گفتمان های سنت و مدرنیته در مطبوعات مشهد عصر مشروطه: بازنمایی گفتمان های سیاسی، اجتماعی، اقتصادی باتکیه بر نظریه فوکو
محل انتشار: دوفصلنامه تاریخ و فرهنگ، دوره: 58، شماره: 1
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 23
فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JHC-58-1_007
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
انقلاب مشروطه (۱۲۸۵-۱۳۰۴ش) صحنه کشمکش میان گفتمان های سنت و مدرنیته در ایران بود. این پژوهش به بررسی نحوه بازنمایی این دو گفتمان در مطبوعات شهر مشهد می پردازد. باتکیه بر نظریه «قدرت/دانش» میشل فوکو، از تحلیل گفتمان کیفی برای واکاوی ۶ روزنامه شاخص مشهد؛ خورشید، بشارت، طوس، شرق ایران، جهان زنان و بهار بهره گرفته ایم. نمونه های مورد مطالعه شامل ۱۷۵ متن کلیدی (مقالات و سرمقاله ها) از دوره مشروطه است. یافته ها نشان می دهد مطبوعات مشهد نه تنها اخبار را بازتاب نمی دادند، بلکه خود در مقام «تکنولوژی قدرت» به بازتعریف مفاهیمی مانند «قانون»، «آزادی»، «عدالت» و «هویت ملی» می پرداختند. این رسانه ها از طریق استراتژی های گفتمانی (نظیر تلفیق مفاهیم دینی و مدرن یا سوژه سازی نوین) تلاش کردند نظم گفتار سنتی را بشکنند و سوژه ای جدید (شهروند آگاه) بسازند. درعین حال مقاومت ساختارهای سنتی و مذهبی، برخی خطوط قرمز را ایجاد می کرد. این تحقیق نشان می دهد تحلیل گفتمان فوکویی قادر است لایه های پنهان تولید حقیقت در مطبوعات مشروطه را آشکار سازد و نقش فعال رسانه ها در گذار جامعه به مدرنیته را تبیین کند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
محمدعلی علیزاده
دانشیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
ابراهیم حافظی
دانشجوی دکتری گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، ایران
ابوالفضل حسن آبادی
دکترای تاریخ، گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی ، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی مشهد، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :