تحلیل نظام حقوقی تبلیغات ایران؛ مبانی فقه اسلامی، اصول حقوق داخلی و استانداردهای بین المللی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 20

فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_MJNS-15-2_011

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

هدف: این پژوهش با هدف تحلیل هنجاری–انتقادی نظام تنظیم گری تبلیغات ایران در قالب یک چارچوب تحلیلی سه لایه (شامل مبانی فقه اسلامی، اصول حقوق داخلی و استانداردهای بین المللی) انجام شده است. هدف اصلی این مطالعه، واکاوی میزان انسجام مفهومی، شفافیت هنجاری و ظرفیت تنظیمی دو سند مبنایی کشور در صیانت از حقوق مخاطب، تقویت پیش بینی پذیری حقوقی و سنجش میزان همگرایی هنجاری آن ها با معیارهای نوین جهانی(نظیر پاسخ گویی و اصل تناسب) است.روش پژوهش: این پژوهش با روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد هنجاری–انتقادی انجام شده است. پیکره تحلیل شامل دو سند کلیدی «آیین نامه تاسیس و نظارت بر نحوه کار و فعالیت کانون های آگهی و تبلیغاتی (۱۳۵۸)» و «سیاست ها و ضوابط حاکم بر تبلیغات محیطی (۱۳۸۸)» است. داده ها پس از استخراج و کدگذاری، در سه سطح فقهی، حقوق داخلی و استانداردهای بین المللی، با تمرکز بر شناسایی هم سویی ها، تعارض ها و شکاف های تنظیمی تحلیل شدند.یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که هرچند برخی مقررات تبلیغات با اصول فقهی و حقوقی هماهنگی نسبی دارند، اما در بخش قابل توجهی از آن ها ابهام در تعاریف، پراکندگی ساختار تنظیمی، فقدان شاخص های عینی، ضعف در انسجام هنجاری، نبود شاخص های عینی و ناکارآمدی برخی سازوکارهای نظارتی و فاصله با استانداردهای جهانی مشاهده می شود. همچنین مشخص شد که این نظام تنظیمی در مواجهه با واقعیت های پساپلتفرمی نظیر تبلیغات الگوریتمی، هدف گذاری داده محور و معماری فریبکارانه طراحی (الگوهای تاریک) با خلا جدی تقنینی و تنظیمی روبه رو است. بر این اساس، مسئله اصلی نظام تنظیم گری تبلیغات ایران نه صرفا فقدان مقررات، بلکه ضعف در انسجام میان مبانی هنجاری، صورت بندی حقوقی، سازوکارهای اجرایی و الزامات نوظهور فضای دیجیتال است.نتیجه گیری: برای ارتقای کارآمدی نظام تبلیغات ایران، لازم است چارچوبی تلفیقی و سه سطحی مبتنی بر مبانی فقهی، حقوق داخلی و معیارهای بین المللی طراحی و در مقررات گذاری اعمال شود؛ چرا که مسئله مرکزی، نه تعارض مبانی ارزشی بلکه گسست ساختاری در ترجمان این اصول به قواعد عملیاتی است. با این حال، محدود بودن دامنه تحلیل به اسناد رسمی و عدم بررسی رویه های اجرایی و تفاسیر قضایی، از محدودیت های این پژوهش به شمار می رود. پژوهش حاضر با ارائه یک چارچوب تحلیلی سه لایه مشخص و پیشنهادهای عملیاتی، می کوشد مسیر اصلاح مقررات تبلیغات را در جهت شفافیت بیشتر، رعایت حقوق مخاطب و انطباق با ارزش های اسلامی روشن سازد.

نویسندگان

سید حسین حسینی

دانشجوی دکتری مدیریت رسانه، گروه مدیریت رسانه، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. رایانامه: ettahedou@gmail.com

رضا صابری

نویسنده مسئول، استادیار، گروه روابط عمومی، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران. رایانامه: r.saberi@atu.ac.ir

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • References:Afshari, F., & Patefat, A. (۲۰۲۱). Barriers to reviving public ...
  • Ansari, M. (۲۰۰۰). Al-Makasib (Book of Sale). Dar al-Kutub al-Islamiyyah. ...
  • Bahar, M., & Mousavi-Haghshenas, S. M. (۲۰۲۱). New media, digitalization ...
  • Barzegarzadeh, A., & Mohammadpour, Kh. (۲۰۱۶). Principles and foundations governing ...
  • Boerman, S. C. (۲۰۲۲). The effects of the standardized transparency ...
  • Bylaws on the Establishment and Supervision of Advertising Agencies. (۱۹۸۰). ...
  • European Union. (۲۰۱۶). Regulation (EU) ۲۰۱۶/۶۷۹ of the European Parliament ...
  • European Union. (۲۰۱۸). Directive (EU) ۲۰۱۸/۱۸۰۸ of the European Parliament ...
  • European Union. (۲۰۲۲). Regulation (EU) ۲۰۲۲/۲۰۶۵ of the European Parliament ...
  • Evans, N. J., Phua, J., Lim, J., & Jun, H. ...
  • Hasanpour, M., Mousavi Jonoubi, S. M., & Ibn Torab, M. ...
  • Hsieh, H. F., & Shannon, S. E. (۲۰۰۵). Three approaches ...
  • ICC. (۲۰۲۲). International Code of Advertising and Marketing Communications. International ...
  • Katsirea, I. (۲۰۲۲). Algorithmic advertising and consumer protection in the ...
  • Kennedy, D. (۱۹۹۷). A critique of adjudication. Harvard University Press ...
  • Law on the Prohibition of Advertising and Promotion of Unauthorized ...
  • Livingstone, S. (۲۰۱۴). Children's advertising literacy. Communication Law & Policy, ...
  • Marsden, C. T. (۲۰۱۱). Internet co-regulation: European law, regulatory governance ...
  • Mousavi Bojnourdi, S. M. (۲۰۰۱). Al-Qawa'id al-Fiqhiyyah (Vol. ۱). Nashr ...
  • Napoli, P. M. (۲۰۱۵). Social media and the public interest: ...
  • Naraqi, M. (۲۰۰۷). Awa'id al-Ayyam. Boostan-e Ketab. (in Persian)Nassiran, D., ...
  • OECD. (۲۰۲۲). Dark commercial patterns (OECD Digital Economy Papers). OECD ...
  • OECD. (۲۰۱۸). OECD toolkit for protecting digital consumers: A resource ...
  • Pasquale, F. (۲۰۱۵). The black box society: The secret algorithms ...
  • Press Law. (۱۹۸۵). Ratified March ۱۳. Official Gazette. (in Persian)Resolution ...
  • Taheripour, Z., & Raeisi, Z. (۲۰۲۱). The application of jurisprudential ...
  • Unger, R. M. (۱۹۸۳). The critical legal studies movement. Harvard ...
  • Wachter, S., Mittelstadt, B., & Floridi, L. (۲۰۱۷). Why a ...
  • Yousef, M., & Hosseini, S. A. (۲۰۱۶). Jurisprudential rules of ...
  • نمایش کامل مراجع