ادراک نابینا، ظهور فضا: پدیدارشناسی نابصری کالبد شهر تهران در افق زیست جهان

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 32

فایل این مقاله در 9 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HOVIAT-20-2_006

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

این پژوهش با رویکرد پدیدارشناسی نابصری و در چارچوب تحلیل فلسفی–مفهومی، سازوکار ادراک و تولید فضا در تجربه زیسته نابینایان تهران را بررسی می کند. داده ها از طریق ۱۴ مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته با افراد ۱۸ تا ۵۲ ساله دارای نابینایی کامل یا کم بینا گردآوری و بر اساس الگوی استفاده روزمره از فضاهای شهری و تنوع شیوه تردد انتخاب گردیدند. یافته ها نشان می دهد ادراک فضایی نابینایان بر سه مولفه اصلی استوار است: بافت صوتی شهر (ریتم ترافیک، پژواک فضاهای نیمه باز و گسست های صوتی در جهت یابی)، بافت لمسی زمین (ناهمواری ها، تغییرات مصالح و موانع پیش بینی ناپذیر بر امنیت حرکتی) و نشانه های فضایی مبتنی بر حافظه و تکرار مسیر که در مواجهه با پیچیدگی کالبدی تهران مستلزم بازآفرینی مداوم نقشه ذهنی است. نتایج نشان می دهد فضا برای نابینایان نتیجه تعامل بدن، حس و خاطره با ریتم شهر است و «عدالت ادراکی» بمثابه چارچوبی برای بازاندیشی در طراحی شهری و تقویت نشانه های چندحسی پیشنهاد می شود.

نویسندگان

الهام دهقان مهرجردی

دانشجوی دکتری تخصصی شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

عاطفه دهقان توران پشتی

دکتری تخصصی شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

سید مجید نادری

دکتری تخصصی شهرسازی، گروه معماری و شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.