فراترکیب مطالعات انتقادی ناظر به رسانه های اجتماعی مبتنی بر تحلیل داده بنیاد

اگرچه رسانه های اجتماعی به بخش جدایی ناپذیری از زندگی بشر امروز بدل شده، اما این سوال جدی مطرح است که این پدیده فراگیر، از حیث فرهنگی خنثی است یا جهت دار؟ پاسخ به این سوال از آن جهت اهمیت دارد که رسانه های اجتماعی داخلی، از حیث معماری و منطق طراحی اقتباسی بوده و طبیعی است که در فرض سویگی فرهنگی نمونه های خارجی، در حال بازتولید نظام ارزشی غرب است. مسئله این مقاله آنست منظرگاه اندیشمندان غربی به فرهنگ سویگی رسانه های اجتماعی را مورد کنکاش قرار دهد و در همین راستا این پرسش مطرح است که رسانه های اجتماعی موجود از منظر اندیشمندان غربی چه سویه های فرهنگی آسیب زایی دارند و چگونه صورت بندی می شوند؟برای پاسخ به این پرسش، رهیافت روشی فراترکیب در دستور کار قرار گرفته است و با استفاده از روش جمع آوری متن کاوی و انتخاب هدفمند متون علمی و باهره مندی از روش تحلیل داده بنیاد به مقوله محوری: «ارزشها، هنجارها و نیازهای خودمحورانه» به عنوان اصلی ترین سویه فرهنگی و ارزشی رسیده است. در این راستا «مبنای نئولیبرالیستی» و «امپریالیسم» به عنوان مهمترین شرایط علی این مقوله محوری یافت شده و همچنین اهم شرایط زمینه «جنگ ترکیبی» و «ابر دستگاه تجارتی امنیتی نظارت» و اهم شرایط مداخله گر «نا آگاهی کاربران» و «اسطوره اجتناب ناپذیری» بوده است. کنش واکنش متقابل مابین کاربران و ساز و کار رسانه های اجتماعی با مقوله های مهمی چون «حکمرانی الگوریتمی»، «روشهای انحراف اذهان» و «استثمار مجازی» از متون مورد مطالعه استخراج شده است. و در نهایت پیامدهایی چون «نابودی مشارکت مدنی»، «جمع های متکثر»، «آسیب های روحی» و «هزینه محبوبیت» بدست آمده است.

کلیدواژه ها:

رسانه های اجتماعی ، آسیب شناسی رسانه های اجتماعی ، نقد شبکه های اجتماعی ، فرهنگ مجازی ، سبک زندگی مجازی