بررسی تطبیقی اصول سازمان یادگیرنده در داستان کشتی سازی حضرت نوح
محل انتشار: دوفصلنامه اسلام و مدیریت، دوره: 13، شماره: 28
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 24
فایل این مقاله در 42 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JIM-13-28_003
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
چکیده گسترده مقدمه و اهداف: "سازمان یادگیرنده" در مدیریت مدرن امروز به سازمان هایی اشاره دارد که به طور مداوم ظرفیت خود را برای خلق، کسب و انتقال دانش افزایش می دهند و باید دانست که محیط ها و نظام های مدیریت سایر نقاط جهان با محیط و نظام مدیریت آنها چه تفاوت ها و چه شباهت هایی دارند (حقیقی و مومنی مایانی، ۱۳۸۴، ص۵). واز اینروست که مطالعه تطبیقی در سازمانها که بر شباهت ها و تفاوت های که در یک سیستم سازمانی تاکید دارد امری انکارناپذیر است. داستان کشتی سازی حضرت نوح در قرآن کریم نه تنها یک روایت مذهبی، بلکه به عنوان یک نمونه اولیه ای بی نظیر از یک کارگاه (طباطبایی، ۱۳۶۴؛ مکارم شیرازی، ۱۳۷۰؛ قرائتی، ۱۳۷۵) صنعتی در مواجهه با یک چالش عظیم محیطی است. «اکتشاف شگفت انگیز و باعظمت کشتی نوح در سرزمین جودی نشان دهنده فرهنگ و تمدن پیشرفته است که حضرت نوح با وحی الهی پدید آورد. اینجا صحبت از نبوغ بشر درگذشته ها است، چه آن زمان و چه قبل از آن، تحقیقات نشان می دهد که بشر، بسیار پیشرفته و متمدن بوده است» (بی آزار شیرازی، ۱۳۸۹، ص۱۰) با این بیان "سازمان یادگیرنده" بیشتر در بخش سازمان های تولیدی و صنعتی مطرح است. لذا بررسی این سازمان در ساختار کشتی سازی حضرت نوحj که یک صنعت عظیم تاریخی به شمار می رود، سازگار و تطبیق پذیر است؛ بر این اساس، هدف اصلی این مقاله؛ بررسی و تحلیل اصول سازمان یادگیرنده در قضیه کشتی سازی حضرت نوح است تا آن اصول که به نظر می رسد در سازمان یادگیرنده وجود ندارد را از طریق مطالعه تطبیقی در کارگاه کشتی سازی حضرت نوحj تکمیل نموده و الگویی برای سازمان های معاصر اصطیاد گردد. روش پژوهش: در پژوهش حاضر که از نظر هدف، کاربردی، از منظر ماهیت، اکتشافی و از لحاظ رویکرد، کیفی است از حیث روش؛ توصیفی- تحلیلی است که به منظور جمعآوری اطلاعات از روش کتابخانهای واسنادی بهره گرفته شده و ابزار گردآوری اطلاعات، فیشبرداری است مع الوصف در تحلیل دادهها از روش معمول در متون دینی (اجتهادی) بهره گرفته شده و تحلیل گفتمانی قرآنی مطرح میشود؛ این نوع از تحلیل در روش بلاغی زمخشری در بخش توصیف (زمخشری ۱۴۰۷) و روش تفسیری ابنکثیر و طباطبایی در لایه تفسیر (ابنکثیر، ۱۴۱۵ و طباطبایی، ۱۳۶۴) قابل مشاهده است؛ در اینجا تحلیل گفتمان قرآنی با تاکید بر «قضیه محوری» صورت گرفته؛ مع الوصف، مطالعه تظبیقی بین دو پدیده (سازمانهای یادگیرنده و کشتی سازی حضرت نوح ) صورت میگیرد؛ مطالعه تطبیقی در دو پدیده سازمان یادگیرنده و کشتیسازی حضرت نوح با توجه به شاخصهای کری واک در تطبیق دادهها بر اساس روش جرج بردی لهستانی انجام میشود روش بردی یک فرایند گام به گام که از