تاثیر نگرش و محیط کارآفرینی بر رفتار کارآفرینانه: نقش میانجی خودکارآمدی کارآفرینانه (مورد مطالعه: شرکت های دانش بنیان کشاورزی خراسان رضوی)
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 28
فایل این مقاله در 17 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JEA-13-1_015
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
چکیده مبسوط
مقدمه و هدف: در عصر حاضر، شرکت های دانش بنیان به عنوان موتورهای محرک اقتصاد دانش محور، نقشی تعیین کننده در خلق نوآوری و توسعه پایدار ایفا کرده اند. پژوهش های جدید نشان می دهند که این شرکت ها با تکیه بر سرمایه فکری، فناوری های نو و مدل های کسب وکار پویا، توانسته اند سهم قابل توجهی در رشد اشتغال و بهره وری ملی داشته باشند. در این میان، ارتقای ظرفیت های کارآفرینانه درون سازمانی، به ویژه از طریق توسعه نگرش و رفتارهای نوآورانه، یکی از عوامل کلیدی موفقیت این شرکت ها به شمار می رود. محیط های دانش بنیان نیازمند فرهنگی پویا و حمایتی هستند که فرصت بروز خلاقیت، ریسک پذیری و یادگیری مداوم را برای اعضا فراهم کند. از اینرو، بررسی عوامل اثرگذار بر رفتار کارآفرینانه در شرکت های دانش بنیان کشاورزی، ضرورتی علمی و راهبردی است. رفتار کارآفرینانه یکی از محرک های کلیدی رشد و پایداری کسب وکارها در محیط های رقابتی امروز است. تمرکز بر خلاقیت، نوآوری و انعطاف پذیری، کارآفرینان را قادر می سازد تا تحولات بنیادین را ایجاد کنند و مزیت های رقابتی پایدار و غیرقابل تقلید را به دست آورند. کارآفرینان با بهره گیری از ایده های نوآورانه، نه تنها محصولات و خدمات خود را بهبود می بخشند، بلکه از طریق طراحی راهبردهای پویا، مزیت های رقابتی ماندگار خلق کرده، توانایی تطبیق و بقا در شرایط متغیر محیطی را برای کسب وکار خود تضمین می کنند. در این راستا، شرکت های دانش بنیان کشاورزی برای بقا و توسعه، نیازمند بهره گیری از رفتارهای کارآفرینانه در میان کارکنان خود هستند. با وجود اهمیت رفتار کارآفرینانه در موفقیت و پایداری شرکت های دانش بنیان، شواهد پژوهشی نشان می دهند که هنوز درباره عوامل موثر بر شکل گیری این رفتار و سازوکارهای تبیین کننده آن اجماع روشنی وجود ندارد. اگرچه برخی پژوهش ها بر نقش نگرش کارآفرینانه و برخی دیگر بر اهمیت محیط کارآفرینی تاکید کرده اند، اما نحوه تاثیر همزمان این دو عامل بر رفتار کارآفرینانه، به ویژه از طریق متغیرهای روان شناختی مانند خودکارآمدی کارآفرینی، کمتر مورد توجه قرار گرفته است. این خلا پژوهشی در شرکت های دانش بنیان کشاورزی از اهمیت بیشتری برخوردار است، زیرا موفقیت این شرکت ها در گرو برخورداری کارکنان از توانایی شناسایی فرصت ها، نوآوری و اقدام کارآفرینانه است. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر نگرش کارآفرینانه و محیط کارآفرینانه بر رفتار کارآفرینانه با نقش میانجی خودکارآمدی کارآفرینانه انجام شد.
مواد و روش ها: جامعه آماری پژوهش شامل ۲۱۰ نفر از کارکنان شاغل در شرکت های دانش بنیان کشاورزی استان خراسان رضوی بود که در حوزه های مختلفی از جمله فناوری های نوین کشاورزی، زیست فناوری، تولید نهاده های کشاورزی و خدمات فناورانه فعالیت داشتند. با توجه به محدود بودن حجم جامعه آماری، پرسشنامه ها در اختیار تمامی اعضای جامعه قرار گرفتند. در نهایت، ۱۳۲ پرسشنامه کامل و قابل استفاده دریافت شدند و مبنای تحلیل قرار گرفتند. جهت سنجش روایی صوری از نظر خبرگان و در خصوص روایی سازه از روایی همگرا و واگرا بر اساس روش فورنل و لارکر، HTMT و تحلیل عاملی استفاده شد. جهت سنجش پایایی از آلفای کرونباخ و پایایی مرکب استفاده شد. همچنین، تجزیه و تحلیل داده ها با نرم افزار SPSS۲۷ و smart PLS۴ انجام شد.
