بررسی تطبیقی مولفه های تربیتی مفهوم رنج از دیدگاه ویکتورفرانکل و آموزه های قرآنی و حدیثی

رنج به‎عنوان واقعیتی اجتناب ناپذیر در حیات انسان می تواند نقش تعیین کننده ای در فرآیند تربیت و تکامل فرد ایفا کند؛ چراکه مواجهه آگاهانه با رنج موجب تقویت صبر، تعمیق باورهای معنوی و شکل گیری نگرش های پایدار نسبت به زندگی می شود. ویکتور فرانکل بنیان گذار معنادرمانی رنج را بستری ضروری برای رشد معنوی و تعالی فرد می داند و از سوی دیگر، آموزه های اسلام نیز بر نقش محوری رنج در تربیت نفس و کمال انسانی تاکید دارند. ازاین رو در این پژوهش تلاش شده است تا به شیوه توصیفی- تحلیلی و رویکرد تطبیقی مولفه های تربیتی مفهوم رنج از منظر ویکتور فرانکل و آموزه های اسلام مورد واکاوی و بررسی قرار گیرد. دراین راستا با بررسی این مفهوم در آموزه های اسلام و تطبیق آن با نظرات فرانکل این نتایج حاصل شد که فرانکل در بحث رنج، مولفه های تربیتی چون رنج و معناداری، رنج و تعالی دنیوی، رنج و رستگاری اخروی، رنج و مسئولیت پذیری و رنج و امیدواری را مطرح نموده است. دیدگاه فرانکل در این مولفه ها با آموزه های اسلام مطابقت دارد. با این تفاوت که در مولفه رنج و معناداری به رنج ناشی از آزمایش الهی، پیامد اعمال و کفاره گناهان که اسلام توجه ویژه ای به آن ها داشته اشاره ای نکرده است. در مولفه رنج و امیدواری نیز، امید را به صورت کلی و انسانی مطرح کرده که با آموزه های اسلام که امید را منحصر در رحمت الهی می داند تفاوت دارد.

کلیدواژه ها:

آموزه های اسلام ، رنج ، مولفه‎های تربیتی ، ویکتور فرانکل