ارزیابی روند تغییرات توسعه شهری با استفاده از کدنویسی جاوا اسکریپت در سامانه گوگل ارث انجین (GEE)، (مطالعه موردی شهر چابهار)

زمینه و هدف: مناطق ساحلی تحت تاثیر عوامل اجتماعی و اقتصادی، بستر مناسبی برای رشد شهرنشینی شده اند. بهره برداری از منابع و بوم سازگان های حساس ساحلی، موجب گسترش افقی این شهرها و تهدید توسعه پایدار شده است. هدف پژوهش حاضر، طبقه بندی تصاویر ماهواره ای و شناسایی تغییرات توسعه شهری چابهار (۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰) با استفاده از پردازش ابری در سامانه گوگل ارث انجین (GEE) است. روش بررسی: در این پژوهش، شهر چابهار و منطقه آزاد پیرامون آن ارزیابی شد. برای تهیه نقشه های کاربری اراضی از کدهای جاوا اسکریپت و تصاویر ماهواره ای لندست ۵ و سنتینل ۲ استفاده شد. کاربری ها در چهار طبقه (بایر، ساخته شده، پهنه های آبی و پوشش گیاهی) طبقه بندی شدند. صحت نقشه ها با استفاده از نقاط کنترل زمینی و انطباق با عکس های هوایی در محیط نرم افزار ArcGIS ارزیابی شد. یافته ها: نقشه های روند تغییرات توسعه شهری برای دوره های ۲۰۰۰-۲۰۱۰ و ۲۰۱۰-۲۰۲۰ تهیه شد. ارزیابی دقت نقشه های طبقه بندی شده برای سال۲۰۲۰، صحت کلی ۸۷ درصد و ضریب کاپای ۷۶/۰ را نشان داد. نتایج، بیانگر تغییرات گسترده در مساحت کاربری ها، گسترش چشمگیر اراضی ساخته شده (شهری) و کاهش وسعت سایر کاربری ها در این بازه زمانی است. بحث و نتیجه گیری: نتایج نشان می دهد که رشد مساحت اراضی ساخته شده در چابهار با سرعت بیشتری نسبت به سایر کاربری ها رخ داده و به گسترش افقی و حاشیه نشینی در اطراف حریم دریا (به ویژه در بخش شمال شرقی شهر) منجر شده است. این توسعه کالبدی عمدتا در زمین های بایر پیشین روی داده است که با افزایش جمعیت و اجرای طرح های کلان اقتصادی در منطقه هم خوانی دارد. در نهایت، بهره گیری از سامانه GEE به دلیل دسترسی سریع به سری های زمانی تصاویر، روشی کارآمد، کم هزینه و دقیق برای پایش مستمر گسترش کالبدی در شهرهای ساحلی محسوب می شود.

کلیدواژه ها:

سنجش از دور ، کاربری اراضی ، حاشیه نشینی ، پردازش ابری ، توسعه کالبدی.