تحول دیجیتال و اکوسیستم کارآفرینی: مسیرهای دستیابی به مزیت رقابتی پایدار در کشاورزی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JEA-13-1_009

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

چکیده مبسوط مقدمه و هدف: بخش کشاورزی در سراسر جهان با چالشی بی سابقه و چندوجهی روبرو است که نیازمند تحولی بنیادین در رویکردها و شیوه های اجرایی است. پیش بینی ها حاکی از افزایش قابل توجه تقاضای جهانی برای غذا تا سال ۲۰۵۰ هستند، درحالی که این بخش حیاتی، که معیشت میلیاردها نفر به آن وابسته است، تحت فشار شدید تغییرات اقلیمی و تخریب منابع طبیعی قرار دارد. شیوه های کشاورزی سنتی، با ناکارآمدی های ذاتی و پیامدهای زیست محیطی، پایداری سیستم های غذایی و جوامع روستایی را تهدید می کنند. این آسیب پذیری نیاز به راهکارهای نوآورانه پایدار را برجسته می سازد. در پاسخ، مفهوم «کارآفرینی پایدار کشاورزی» (SAE) به عنوان پارادایم تحول آفرین ظهور کرده است. SAE فراتر از تولید رفته است و بر مدیریت فرصت ها در زنجیره ارزش با تمرکز بر تعادل اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی تاکید دارد. دستیابی به SAE نیازمند تحول دیجیتال (IoT، AI، بلاک چین) برای بهره وری و اکوسیستم حمایتی (سیاست ها، مالی) است. اما ادبیات شکاف هایی دارد: عدم تحلیل یکپارچه تحول دیجیتال و اکوسیستم در SCA؛ تمرکز جغرافیایی محدود؛ و کم توجهی به جنسیت، جایی که زنان موانع بیشتری مواجه اند. این مرور به سوال اصلی پاسخ می دهد: چگونه تعامل تحول دیجیتال و اکوسیستم کارآفرینی مسیرهای SCA را برای کارآفرینان کشاورزی (با ابعاد جنسیتی) شکل می دهد؟ اهداف فرعی: (۱) شناسایی فناوری ها و تاثیر بر پایداری؛ (۲) بررسی نقش اکوسیستم؛ (۳) چارچوب مفهومی مسیرها. نوآوری: ادغام جریان ها و تمرکز جنسیتی. مواد و روش ‎ها: روش شناسی این پژوهش یک مرور نظام مند ادبیات جامع (SLR) است که بر اساس چارچوب دقیق دستورالعمل های PRISMA طراحی و اجرا شد. این رویکرد برای اطمینان از شفافیت، تکرارپذیری و کاهش سوگیری در شناسایی و سنتز شواهد موجود اتخاذ گردید. فرآیند جستجو و انتخاب مطالعات شامل جستجوی جامع در سه پایگاه داده اصلی علمی شامل Scopus، Web of Science و CAB Abstracts بود. جستجوی تکمیلی نیز از طریق Google Scholar و روش گلوله برفی انجام شد. مطالعات منتشر شده از ابتدای سال ۲۰۰۰ تا  سال ۲۰۲۵ (زمان نهایی انجام جستجو در پایگاه های داده) مد نظر قرار گرفتند. این بازه زمانی طولانی به‎ منظور ردیابی دقیق گذار از کشاورزی سنتی به پارادایم های دیجیتال و همچنین پوشش رشد تصاعدی انتشارات در حوزه تحول دیجیتال پس از سال ۲۰۲۰ انتخاب شد. رشته های جستجو بر اساس ترکیب مفاهیم کلیدی پژوهش (کارآفرینی پایدار کشاورزی، تحول دیجیتال، اکوسیستم کارآفرینی و مزیت رقابتی پایدار) توسعه یافتند. فرآیند غربالگری شامل حذف موارد تکراری، ارزیابی عنوان و چکیده، و سپس ارزیابی متن کامل توسط دو پژوهشگر مستقل بود. ضریب توافق بین ارزیابان (کاپا) برای چکیده ۰/۸۷ و برای متن کامل ۰/۹۱ بود که نشان دهنده توافق بالا است. در نهایت، ۶۰ مقاله مرتبط برای سنتز نهایی انتخاب شدند. برای ادغام شواهد ناهمگون (کمی و کیفی)، از رویکرد سنتز موضوعی استفاده شد و نرم افزار NVivo برای تسهیل فرآیند کدگذاری و سازماندهی موضوعات به کار رفت. ارزیابی کیفیت با ابزارMMAT  انجام شد و داده ها با فرم استاندارد شامل اطلاعات کتاب‎شناختی، زمینه مطالعه، روش شناسی، فناوری های کلیدی، موانع و تسهیل کننده ها استخراج شدند. سنتز در سه مرحله کدگذاری، سازمان دهی موضوعات توصیفی و توسعه موضوعات تحلیلی انجام گرفت. یافته ‎ها: فناوری های دیجیتال (مانند اینترنت اشیاء و هوش مصنوعی) به ‎عنوان توانمندسازهای قدرتمندی برای افزایش بهره وری و پایداری شناسایی شدند. با این‎ حال، پذیرش آن ها با موانع مهمی از جمله هزینه های بالا، شکاف مهارتی و کمبود زیرساخت مواجه است. تحلیل عمیق تر آشکار ساخت که مزیت رقابتی پایدار نه از خود فناوری، بلکه از هم افزایی میان فناوری، قابلیت های کارآفرینانه (سرمایه انسانی و اجتماعی) و یک اکوسیستم حمایتی (شامل سیاست ها، نهادهای مالی و خدمات ترویجی) نشات می گیرد. این پژوهش مسیرهای متعددی را برای دستیابی به SCA شناسایی می کند، از جمله مسیر مبتنی بر بهره وری فناورانه، مسیر با اهرم اکوسیستم و دسترسی به بازار، و مدل مشارکتی کشاورزان خرد. تحلیل توزیع زمانی مقالات نشان دهنده رشد تصاعدی علاقه پژوهشی از سال ۲۰۲۰ به بعد است، با تمرکز جغرافیایی بر کشورهای آسیایی، به ویژه هند، اما مطالعاتی از آفریقا و اروپا نیز وجود دارند. از منظر روش شناختی، مطالعات کیفی و کمی به طور مساوی توزیع شده بودند. سنتز موضوعی پنج خوشه اصلی را شناسایی کرد: پذیرش فناوری نابرابر تحت تاثیر مقیاس مزرعه و زیرساخت؛ تاثیرات مثبت بر پایداری سه گانه (کاهش مصرف منابع، افزایش درآمد، توانمندسازی اجتماعی) با نگرانی هایی مانند جابجایی شغلی؛ موانع غالب مانند هزینه و شکاف دیجیتال، شدیدتر برای زنان؛ تسهیل کننده ها شامل آموزش و سیاست های حمایتی؛ و اکوسیستم کارآفرینی با ضعف عدم هماهنگی بین بازیگران. نتایج کمی و کیفی همگرایی بر اهمیت اکوسیستم و واگرایی بر تفاوت های زمینه ای را نشان دادند. همچنین، مطالعات موردی نشان دهنده موفقیت مدل های تعاونی دیجیتال در کاهش ریسک برای کشاورزان خرد بودند. نتیجه ‎‎گیری: دستیابی به مزیت رقابتی پایدار در کارآفرینی کشاورزی نیازمند یک رویکرد سیستمی و انعطاف پذیر است که در آن، نوآوری دیجیتال در یک بستر اکوسیستمی حمایت کننده ریشه داشته باشد. این پژوهش با ارائه یک چارچوب مفهومی یکپارچه که این تعاملات پیچیده را مدل سازی می کند، به ادبیات نظری کمک می کند. تلویحات عملی برای کارآفرینان شامل لزوم اتخاذ رویکردی استراتژیک به فناوری و تعامل فعال با اکوسیستم است. برای سیاست گذاران، ضرورت تدوین سیاست های یکپارچه، سرمایه گذاری در زیرساخت های روستایی، و طراحی برنامه های حمایتی هدفمند برای غلبه بر شکاف دیجیتال و جنسیتی برجسته می شود. کارآفرینی پایدار کشاورزی دیجیتالی، پتانسیل دگرگون کننده ای برای ساختن سیستم های غذایی تاب آور و پایدار دارد. پیشنهاد می شود که پژوهش های آینده بر مطالعات تطبیقی و روش های ترکیبی تمرکز کنند تا تعمیم پذیری افزایش یابد. در نهایت، با تلاش هماهنگ ذی نفعان، می توان به توسعه روستایی فراگیر و امنیت غذایی دست یافت. علاوه بر این، ادغام فناوری های نوظهور، مانند یادگیری ماشین در پیش بینی بازار، می تواند فرصت های جدیدی را ایجاد کند.

