل یک دوره پیگیری سه ماه بود. جامعه آماری این پژوهش شامل دانش آموزان دختر و پسر پایه دوم تا ششم ابتدایی مبتلا به نارساخوانی بود که در سال تحصیلی ۱۴۰۵-۱۴۰۴ به مراکز اختلال یادگیری شهر خوی مراجعه کردند. نمونه آماری تعداد ۴۶ نفر (۲۸ پسر، ۱۸ دختر) از این دانش آموزان بود که بهشیوه نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (۲۴ نفر) و گواه (۲۲ نفر) قرار گرفتند. ابزار جمع آوری داده ها پرسشنامه بار شناختی کلپش و همکاران (۲۰۱۷) و پرسشنامه درگیری تحصیلی ریو (۲۰۱۳) بود که تمام آزمودنی ها در مرحله پیش آزمون آن را تکمیل کردند. برنامه مداخله ای آموزشی بازداری شناختی وانگ و همکاران (۲۰۱۲) به گروه آزمایش در ۱۰ جلسه به صورت هفتگی و هر جلسه ۳۰ دقیقه آموزش داده شد و در نهایت پس آزمون و پیگیری از دو گروه آزمایش و گواه گرفته شد. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس اندازه های مکرر با نرم افزار SPSS نسخه ۲۳ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که آموزش بازداری شناختی بر شاخص های بار شناختی آموزشی و درگیری شناختی عمیق موثر بود (۰۱/۰>P). همچنین، اثربخشی در مرحله پیگیری سه ماهه تداوم داشت. نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که آموزش بازداری شناختی با بهینه سازی بار شناختی آموزشی و ارتقای درگیری شناختی در دانش آموزان دارای نارساخوانی همراه است؛ بنابراین، این مداخله می تواند به عنوان رویکردی مکمل برای بهبود تخصیص منابع شناختی و تقویت پردازش معنامحور در برنامه های آموزشی این دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

Dyslexia ، Cognitive engagement ، Cognitive inhibition ، Educational cognitive load ، بار شناختی آموزشی ، بازداری شناختی ، درگیری شناختی ، نارساخوانی