مقایسه اثربخشی روان درمانی شناختی مایکل فریش و پارادوکس درمانی(PTC) بر درماندگی آموخته شده، دانش آموزان مبتلا به اختلال وسواس فکری-عملی( نوموفوبیا)
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 16
فایل این مقاله در 12 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_SHPP-13-3_009
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
زمینه و هدف: نوموفوبیا به عنوان ترس و اضطراب ناشی از عدم دسترسی به تلفن همراه، با الگوهای شناختی–هیجانی منفی ازجمله درماندگی آموخته شده ارتباط دارد؛ به گونه ای که احساس ناتوانی و فقدان کنترل می تواند وابستگی فرد به تلفن همراه را افزایش داده و شدت نوموفوبیا را تشدید کند. ازاین رو، بررسی مداخلات روانشناختی موثر بر کاهش درماندگی آموخته شده می تواند در بهبود علائم نوموفوبیا در دانش آموزان نقش مهمی ایفا کند. این پژوهش با هدف مقایسه اثربخشی دو رویکرد روان درمانی شناختی مایکل فریش و پارادوکس درمانی (PTC) بر کاهش درماندگی آموخته شده و شدت نوموفوبیا در دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه مشهد انجام شد.
مواد و روش ها: طرح پژوهش نیمه آزمایشی با ساختار پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری دوماهه بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان متوسطه دوم مبتلا به نوموفوبیا در ناحیه ۶ مشهد در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ بود. از میان آن ها ۴۵ نفر بهروش نمونه گیری هدفمند انتخاب و به صورت تصادفی در سه گروه (روان درمانی شناختی فریش، پارادوکس درمانی، کنترل) جای گذاری شدند. گروه های آزمایش به ترتیب در هشت جلسه روان درمانی شناختی و شش جلسه پارادوکس درمانی شرکت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه نوموفوبیا یلدریم و کوریا (۲۰۱۵) و پرسشنامه درماندگی آموخته شده کوینلس و نلسون (۱۹۸۸) بود. داده ها با آزمون تحلیل واریانس با اندازه گیری های مکرر در نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند.
یافته ها: یافته ها نشان داد تحلیل واریانس آمیخته با تصحیح گرین هاوس–گیرز حاکی از اثر معنادار گروه، زمان و تعامل گروه × زمان بر متغیر نوموفوبیا بود (به ترتیب: ۳۵/۰=۲η، ۳۴/۱۱=F و ۴۶/۰=۲η، ۷۹/۳۵=F و ۴۷/۰=۲η، ۶۳/۱۸=F). همچنین نتایج برای متغیر درماندگی آموخته شده نیز اثر معنادار گروه (۸۰/۰=۲η، ۴۰/۸۸=F)، زمان (۷۱/۰=۲η، ۶۰/۱۰۲=F) و تعامل گروه × زمان (۶۹/۰=۲η، ۷۰/۴۸=F) را نشان داد (۰۱/۰>P). نتایج آزمون تعقیبی بن فرونی نشان داد هر دو رویکرد درمانی نسبت به گروه کنترل در کاهش نوموفوبیا و درماندگی آموخته شده اثربخش بودند؛ اگرچه پارادوکس درمانی میانگین بهبود بیشتری نسبت به درمان شناختی مایکل فریش داشت، اما این تفاوت ازنظر آماری معنادار نبود.
نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان داد که مداخلات درمانی مورد مطالعه بر بهبود هر دو متغیر نوموفوبیا و درماندگی آموخته شده در دانش آموزان اثربخش بوده اند. بر این اساس، این رویکردهای درمانی نه تنها باعث کاهش وابستگی آسیب زا به تلفن همراه می شوند، بلکه ازطریق کاهش احساس درماندگی و افزایش توانمندی روانی، وضعیت روانشناختی دانش آموزان را ارتقا می دهند. بنابراین، به کارگیری این مداخلات در محیط های آموزشی و مشاوره ای می تواند به عنوان گزینه ای موثر جهت مقابله با چالش های عصر دیجیتال و بهبود سلامت روان دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه ها:
Learned helplessness ، Michael Frisch’s cognitive psychotherapy ، Nomophobia ، Paradox therapy (PTC) ، روان درمانی شناختی مایکل فریش ، پارادوکس درمانی (PTC) ، درماندگی آموخته شده ، نوموفوبیا
نویسندگان
فاطمه مشهدی عباس
PhD Candidate in Educational Psychology, Department of Psychology, ZAH.C., Islamic Azad University, Zahedan, Iran
سوفیا خانقاهی
Department of Psychology, ZAH.C., Islamic Azad University, Zahedan, Iran
محمدعلی فردین
Department of Psychology, ZAH.C., Islamic Azad University, Zahedan, Iran
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :