بررسی دیدگاه های فقهی و تبیین ماهیت پول با سازوکار نظام پولی و بانکی ایران
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 25
فایل این مقاله در 40 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IFR-15-3_002
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
۱. مقدمه و هدفتحول ماهیت پول از شکل کالایی به اعتباری، مسائل نوپدیدی در فقه معاملات و نظام بانکی اسلامی ایجاد کرده است. پول امروزه محور تعهدات مالی، مبنای ضمان و ابزار تنظیم روابط اقتصادی است؛ ازاین رو، شناخت دقیق ماهیت فقهی آن برای استنباط احکام قرض، ربا، ضمان و جبران کاهش ارزش، ضرورتی اساسی دارد. اختلاف نظرها درباره نقش قدرت خرید و ارزش اسمی، نشان دهنده ابهام موضوع شناختی در این حوزه است. پژوهش حاضر با هدف تبیین ماهیت فقهی پول اعتباری و استخراج نظریه ای منسجم و سازگار با مبانی فقهی نظام بانکی اسلامی انجام شده است. نوآوری پژوهش، ارائه صورت بندی ای است که با تفکیک «مال» از «مالیت»، اشکال خلط مثلی و قیمی بودن را مرتفع ساخته و قابلیت انطباق فقهی دارد.۲. روش شناسیاین تحقیق با روش توصیفی-تحلیلی و رویکرد فقه پژوهانه انجام شده است. داده ها از منابع فقهی، حقوقی و مطالعات پیشین گردآوری شده و نظریات مربوط به ماهیت پول در پرتو مبانی فقه معاملات و ساختار حقوقی-بانکی ایران تحلیل شده اند.۳. یافته های تحقیقپول اعتباری صرفا سند یا عدد اسمی نیست، بلکه «مال اعتباری عرفی ابرائی» است که موضوع تملک و وسیله ابراء ذمه محسوب می شود. قدرت خرید، وصف مالیت پول است، نه عین حقیقت آن. این تحلیل ضمن حفظ مثلیت پول از حیث واحدهای اعتباری، امکان توجه به کاهش قابل توجه ارزش را در چارچوب قواعد ضمان و دفع ضرر فراهم می کند.۴. نتیجه گیرینظریه «مال اعتباری ابرائی با وصف قدرت خرید»، دقیق ترین تبیین فقهی از ماهیت پول معاصر است؛ زیرا با پرهیز از خلط مال و مالیت، تناقض مثلی و قیمی بودن را مرتفع می سازد و با مبانی فقهی بانکداری بدون ربا سازگار است. این چارچوب می تواند مبنای استنباط احکام پول و تنظیم روابط مالی در نظام بانکی معاصر قرار گیرد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
سید نیما نوروزی
استادیار، گروه فقه و حقوق خصوصی، دانشکده علوم و معارف، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران
عرفان موسی زاده
دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه حقوق و علوم قضایی، دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، تهران، ایران
عزیزالله فهیمی
دانشیار، گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم، قم، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :