تاریخچه تنوع زیستی و مخاطرات بوم شناختی آرتمیای ایران (با تاکید بر آرتمیای دریاچه ارومیه)
محل انتشار: فصلنامه مخاطرات محیط طبیعی، دوره: 15، شماره: 50
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 21
فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JNEH-15-50_005
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
دریاچه ارومیه، بزرگترین زیستگاه طبیعی آرتمیا در ایران در شرف نابودی است. حدود ۱۲۵ سال پیش، رابرت گانتر زیست شناس بریتانیایی آرتمیای دریاچه ارومیه را تحت گونه Artemia urmiana نامگذاری کرد. طبق آخرین چک لیست، ۵۹ مکان در سراسر ایران وجود دارد که آرتمیا در آنها به طور علمی ثبت یا گزارش شده است. هدف از این مطالعه مروری بر مخاطرات بوم شناختی آرتمیا در ایران و بررسی تاریخچه این مخاطرات با تاکید بر آرتمیای دریاچه ارومیه می باشد. روش تحقیق بر پایه مطالعات انجام شده توسط نویسندگان مقاله و جستجو در مهمترین سامانه های جستجوی منابع در اینترنت استوار می باشد. بر پایه یافته های این مطالعه، با ادامه کاهش سطح آب دریاچه ارومیه طی دو دهه گذشته، تراکم تخم از ۳۳۹ تخم در لیتر در سال ۱۳۷۳، به کمتر از ۱ تخم در لیتر بین سال های ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۰ و ۰۱۲/۰ تخم بر لیتر در مهر ماه ۱۴۰۳ کاهش یافته و هیچگونه ناپلی یا آرتمیای بالغ در دریاچه مشاهده نشده است. بر همین اساس در آخرین چک لیست آرتمیا در سال ۲۰۲۴ میلادی، پیشنهاد شد که گونه Artemia urmiana می بایستی به عنوان یک گونه «به شدت در معرض خطر» (Critically Endangered) در «فهرست قرمز منطقه ای» ایران قرار گیرد. نتایج تحقیق نشان می دهد که تمام زیستگاه های طبیعی آرتمیا به ویژه دریاچه ارومیه از نظر اکولوژیکی در شرایط بحرانی قرار دارند. از طرف دیگر کمبود مطالعه درباره آرتمیاهای بکرزا و وجود Artemia Franciscana مهاجم به عنوان یک گونه غیر بومی از آمریکای شمالی در این زیستگاهها داده های مربوط به تنوع زیستی آرتمیا در ایران را پیچیده تر کرده است. فقدان داده های جدید و ناهمگونی روش شناسی ارزیابی جمعیت آرتمیا به ویژه در دریاچه ارومیه، تجزیه و تحلیل دقیق داده های تنوع زیستی را چالش برانگیز کرده است. در کل، لازم است در شیوه مدیریت منابع آب در این زیستگاه ها بازنگری اساسی صورت گیرد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
فریدون محبی
استادیار پژوهشی، بخش جنگل و مرتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی،سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ارومیه، ایرا ن
علیرضا عاصم
استادیار، کالج شیلات و علوم زیستی، دانشگاه اقیانوس شناسی هانین، سن یا ۵۷۲۰۲۲، چین
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :