طراحی مدل توسعه اکوسیستم کارآفرینی در حوزه گردشگری کشاورزی با رویکرد فراترکیب
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 28
فایل این مقاله در 15 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JEA-13-1_014
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: صنعت گردشگری در حال حاضر در سراسر جهان به عنوان موتور توسعه ی اقتصادهای مختلف تلقی می شود و گردشگری کشاورزی به عنوان یکی از حوزه های جدید این صنعت به یک روند رشد پایدار و سبز اقتصادی تبدیل شده است. گردشگری کشاورزی روشی برای توسعه ی گردشگری پایدار و چندکارکردی در مناطق روستایی است که از طریق آن، بازدیدکننده این فرصت را دارد که با مناطق و مشاغل کشاورزی، محصولات محلی، غذاهای سنتی و زندگی روزمره مردم روستا به عنوان عناصر و سنت های فرهنگی آشنا شود. نقش این صنعت در ایجاد اشتغال، درآمدزایی، کارآفرینی و توسعه ی اقتصادی و وجود قابلیت های فراوان کشور در دو حوزه ی گردشگری و کشاورزی، همچنین نرخ بالای بیکاری و وضعیت اقتصادی نابسامان کشور، توجه به این حوزه های راهبردی را بیش از پیش جلوه گر می کند. با توجه به این که اکوسیستم های کارآفرینی به عنوان مجموعه ای چندبعدی از عوامل متقابل که تاثیر فعالیت های اقتصادی بر رشد اقتصادی را تعدیل می کنند و در قالب یک ساختار پیچیده اجتماعی منجر به ایجاد ارزش و توزیع عادلانه آن در اکوسیستم می شوند، کمتر در سطح روستا مورد توجه قرار گرفته اند، ضرورت طراحی مدلی برای توسعه ی چنین اکوسیستم هایی در صنعت گردشگری کشاورزی آشکار است. بنابر این، پژوهش حاضر به دنبال طراحی و تدوین مدل توسعه ی اکوسیستم کارآفرینی در حوزه ی گردشگری کشاورزی است.
مواد و روش ها: پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی، از نظر رویکرد، کیفی و از حیث شیوه ی گردآوری داده ها، در زمره مطالعات اسنادی قرار می گیرد، زیرا داده های مورد نیاز از طریق بررسی و تحلیل نظام مند اسناد علمی شامل مقالات منتشرشده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر گردآوری شدهاند. روش پژوهش، فراترکیب و بر اساس الگوی هفت مرحله ای سندلوسکی و باروسو (Sandelowski & Barroso) است. جامعه ی اسنادی شامل تمامی مطالعات علمی داخلی و بین المللی منتشرشده در حوزه ی اکوسیستم کارآفرینی و گردشگری کشاورزی بود. انتخاب مطالعات با روش نمونه گیری هدفمند و بر اساس معیارهای ورود و خروج انجام شد. پس از غربالگری پژوهش ها، تعداد ۵۰ پژوهش انتخاب و سپس با تحلیل محتوای یافته های پژوهش های انتخاب شده و با استفاده از روش کدگذاری و نظر خبرگان، تعداد ۶۶ کد، ۱۵ مفهوم و هفت مقوله شناسایی شدند. به منظور سنجش پایایی کدهای استخراجی، درصد توافق درون موضوعی محاسبه گردید.
یافته ها: توسعه ی اکوسیستم کارآفرینی در حوزه ی گردشگری کشاورزی نیازمند توجه هم زمان و هم راستای چندین مولفه ی کلیدی است. این مولفه ها در قالب مقولات "سرمایه انسانی" شامل مفاهیم توانمندسازی نیروی انسانی، آموزش تعاملات اجتماعی و مهارت های تکمیلی، "بازار و تقاضا" شامل مفاهیم تبلیغات و برندسازی، بازارسازی و مطالعه تقاضاهای گردشگران، "زیرساخت و منابع" شامل مفاهیم زیرساخت های فیزیکی گردشگری، پتانسیل های طبیعی و منطقه ای، "سیاست ها و نهادها" شامل مفاهیم حمایت های دولتی، نهادسازی، تدوین قوانین، "سرمایه اجتماعی و تعاملات" شامل مفاهیم مشارکت و همکاری داخلی، شبکه سازی خارجی، "نوآوری و یادگیری" شامل مفاهیم نوآوری علمی و دانشی، نوآوری فناورانه و زیرساختی و "فرهنگ" شامل مفاهیم تقویت فرهنگ عمومی کارآفرینی و توسعه نگرش جامعه محلی، دسته بندی شدند که به طور نظام مند با یکدیگر در تعامل اند و بنیان یک اکوسیستم پایدار را شکل می دهند.