نویسندگان

مسعود خیراندیش

Department of Economics, Faculty of Humanities and Sports Sciences, Gonbad Kavous University, Gonbad Kavous, Iran

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Abdalla, T. A. O., & Chen, Y. (۲۰۲۱). A case ...
  • Brahma, M., & S. Tripathi, S. (۲۰۲۰). Indian society of ...
  • Chakraborty, M., Parida, P., Mandal, N. K., Patnaik, S., & ...
  • Duc, N. M., Nhuan, N. H., Huong, T. T. T., ...
  • Gawel, A., Benesova, I., & Kotyza, P. (۲۰۲۴). The green ...
  • Hong, Q. N., Fàbregues, S., Bartlett, G., Boardman, F., Cargo, ...
  • Kenya. International Journal of River Basin Management, ۲۲(۴), ۶۲۷–۶۴۳. https://doi.org/۱۰.۱۰۸۰/۱۵۷۱۵۱۲۴.۲۰۲۳.۲۲۱۶۰۱۹Page, ...
  • Polunina, N. Yu. (۲۰۲۴). Digital transformation as a catalyst for ...
  • Tiwari, N. (۲۰۱۷). Women entrepreneurship in India: A literature review. ...
  • Tran, M. L., Hong-Hue, T. H., & Thai, H. C. ...
  • Xu, G., Hou, G., & Zhang, J. (۲۰۲۲). Digital Sustainable ...
  • https://doi.org/۱۰.۵۲۵۴۷/jea.۹.۱۸.۲۲Bei, N., Li, W., & Cao, L. (۲۰۲۴). Digital integration ...
  • Brahma, M., & S. Tripathi, S. (۲۰۲۰). Indian society of ...
  • Caradonna, J. L. (۲۰۱۴). Sustainability: A history. Oxford University Press ...
  • Chakraborty, M., Parida, P., Mandal, N. K., Patnaik, S., & ...
  • Chakravarty, A., Whitbread, A., Gaur, P., Selvaraj, A., Mazumdar, S. ...
  • Duc, N. M., Nhuan, N. H., Huong, T. T. T., ...
  • Faskhutdinova, M. S., Larionova, N. B., & Latypov, R. A. ...
  • Hong, Q. N., Fàbregues, S., Bartlett, G., Boardman, F., Cargo, ...
  • https://doi.org/۱۰.۳۲۳۳/EFI-۱۸۰۲۲۱Hrustek, L. (۲۰۲۰). Sustainability driven by agriculture through digital transformation. ...
  • Krause, R., Augenstein, B., & Sawas, N. (۲۰۲۲). Digital Transformation ...
  • Meludu, N. T. (۲۰۲۰). Showcasing creativity in home economics through ...
  • Page, M. J., McKenzie, J. E., Bossuyt, P. M., Boutron, ...
  • Polunina, N. Yu. (۲۰۲۴). Digital transformation as a catalyst for ...
  • Popović, P. S., Semenčenko, D., & Vasilić, N. (۲۰۱۹). The ...
  • Thomas, A. (۲۰۲۵). Empowering Rural Women in Harnessing Entrepreneurship for ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۱۸۶/۱۴۷۱-۲۲۸۸-۸-۴۵Tiwari, N. (۲۰۱۷). Women entrepreneurship in India: A literature review. ...
  • Tran, M. L., Hong-Hue, T. H., & Thai, H. C. ...
  • Wondim, A. K. (۲۰۱۹). Determinants and challenges of rural livelihood ...
  • Xu, G., Hou, G., & Zhang, J. (۲۰۲۲). Digital Sustainable ...
  • نمایش کامل مراجع