توصیف دقیق آغازشده، به تفسیر عمیق می رسد، سپس با سازمان دهی اطلاعات از طریق هم جواری زمینه را برای مقایسه فراهم می کند. مرحله «تفسیر» پس از توصیف به تحلیل و تفسیر اطلاعات پرداخته شده و از چارچوب های نظری مختلف برای کمک به تفسیر داده ها استفاده می شود. در مرحله سوم «هم جواری» و درنهایت در مرحله چهارم «مقایسه» قرار دارد که در آن به طور مستقیم به مقایسه شباهت ها و تفاوت های واحدهای مورد مطالعه می پردازد (قاسمی وهمکاران، ۱۴۰۰، ص۶۲۶). نتایج: نتایج به دست آمده نشاندهنده این است که می توان گفت: نوآوری پژوهش حاضر الگویی با عنوان "سازمان یادگیرنده آموزش بنیان" است که اصول و مولفه های سازمانی و نقش های رهبری را به خود اختصاص داده است. در این سازمان، آموزش نقش محوری و حیاتی را ایفا می کند زیرا اگر آموزش نباشد سازمان یادگیرنده نمی تواند مهارت های فردی را توسعه دهد، مدل های ذهنی را تغییر دهد، چشم انداز مشترک بسازد، یادگیری تیمی را تقویت کند و یا تفکر سیستمی را به کار گیرد. آموزش است که امکان انطباق پذیری، نوآوری و بقا را در دنیایی پیچیده و در حال تغییر امروزی فراهم می کند. نظارت نیز یک اصل جدایی ناپذیر در سازمان یادگیرنده دانش بنیان است که آن را قادر می سازد تا خود را ببیند، از تجربیاتش درس بگیرد، نقاط ضعفش را برطرف کند، نقاط قوتش را تقویت کند بحث و نتیجه گیری: بررسی و تحلیل یافته های پژوهش نشان می دهد که باوجود تفاوت های زمانی، ماهیتی، اجتماعی و فرهنگی و اصول و مولفه ها در قضیه کشتی سازی حضرت نوحj و سازمان یادگیرنده، می توان مشاهده کرد که اصول عملی (۵ اصل) کارگاه کشتی سازی حضرت نوح در سازمان یادگیرنده کاملا مشابهت داشته و قابل تطبیق است مع الوصف افزون بر موارد پنجگانه میتوان اصولی را از کارگاه کشتی سازی حضرت نوحj اصطیاد کرد که دربرگیرنده مواردی همچون آموزش، نظارت، ضابطه نه رابطه و پاداش و تمجید میشود که از مهم ترین اصول و مولفه های کارگاه کشتی سازی حضرت نوح است، از اینرو این مطالعه تطبیقی از دو سیستم سازمانهای یادگیرنده و کارگاه کشتی سازی حضرت نوح با توجه به شاخصهای کری واک و در قالب مراحل چهارگانه روش بردی، فرضیه یا تز تکمیلکنندگی را به اثبات رسانده و تایید میکند؛ افزون بر این، نتایج نشان میدهد، سازمانی در عصر رقابتی امروز نسبتا جوابگو است که "سازمان یادگیرنده آموزش بنیان" باشد و این سازمان دارای مولفه ها و عناصری نظیر توانایی فردی، الگوهای ذهنی، آرمان مشترک، یادگیری تیمی و تفکر سیستمی، آموزش، نظارت، ضابطه نه رابطه و پاداش و تمجید باشد در چنین سازمانی، رهبری از نقش های برادر، طراح، مربی و خدمتگزار، برخوردار است. شکل زیر الگوی سازمان یادگیرنده آموزش محور را نشان می دهد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
عباس شفیعی
دکترای تخصصی، هیئت علمی، گروه مدیریت، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه (نویسنده مسئول).
محمد کوثری
دانشجوی دکتری جامعه المصطفی.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :