حکمرانی هوش مصنوعی در ورزش: واکاوی چالش تبعیض الگوریتمی و ارائه الگویی برای تنظیم گری در حقوق ایران

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 26

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SMSJ-18-98_001

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

گسترش کاربرد هوش مصنوعی در ورزش حرفه ای، از استعدادیابی و تحلیل عملکرد تا داوری و مدیریت رقابت ها، ضمن افزایش کارایی و دقت تصمیمات، چالش های حقوقی نوینی را نیز به همراه آورده است. یکی از مهم ترین این چالش ها، پدیده «تبعیض الگوریتمی» است که در نتیجه سوگیری داده های آموزشی، طراحی غیرشفاف سامانه های هوشمند و فقدان سازوکارهای نظارتی مناسب، می تواند به بازتولید یا تشدید نابرابری ها علیه برخی گروه های ورزشی منجر شود. هدف این پژوهش، بررسی ابعاد حقوقی تبعیض الگوریتمی در ورزش و ارائه راهکارهای تنظیم گری برای پیشگیری از آن بود. پژوهش حاضر از نظر هدف بنیادی و از حیث روش، مبتنی بر تحلیل دکترینال حقوقی با رویکرد توصیفی-تحلیلی بود. داده های پژوهش از طریق مرور ساختاریافته منابع، تحلیل مفهومی و مطالعه تطبیقی اسناد حقوقی، مقررات، سیاست نامه ها و منابع علمی مرتبط در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ گردآوری شدمئ و رویکردهای اتحادیه اروپا، ایالات متحده آمریکا، نهادهای بین المللی ورزشی و نظام حقوقی ایران مقایسه شدند. یافته ها نشان می دهد که تبعیض الگوریتمی در ورزش عمدتا ناشی از سوگیری نمونه گیری، برچسب گذاری، انتخاب ویژگی، اتوماسیون و ملاحظات تجاری است و می تواند اصول بنیادین برابری، عدالت رقابتی و حقوق ورزشکاران را نقض کند. همچنین بررسی تطبیقی بیانگر آن است که اتحادیه اروپا با رویکرد مبتنی بر ریسک، جامع ترین چارچوب تنظیم گری را ارائه کرده است؛ در حالی که نظام حقوقی ایران با وجود برخورداری از مبانی کلی منع تبعیض در قانون اساسی و اسناد بین المللی، فاقد مقررات اختصاصی در زمینه حکمرانی هوش مصنوعی و پیشگیری از تبعیض الگوریتمی در ورزش است؛ بر این اساس، پژوهش حاضر تدوین چارچوبی چندسطحی شامل الزامات تقنینی، سازوکارهای نظارتی تخصصی، شفافیت و توضیح پذیری الگوریتم ها، حسابرسی عدالت محور و حفظ نظارت انسانی معنادار را به عنوان راهکارهای اصلی حکمرانی مسئولانه هوش مصنوعی در ورزش پیشنهاد می کند.

نویسندگان

امیرحسین اوجاقلو

گروه مدیریت ورزشی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

فرشاد تجاری

گروه مدیریت ورزشی، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

بهزاد دیوکان

گروه تربیت بدنی، واحد تهران شرق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

احد رضایان قیه باشی

گروه آینده پژوهی، دانشکده حکمرانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

محمد آبید

گروه حقوق و فقه، پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی و اسلامی، سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی (سمت)، تهران ، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Apostolou, K., Tjortjis, C., & Chatzipetrou, E. (۲۰۱۹). Sports analytics algorithms ...
  • Australian Sports Commission & CSIRO. (۲۰۲۶). A Guide for Responsible ...
  • Bahr, R., & Engebretsen, L. (۲۰۲۱). Inconsistent injury reporting across ...
  • Barocas, S., & Selbst, A. D. (۲۰۱۶). Big data's disparate ...
  • Beal, R., Norman, T. J., & Ramchurn, S. D. (۲۰۱۹). Artificial ...
  • Bogaert, S., Davis, J., Van Rossom, S., & Vanwanseele, B. ...
  • Equal Employment Opportunity Commission. (۲۰۲۳). Select issues: Assessing adverse impact in ...
  • European Parliament and Council of the European Union. (۲۰۲۴). *Regulation (EU) ...
  • Federal Trade Commission. (n.d.). Using artificial intelligence and algorithms. Federal Trade ...
  • International Olympic Committee. (۲۰۲۳). Olympic Charter. Lausanne, Switzerland: IOC. ...
  • International Olympic Committee. (۲۰۲۴). Olympic AI Agenda. International Olympic Committee. Retrieved ...
  • Kitchin, R. (۲۰۱۷). Thinking critically about and researching algorithms. Information, ...
  • Li, Q., Zhang, Y., & Wang, H. (۲۰۲۴). Deep expert ...
  • Majeed, N., Hilal, A., & Khan, A. N. (۲۰۲۳). Doctrinal ...
  • Mehrabi, N., Morstatter, F., Saxena, N., Lerman, K., & Galstyan, ...
  • Moradkhani, F., & Takaloo, S. (۲۰۲۱). The multiplicity of legislative ...
  • National Institute of Standards and Technology. (۲۰۲۳). Artificial Intelligence Risk Management ...
  • O'neil, C. (۲۰۱۷). Weapons of math destruction: How big data increases ...
  • Pirnia, K., & Abrishamirad, M. (۲۰۲۳). Nazarat bar mosavvabat-e shoraye ...
  • Punktum. (۲۰۲۵). Machine learning applications in sports analytics. Punktum. Retrieved from https://punktum.net/insights/machine-learning-applications-in-sports-analytics/ ...
  • Purcell, R., Gwyther, K., & Rice, S. M. (۲۰۲۰). Mental ...
  • Qanun-e Asasi-ye Jomhuri-ye Eslami-ye Iran [Constitution of the Islamic Republic ...
  • Qanun-e Elhaq-e Jomhuri-ye Eslami-ye Iran be Convention-e Beynolmellali ‘Alayh Apartheid ...
  • Qanun-e Tejarat-e Electroniki [Electronic Commerce Law of Iran]. (۲۰۰۳). Islamic ...
  • Richardson, E., Henne, K., & Oviedo-Trespalacios, O. (۲۰۲۴). Black-box algorithms ...
  • Roesendal, M., et al. (۲۰۲۱). Legal and ethical considerations of ...
  • United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization (UNESCO). (۲۰۱۵). International ...
  • United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (۲۰۲۱). Recommendation on the ...
  • Wachter, S., Mittelstadt, B., & Russell, C. (۲۰۲۱). Why fairness ...
  • Winner, L., Gimpel, H., & Ötting, S. (۲۰۲۳). Algorithmic decision-making ...
  • World Anti-Doping Agency. (۲۰۲۱). *World Anti-Doping Code ۲۰۲۱*. WADA. Retrieved from https://www.wada-ama.org/en/resources/world-anti-doping-code/world-anti-doping-code-۲۰۲. ...
  • Zhang, Y., et al. (۲۰۲۵). Ethical implications of artificial intelligence ...
  • نمایش کامل مراجع