تحلیل جنسیتی استعاره های زنانه در شعر معاصر فارسی و عربی

سال انتشار: 1403
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 25

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_CLQAN-20-78_002

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

از منظر زبان شناسی شناختی استعاره فرآیندی تجربه بنیاد است؛ به این معنا که استعاره و ساز و کارهای آن می تواند بازتاب تجربه های زیسته گفته پرداز از جهان خارج باشد. این تجربه های شناخت مند در قالب طرحواره هایی عینی مبنای تصویرسازی هایی برای مفاهیم کلی در ساختار استعاری می شوند. استعاره های زنانه به گزاره های استعاری گفته می شود که دارای طرحواره های زنانه در یکی از دو قطب استعاری (مستعارله و مستعارمنه) است. در استعاره های زنانه، سوژه زن مفاهیم ذهنی انباشته ذهن خود را با کاربست طرحواره هایی زنانه در یکی از دو قطب استعاره بازنمایی می کند. مقاله حاضر با الگوگیری از مبانی پژوهش تطبیقی، فرآیند کانون شده گی طرحواره های زنانه را در بافتار استعاری بررسی می نماید و بدین منظور، گزیده ای از شعر شاعران زن معاصر فارسی و عربی را انتخاب نموده است. نتایج پژوهش گویای آن است که مستعارمنه بعنوان مبدا گزاره های استعاری به کانون اصلی بازنمایی طرحواره های زنانه در شعر شاعران زن معاصر فارسی و عربی تبدیل شده است و در این میان، طرحواره هایی حوزه آرایش، پوشش، مهارتی و مادینه گی برجسته ترین ابژه های جنسیتی مشترک در گزاره های استعاری است. این بدان معناست که شاعران زن در هر دو زبان در برساخت گفتمان زنانه استعاره پایه از طرح واره های جنسیتی مشترکی بهره برده اند. هر چند که سازو کار و نحوه بکارگیری این طرحواره ها در بافتار استعاری با توجه به دغدغه ها و شرایط محیطی حاکم بر شاعران زن دو زبان تا حدودی متفاوت است.

کلیدواژه ها:

تجربه مندی (شناختی) ، طرحواره های (انگاره های) جنسیتی ، استعاره زنانه ، شعر معاصر فارسی و عربی

نویسندگان

جواد گرجامی

دانشگاه محقق اردبیلی