اثربخشی پروتکل درمان شناختی رفتاری هیجان مدار مبتنی بر مدل اسپارس بر اندیشه پردازی خودکشی، عاطفه منفی، و کیفیت زندگی نوجوانان مبتلا به افسردگی اساسی

مقدمه: افسردگی از شایع ترین اختلالات روانی بوده و در سال های اخیر روند رو به رشدی، به خصوص در بین نوجوانان داشته است. در پژوهش های قبلی، اندیشه پردازی خودکشی، عاطفه منفی و کیفیت زندگی به عنوان عوامل مهم و مرتبط با افسردگی به ویژه در نوجوانان، مطرح شده اند. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی پروتکل درمان شناختی - رفتاری هیجان مدار مبتنی بر مدل اسپارس بر اندیشه پردازی خودکشی، عاطفه منفی و کیفیت زندگی نوجوانان مبتلا به افسردگی اساسی بود.روش: این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون، همراه با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش حاضر شامل کلیه دانش آموزان دختر و پسر ۱۳ تا ۱۸ سال مبتلا به افسردگی همراه با اندیشه پردازی خودکشی در استان اصفهان در سال ۱۴۰۳ بود و نمونه مورد بررسی شامل۳۰ دانش آموز بود که به روش نمونه گیری در دسترس و از میان مراجعه کنندگان به مراکز مشاوره آموزش و پرورش استان اصفهان انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۱۵ نفر) گمارده شدند. جهت سنجش متغیرهای پژوهش از مصاحبه ساختاریافته (SCID-۵)، پرسش نامه افسردگی بک (BDI-II)، پرسش نامه مقیاس افکار خودکشی بک (BSSI)، مقیاس عاطفه مثبت و منفی (PANAS)، و پرسش نامه کیفیت زندگی (WHOQOL-BREF) استفاده گردید. تجزیه و تحلیل داده ها از طریق تحلیل کوواریانس چند متغیره و با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۱ انجام شد.نتایج: نتایج نشان داد که نمرات پس آزمون اندیشه پردازی خودکشی و عاطفه منفی، در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه، کاهش معناداری (p<۰.۰۱) و نمرات پس آزمون کیفیت زندگی در گروه آزمایش نسبت به گروه گواه، افزایش معناداری (p<۰.۰۱) داشته است.بحث و نتیجه گیری: پروتکل درمان شناختی - رفتاری هیجان مدار مبتنی بر مدل اسپارس بر بهبود اندیشه پردازی خودکشی، عاطفه منفی و کیفیت زندگی نوجوانان افسرده اثربخش بوده و می تواند به عنوان یک درمان موثر در زمینه افسردگی همراه با اندیشه پردازی خودکشی به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی رفتاری هیجان مدار ، مدل اسپارس ، اندیشه پردازی خودکشی ، کیفیت زندگی ، عاطفه منفی