نقش جهاد سازندگی در تحکیم سرمایه اجتماعی و حمایت مردمی از نیروهای مسلح در دفاع مقدس

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 19

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SDSCB-7-13_005

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

جهاد سازندگی به عنوان یکی از نهادهای انقلابی-مردمی، در دوران دفاع مقدس (۱۳۵۹-۱۳۶۷) نقش مهمی در پشتیبانی مهندسی و لجستیکی از نیروهای مسلح ایفا کرد. هدف این پژوهش، بررسی نقش نهادمندی سازمان جهاد سازندگی در تحکیم سرمایه اجتماعی و حمایت مردمی از نیروهای مسلح در دوران دفاع مقدس است. پژوهش حاضر از نظر هدف، بنیادی-کاربردی و از نظر ماهیت داده ها، کیفی است و با رویکرد مطالعه موردی تاریخی-نهادی انجام شده است. داده ها از طریق تحلیل اسناد و مدارک مکتوب، منابع روایی و خاطرات، و مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از مدیران و جهادگران باسابقه گردآوری شد. نمونه گیری به روش هدفمند از نوع گلوله برفی و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون و با استفاده از نرم افزار MAXQDA ۲۰۲۰ انجام شد. یافته ها نشان داد که جهاد سازندگی در طول سه دوره زمانی دفاع مقدس، از یک نهاد مردمی و کم ساختار به یک سازمان منسجم، متمرکز و تخصصی تبدیل شد و شاخص های نهادمندی هانتینگتون (انطباق پذیری، پیچیدگی، استقلال و انسجام) به تدریج در آن تقویت شد. این نهادمندی به تقویت سرمایه اجتماعی در ابعاد اعتماد اجتماعی، هنجارها، شبکه ها و مولفه های ارزشی انجامید. کانال های ارتباطی جهاد سازندگی با مردم شامل دفاتر محلی، جلسات و گردهمایی ها، نمایندگان جهاد، شبکه های رادیویی و تلویزیونی، نشریات، کاروان های جهادی، مساجد و شوراهای اسلامی روستایی بود. اقشار مختلف شامل روحانیت جهادی، زنان جهادگر و گروه های انصار المجاهدین نیز در این فرآیند نقش آفرین بودند.

کلیدواژه ها:

سرمایه اجتماعی ، دفاع مقدس ، جهاد سازندگی ، سطح نهادمندی ، مهندسی رزمی جنگ جهاد سازندگی

نویسندگان

حسین علی حقی

دانشجوی دکترای گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

شیوا جلال پور

عضو هئیت علمی گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

علیرضا شیخ محمدی

استادیار گروه علوم سیاسی ، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

فریدون اکبرزاده

عضو هئیت علمی گروه علوم سیاسی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ایروانی، محمدجواد. (۱۳۷۷). نهادگرایی و جهاد سازندگی. وزارت جهاد سازندگی. ...
  • توسلی، غلامعباس و مولوی، مرضیه. ( ۱۳۴۸). مفهوم سرمایه در ...
  • ثقلانی، محمد. (۱۳۸۵). تاثیر سرمایه اجتماعی بر سیاست­های رفاهی (بررسی ...
  • جلالی شم ­آبادی، محمد، سلمانی لطف­آبادی، عیسی. (۱۳۸۹). گوهرای شب ...
  • جلالی شم­آبادی، محمد. (۱۳۸۸). بستری از دفتر عشق، نشر سلمان ...
  • خزایی، احمدعلی. (۱۳۹۶). روایت ایثار، اداره کل امور ایثارگران وزارت ...
  • دعایی، حمید. (۱۳۹۴). اسطوره­های ماندگار. تهران: نشر امینیان ...
  • دیانت، محمد. (۱۳۹۹). مصاحبه توسط محمودزاده، نصرت اله ...
  • شم آبادی، محمدعلی. (۱۳۹۹). مصاحبه توسط محمود زاده، نصرت اله ...
  • عبدالله زاده، محمد مهدی. (۱۳۹۴). جهاد سازندگی دامغان در دفاع ...
  • فرخ پی، عبدالرضا. (۱۳۹۰). جهاد سازندگی خوزستان در دفاع مقدس. ...
  • قاسمی پناه، سید قاسم. (۱۳۹۸). مصاحبه شخصی. ثبت وقایع جنگ ...
  • کلمن، جیمز. (۱۳۷۷). بنیادهای نظریه اجتماعی، ترجمه منوچهر صبوری. تهران: ...
  • محمودزاده، نصرت­الله. (۱۴۰۱). خاکریزهای خط مقدم: تاریخ مهندسی جنگ جهاد ...
  • مراد پیری، هادی و شربتی، مجتبی. (۱۳۹۲). آشنایی با علوم ...
  • مصاحبه جزایری، عبدالرحمن. (۱۳۹۱). مرکز اسناد ثبت وقایع جنگ جهاد ...
  • نشریه ایثار و جهاد. (۱۳۸۷). پیش شماره ششم ...
  • نشریه پل. (۱۳۹۹). سال سوم، شماره ۳۰ ...
  • نشریه پل. (۱۴۰۰). سال چهارم، شماره ۴۱ ...
  • نشریه پل. (۱۴۰۰). شماره ۴۴ ...
  • نشریه فرهنگی خبری سنگرسازان بی سنگر. (۱۳۹۳). شماره ۸۴ و ...
  • هانتینگتون، ساموئل. (۱۴۰۰). سازمان­های سیاسی در جوامع دستخوش دگرگونی، ترجمه ...
  • ورشایی، مهدی. (۱۳۹۹). مصاحبه توسط محمود زاده، نصرت اله ...
  • نمایش کامل مراجع