یافته ها: در سطح اطمینان ۹۵ درصد، نگرش کارآفرینانه و محیط کارآفرینانه هر دو دارای تاثیر مثبت و معنیدار بر رفتار کارآفرینانه شرکت های دانش بنیان کشاورزی هستند. به طور مشخص، مقادیر ضریب معنیداری برای نگرش کارآفرینانه برابر ۴/۰۰۱ و برای محیط کارآفرینانه برابر ۲/۷۳۷ بودند و ضرایب مسیر آن ها به ترتیب ۰/۳۸۵ و ۰/۳۵۰ به دست آمدندت. همچنین، نگرش کارآفرینانه و محیط کارآفرینانه به صورت مستقیم بر خودکارآمدی کارآفرینانه تاثیر مثبت و معنیداری داشتند؛ به گونه ای که ضرایب معنیداری به ترتیب ۲/۷۰۳ و ۳/۲۳۱ و ضرایب مسیر ۰/۲۳۹ و ۰/۲۴۹ محاسبه گردیدند. علاوه بر این، خودکارآمدی کارآفرینانه نیز تاثیر مثبت و معنیداری بر رفتار کارآفرینانه داشت که ضریب معنیداری ۳/۶۸۰ و ضریب مسیر ۰/۲۲۲ محاسبه شدند. در ادامه، بررسی اثرات غیر مستقیم نشان داد که نقش میانجی خودکارآمدی کارآفرینانه در رابطه بین نگرش کارآفرینانه و محیط کارآفرینانه با رفتار کارآفرینانه رد می شود.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج پژوهش، مدیران شرکت های دانش بنیان کشاورزی می توانند با تقویت نگرش کارآفرینانه کارکنان از طریق برگزاری دوره های آموزشی تخصصی، کارگاه های نوآوری و برنامه های هدایتگری، فضایی را برای افزایش انگیزه و توانمندی های کارآفرینانه ایجاد کنند. همچنین، با بهبود محیط کارآفرینانه از طریق ایجاد مراکز نوآوری داخلی، حمایت از طرح های پرریسک، کاهش موانع اداری و ارتقای همکاری میان بخشی، زمینه رشد و توسعه فعالیت های کارآفرینانه فراهم می شود. تقویت خودکارآمدی کارآفرینانه کارکنان از طریق مربیگری فردی، آموزش مهارت های تصمیم گیری و حل مسئله و طراحی نظام بازخورد مستمر، اثر مستقیمی بر عملکرد سازمان خواهد داشت. در سطح سیاست گذاری نیز تدوین بسته های حمایتی شامل تسهیلات مالیاتی، اعتبارات کم بهره و ایجاد خوشه های تعاملی میان شرکت ها می تواند اثر پایدارتر و گسترده تری بر توسعه این شرکت ها داشته باشد. پیشنهاد می شود که پژوهش های آتی با گسترش قلمرو جغرافیایی و بررسی داده های میدانی، نقش دوسویه متغیرهای پژوهش را بررسی کنند. همچنین، تاثیر سایر متغیرها مانند فرهنگ سازمانی، یادگیری سازمانی و فناوری های نوین (هوش مصنوعی، کلان داده و ...) بر رفتار کارآفرینانه تحلیل گردد.
کلیدواژه ها:
Dynamic Organizational Culture ، Dynamic Business Models ، Employee Empowerment ، Intellectual Capital ، Organizational Innovation ، Sustainable Development ، توسعه پایدار ، توانمندسازی کارکنان ، سرمایه فکری ، فرهنگ سازمانی پویا ، نوآوری سازمانی ، مدل های کسب وکار پویا
نویسندگان
سعید ابوالحسینی
Department of Business Management, Finance Department, Faculty of Administrative Sciences, Imam Reza University (PBUH), Mashhad, Iran
سعید جعفری تیتکانلو
Department of Management, Imam Reza University (PBUH), Mashhad, Iran
رضا رافت نیا
Department of Business Management, Marketing Department, Faculty of Administrative Sciences, Imam Reza University (PBUH), Mashhad, Iran
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :