بررسی مفهوم ستیز و جاودانگی در شعر «فی مهب دمی» و «سرود شبانه» بر اساس رویکرد نشانه معناشناختی
سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 23
فایل این مقاله در 19 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_CLQAN-20-78_001
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
نشانه معناشناسی به عنوان حوزه نوینی از مطالعات متن کاوی، به بررسی نظام های گفتمانی، روند تولید معنا و سازوکارهای معنا آفرینی در متن می پردازد. برخلاف سنت نشانه شناسی ساخت گرا که معنا را ماهیتی ثابت و غیرسیال می داند؛ در نشانه معناشناسی، معنا جریانی سیال و پویا است. عوامل حسی، ادراکی و عاطفی موجب سیالیت معنا می شود و نظام گفتمانی تحت تاثیر این عوامل قرار می گیرد. پژوهش حاضر، مطالعه ای الگو محور است که با تاکیه بر رویکرد نشانه معناشناسی به بررسی قصیده «فی مهب دمی» از معد جبوری و «سرود شبانه» از شاملو می پردازد.نتایج پژوهش حاکی از آن است که موضوع ستیز و تاکید بر مبارزه و نامیرایی قطب معنایی این دو قصیده به شمار می رود. هر دو شاعر با ترسیم فضایی از تنش گفتمانی و نزاع به مبارزه و پیکار فرا می خوانند. حضور شوشگر در این دو قصیده و به کارگیری رمزگان های شناختی در خدمت قطب معنا و مرکز معنایی قصیده است و فرآیند دورنمایی و برقراری حالت اتصال و گاه انفصال گفتمانی در ترسیم تقابل شوشگر و دیگری، بیانگر ضرورت تقابل است و همچنین بر نامیرایی و فرجامی شیرین برای شوشگر و کسانی که مسیر او را دنبال می کنند، تاکید دارد. هردو شاعر با به کارگیری سازوکارهای گفتمانی، به دنبال تثبیت و یا انتقال معنای مرکزی در روح و جان گیرنده هستند. می توان گفت شعر جبوری در به کارگیری رمزگان ها و طرحواره های تصویری از پویایی بیشتری برخوردار و از عاطفه بیشتر و لحن حماسی بیشتری نسبت به شعر شاملو برخوردار است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
حسین الیاسی مفرد
استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
زینب قاسمی اصل
استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.