نتیجه گیری: نتایج پژوهش در قالب مدل توسعه ی اکوسیستم کارآفرینی در حوزه ی گردشگری کشاورزی نشان می دهد که شکل گیری و توسعه ی اکوسیستم کارآفرینی در حوزه گردشگری کشاورزی حاصل برهم کنش پویا و هم افزایی مجموعه ای از عوامل ساختاری، نهادی و رفتاری است که در قالب هفت بعد اصلی شامل فرهنگ، سرمایه انسانی، بازار و تقاضا، زیرساخت ها و منابع، سیاست ها و نهادها، سرمایه اجتماعی و تعاملات، و نوآوری و یادگیری تبیین می شوند. در این چارچوب، فرهنگ به عنوان بستر نرم افزاری اکوسیستم، از طریق تقویت نگرش های مثبت و ارزش های کارآفرینانه در جامعه محلی، زمینه ساز پذیرش و پایداری فعالیت های کارآفرینانه است؛ در حالی که سرمایه انسانی توانمند و آموزش دیده به عنوان عامل کلیدی در تبدیل فرصت ها به کسب وکارهای پایدار عمل می کند. هم زمان، وجود بازار پویا و تقاضای موثر از طریق سازوکارهایی نظیر برندسازی و بازاریابی هدفمند، امکان تجاری سازی محصولات و خدمات گردشگری را فراهم می سازد. از سوی دیگر، زیرساخت ها و منابع به عنوان پیش نیازهای عینی توسعه، بستر فیزیکی و محیطی لازم برای بهره برداری از ظرفیت های گردشگری را مهیا می کنند و سیاست ها و نهادها با ایفای نقش تنظیم گر و حمایتی، از طریق تدوین قوانین، ارائه مشوق ها و تسهیل فرایندها، شرایط مساعد برای رشد اکوسیستم را فراهم می آورند. همچنین، سرمایه اجتماعی و تعاملات شبکه ای با تقویت همکاری ها، اعتماد و تبادل دانش، موجب افزایش کارایی و انسجام درون سیستمی می شوند و در نهایت، نوآوری و یادگیری به عنوان موتور محرک اکوسیستم، با ارتقای مستمر دانش، فناوری و خلاقیت، زمینه ساز مزیت رقابتی و پایداری بلندمدت کارآفرینی در این حوزه هستند. بر این اساس، می توان نتیجه گرفت که کارآمدی اکوسیستم کارآفرینی گردشگری کشاورزی نه به عملکرد منفرد هر یک از این ابعاد، بلکه به کیفیت تعامل، توازن و انسجام میان آنها وابسته است؛ به گونه ای که هرگونه ضعف یا گسست در یکی از اجزا می تواند کل نظام را با اختلال مواجه سازد. ازاینرو، اتخاذ رویکردی جامع، یکپارچه و سیستمی در سیاست گذاری و برنامه ریزی توسعه، شرط اساسی برای تحقق و پایداری کارآفرینی در این حوزه محسوب می شود. بنابراین سیاست گذاران، پژوهشگران و فعالان این حوزه باید به توسعه ی ظرفیت های انسانی، نهادی، زیرساختی، بازاریابی، فرهنگی، اجتماعی و نوآوری به عنوان ابعاد مکمل و به هم پیوسته بنگرند. همچنین، لازم است بین سطح سیاست گذاری کلان، برنامه ریزی منطقه ای و اجرای محلی هماهنگی وجود داشته باشد تا بتوان با نگاه بلندمدت و پایدار، گردشگری کشاورزی را به عنوان یک فرصت اقتصادی، فرهنگی و زیست محیطی ارتقا داد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
فتانه بهاروند
Department of Management and Accounting, Faculty of Humanities and Management Sciences, Velayat University, Iranshahr, Iran
نادر نادری
Department of Management and Entrepreneurship, Faculty of Social Sciences, Economics and Accounting, Razi University, Kermanshah, Iran
بیژن رضایی
Department of Management and Entrepreneurship, Faculty of Social Sciences, Economics and Accounting, Razi University, Kermanshah, Iran
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :