بررسی تطبیقی اصول سازمان یادگیرنده در داستان کشتی سازی حضرت نوح

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 24

فایل این مقاله در 42 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JIM-13-28_003

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

چکیده گسترده مقدمه و اهداف: "سازمان یادگیرنده" در مدیریت مدرن امروز به سازمان هایی اشاره دارد که به طور مداوم ظرفیت خود را برای خلق، کسب و انتقال دانش افزایش می دهند و باید دانست که محیط ها و نظام های مدیریت سایر نقاط جهان با محیط و نظام مدیریت آنها چه تفاوت ها و چه شباهت هایی دارند (حقیقی و مومنی مایانی، ۱۳۸۴، ص۵). واز اینروست که مطالعه تطبیقی در سازمانها که بر شباهت ها و تفاوت های که در یک سیستم سازمانی تاکید دارد امری انکارناپذیر است. داستان کشتی سازی حضرت نوح در قرآن کریم نه تنها یک روایت مذهبی، بلکه به عنوان یک نمونه اولیه ای بی نظیر از یک کارگاه (طباطبایی، ۱۳۶۴؛ مکارم شیرازی، ۱۳۷۰؛ قرائتی، ۱۳۷۵) صنعتی در مواجهه با یک چالش عظیم محیطی است. «اکتشاف شگفت انگیز و باعظمت کشتی نوح در سرزمین جودی نشان دهنده فرهنگ و تمدن پیشرفته است که حضرت نوح با وحی الهی پدید آورد. اینجا صحبت از نبوغ بشر درگذشته ها است، چه آن زمان و چه قبل از آن، تحقیقات نشان می دهد که بشر، بسیار پیشرفته و متمدن بوده است» (بی آزار شیرازی، ۱۳۸۹، ص۱۰) با این بیان "سازمان یادگیرنده" بیشتر در بخش سازمان های تولیدی و صنعتی مطرح است. لذا بررسی این سازمان در ساختار کشتی سازی حضرت نوحj که یک صنعت عظیم تاریخی به شمار می رود، سازگار و تطبیق پذیر است؛ بر این اساس، هدف اصلی این مقاله؛ بررسی و تحلیل اصول سازمان یادگیرنده در قضیه کشتی سازی حضرت نوح است تا آن اصول که به نظر می رسد در سازمان یادگیرنده وجود ندارد را از طریق مطالعه تطبیقی در کارگاه کشتی سازی حضرت نوحj تکمیل نموده و الگویی برای سازمان های معاصر اصطیاد گردد. روش پژوهش: در پژوهش حاضر که از نظر هدف، کاربردی، از منظر ماهیت، اکتشافی و از لحاظ رویکرد، کیفی است از حیث روش؛ توصیفی- تحلیلی است که به منظور جمعآوری اطلاعات از روش کتابخانهای واسنادی بهره گرفته شده و ابزار گردآوری اطلاعات، فیشبرداری است مع الوصف در تحلیل دادهها از روش معمول در متون دینی (اجتهادی) بهره گرفته شده و تحلیل گفتمانی قرآنی مطرح میشود؛ این نوع از تحلیل در روش بلاغی زمخشری در بخش توصیف (زمخشری ۱۴۰۷) و روش تفسیری ابنکثیر و طباطبایی در لایه تفسیر (ابنکثیر، ۱۴۱۵ و طباطبایی، ۱۳۶۴) قابل مشاهده است؛ در اینجا تحلیل گفتمان قرآنی با تاکید بر «قضیه محوری» صورت گرفته؛ مع الوصف، مطالعه تظبیقی بین دو پدیده (سازمانهای یادگیرنده و کشتی سازی حضرت نوح ) صورت میگیرد؛ مطالعه تطبیقی در دو پدیده سازمان یادگیرنده و کشتیسازی حضرت نوح با توجه به شاخصهای کری واک در تطبیق دادهها بر اساس روش جرج بردی لهستانی انجام میشود روش بردی یک فرایند گام به گام که از توصیف دقیق آغازشده، به تفسیر عمیق می رسد، سپس با سازمان دهی اطلاعات از طریق هم جواری زمینه را برای مقایسه فراهم می کند. مرحله «تفسیر» پس از توصیف به تحلیل و تفسیر اطلاعات پرداخته شده و از چارچوب های نظری مختلف برای کمک به تفسیر داده ها استفاده می شود. در مرحله سوم «هم جواری» و درنهایت در مرحله چهارم «مقایسه» قرار دارد که در آن به طور مستقیم به مقایسه شباهت ها و تفاوت های واحدهای مورد مطالعه می پردازد (قاسمی وهمکاران، ۱۴۰۰، ص۶۲۶). نتایج: نتایج به دست آمده نشاندهنده این است که می توان گفت: نوآوری پژوهش حاضر الگویی با عنوان "سازمان یادگیرنده آموزش بنیان" است که اصول و مولفه های سازمانی و نقش های رهبری را به خود اختصاص داده است. در این سازمان، آموزش نقش محوری و حیاتی را ایفا می کند زیرا اگر آموزش نباشد سازمان یادگیرنده نمی تواند مهارت های فردی را توسعه دهد، مدل های ذهنی را تغییر دهد، چشم انداز مشترک بسازد، یادگیری تیمی را تقویت کند و یا تفکر سیستمی را به کار گیرد. آموزش است که امکان انطباق پذیری، نوآوری و بقا را در دنیایی پیچیده و در حال تغییر امروزی فراهم می کند. نظارت نیز یک اصل جدایی ناپذیر در سازمان یادگیرنده دانش بنیان است که آن را قادر می سازد تا خود را ببیند، از تجربیاتش درس بگیرد، نقاط ضعفش را برطرف کند، نقاط قوتش را تقویت کند بحث و نتیجه گیری: بررسی و تحلیل یافته های پژوهش نشان می دهد که باوجود تفاوت های زمانی، ماهیتی، اجتماعی و فرهنگی و اصول و مولفه ها در قضیه کشتی سازی حضرت نوحj و سازمان یادگیرنده، می توان مشاهده کرد که اصول عملی (۵ اصل) کارگاه کشتی سازی حضرت نوح در سازمان یادگیرنده کاملا مشابهت داشته و قابل تطبیق است مع الوصف افزون بر موارد پنجگانه میتوان اصولی را از کارگاه کشتی سازی حضرت نوحj اصطیاد کرد که دربرگیرنده مواردی همچون آموزش، نظارت، ضابطه نه رابطه و پاداش و تمجید میشود که از مهم ترین اصول و مولفه های کارگاه کشتی سازی حضرت نوح است، از اینرو این مطالعه تطبیقی از دو سیستم سازمانهای یادگیرنده و کارگاه کشتی سازی حضرت نوح با توجه به شاخصهای کری واک و در قالب مراحل چهارگانه روش بردی، فرضیه یا تز تکمیلکنندگی را به اثبات رسانده و تایید میکند؛ افزون بر این، نتایج نشان میدهد، سازمانی در عصر رقابتی امروز نسبتا جوابگو است که "سازمان یادگیرنده آموزش بنیان" باشد و این سازمان دارای مولفه ها و عناصری نظیر توانایی فردی، الگوهای ذهنی، آرمان مشترک، یادگیری تیمی و تفکر سیستمی، آموزش، نظارت، ضابطه نه رابطه و پاداش و تمجید باشد در چنین سازمانی، رهبری از نقش های برادر، طراح، مربی و خدمتگزار، برخوردار است. شکل زیر الگوی سازمان یادگیرنده آموزش محور را نشان می دهد.

نویسندگان

عباس شفیعی

دکترای تخصصی، هیئت علمی، گروه مدیریت، پژوهشگاه حوزه و دانشگاه (نویسنده مسئول).

محمد کوثری

دانشجوی دکتری جامعه المصطفی.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • * قرآن کریم ...
  • ابن‎کثیر، اسماعیل بن عمر(۱۴۱۵)، تفسیر القرآن العظیم، بیروت: دارالمعرفه ...
  • کشف کشتی نوح در جودی [مقاله ژورنالی]
  • جوادی آملی، عبدالله (۱۳۹۸)، تسنیم: تفسیر قرآن کریم، قم: اسراء ...
  • حقیقی، محمدعلی؛ مومنی مایانی، زهرا (۱۳۸۴)، نظام‎های اداری تطبیقی پیشرفته، ...
  • دهخدا، علی‎اکبر(بی‎تا)، لغت‎نامه، تهران: موسسه دهخدا ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد (۱۳۷۴)، ترجمه و تحقیق مفردات ...
  • رفیع، فاطمه (۱۴۰۰)، «سازمان‎های یادگیرنده، ضرورت عصر دانایی»، پژوهش‎های کاربردی ...
  • رهنورد، فرج‎‎اله (۱۳۷۸)، «یادگیری سازمانی و سازمان یادگیرنده»، مدیریت دولتی، ...
  • زمخشری، محمود بن عمر (۱۴۰۷)، الکشاف عن حقایق التنزیل، بیروت: ...
  • سبحانی‎نژاد، مهدی؛ شهایی، بهنام؛ یوزباشی، علیرضا (۱۳۸۵)، سازمان یادگیرنده: مبانی ...
  • سیوطی،جلال‎الدین (۱۴۲۱)، الدرالمنثور فی تفسیر الماثور، بیروت: دارالکتب الاسلامیه ...
  • سنگه، پیتر ام. (۱۴۰۰)، پنجمین فرمان: خلق سازمان یادگیرنده، ترجمه ...
  • سنگه، پیتر ام. و همکاران (۱۳۸۹)، رقص تغییر: چالش‎های پایدار ...
  • شفیعی، عباس (۱۳۹۶)، رویکرد اسلامی به مدیرییت رفتار سازمانی در ...
  • شهایی، بهنام؛ پورمصطفی کوه‎کمر، وحید (۱۳۸۴)، سازمان یادگیرنده به ‎عنوان ...
  • شیرازی، محمدرضا؛ قاسمی، سعید (۱۳۹۸)، «الگوی مدیریتی سیره حضرت نوحj»، ...
  • طباطبایی، محمدحسین (۱۳۶۴)، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: جامعه مدرسین ...
  • طبرسی، فضل بن حسن (۱۳۷۷)، تفسیر جوامع الجامع، مشهد مقدس: ...
  • طبرسی، فضل بن حسن (۱۳۵۱)، تفسیر مجمع البیان، ترجمه سیدهاشم ...
  • فرکلاف، نورمن (۳۹۸)، تحلیل گفتمان انتقادی، تهران: اندیشه انسان ...
  • قرائتی، محسن (۱۳۸۸)، تفسیر نور، تهران: مرکز فرهنگی درس‎هایی از ...
  • قرشی، علی‎اکبر (۱۳۷۱)، قاموس قرآن، تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • قمی، علی بن ابراهیم (۱۳۸۸)،تفسیر قمی، ترجمه جابر رضوانی، قم: ...
  • کوثری، محمد؛ شفیعی، عباس (۱۴۰۳)، «بررسی وظایف مدیریتی سازمانی کشتی‎سازی ...
  • مقیمی، سیدمحمد (۱۳۹۴)، مبانی سازمان و مدیریت، تهران: نگاه دانش ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۷۴)، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۸۲)، برگزیده تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
  • میرکمالی، سیدمحمد (۱۳۸۵)، فرهنگ مدیریت آموزشی، تهران: یسطرون ...
  • The Holy Quran ...
  • Bī-Āzār Shīrāzī, 'Abd al-Karīm (۲۰۱۰). Discovery of Noah's Ark on ...
  • Dehkhodā, 'Alī Akbar (n.d.). Lughat-nāmah [Dehkhoda Dictionary]. Tehran: Dehkhoda Institute. ...
  • Fairclough, Norman (۲۰۱۹). Critical Discourse Analysis. Tehran: Andīsheh-ye Insān. [In ...
  • Ḥaqīqī, Muḥammad 'Alī & Mu'minī Māyānī, Zahrā (۲۰۰۵). Advanced Comparative ...
  • Ibn Kathīr, Ismā'īl ibn 'Umar (۱۴۱۵ AH). Tafsīr al-Qur'ān al-'Aẓīm. ...
  • Javādī Āmulī, 'Abdullāh (۲۰۱۹). Tasnīm: Exegesis of the Holy Qur'ān ...
  • Jones, Gareth, George, Jennifer & Hill, Charles (۲۰۰۰). Contemporary Management. ...
  • Kowsarī, Muḥammad & Shafī'ī, 'Abbās (۲۰۲۴). An Analysis of the ...
  • Makārem Shīrāzī, Nāṣer (۱۹۹۵). Tafsīr-e Nemūneh. Tehran: Dār al-Kutub al-Islāmiyyah. ...
  • Makārem Shīrāzī, Nāṣer (۲۰۰۳). Selected Tafsīr-e Nemūneh. Tehran: Dār al-Kutub ...
  • Mīr-Kamālī, Seyyed Muḥammad (۲۰۰۶). Dictionary of Educational Management. Tehran: Yastoroon. ...
  • Moghīmī, Seyyed Muḥammad (۲۰۱۵). Fundamentals of Organization and Management. Tehran: ...
  • Qarā'atī, Muḥsin (۲۰۰۹). Tafsīr-e Nūr. Tehran: "Lessons from the Qur'ān" ...
  • Qummī, 'Alī ibn Ibrāhīm (۲۰۰۹). Translation of Tafsīr al-Qummī (Vol. ...
  • Qurashī, 'Alī Akbar (۱۹۹۲). Qāmūs-e Qur'ān (Vol. ۵). Tehran: Dār ...
  • Rafī', Fāṭimah (۲۰۲۱). Learning Organizations: A Necessity of the Knowledge ...
  • Rāghib al-Iṣfahānī, Ḥusayn ibn Muḥammad (۱۹۹۵). Translation and Research on ...
  • Rahnavard, Farajollah (۱۹۹۹). Organizational Learning and the Learning Organization. Public ...
  • Schein, Edgar H. (۱۹۹۲). Organizational Culture and Leadership. San Francisco, ...
  • Senge, Peter M. (۱۹۹۰). The Fifth Discipline: The Art and ...
  • Senge, Peter M. (۲۰۲۱). The Fifth Discipline: Creating the Learning ...
  • Senge, Peter M., et al. (۱۹۹۹). The Dance of Change: ...
  • Senge, Peter M., et al. (۲۰۱۰). The Dance of Change: ...
  • Shafī'ī, 'Abbās (۲۰۱۷). An Islamic Approach to Organizational Behavior Management ...
  • Shahā'ī, Behnām & Pūr-Muṣṭafā Kūh-Kamar, Vaḥīd (۲۰۰۵). The Learning Organization ...
  • Shīrāzī, Muḥammad Reḍā & Qāsimī, Sa'īd (۲۰۱۹). The Management Model ...
  • Sobḥānī-Nejād, Mahdī, Shahā'ī, Behnām & Yūzbāshī, 'Alīreḍā (۲۰۰۶). The Learning ...
  • Stoner, James A. F., Freeman, R. Edward & Gilbert, Daniel ...
  • Suyūṭī, Jalāl al-Dīn (۱۴۲۱ AH). Al-Durr al-Manthūr fī al-Tafsīr al-Ma'thūr. ...
  • Ṭabarsī, Faḍl ibn Ḥasan (۱۹۷۲). Tafsīr Majma' al-Bayān (Vol. ۱۲) ...
  • Ṭabarsī, Faḍl ibn Ḥasan (۱۹۹۸). Tafsīr Jawāmi' al-Jāmi' (Vol. ۳). ...
  • Ṭabāṭabā'ī, Muḥammad Ḥusayn (۱۹۸۵). Al-Mīzān fī Tafsīr al-Qur'ān. Qom: Society ...
  • Zamakhsharī, Maḥmūd ibn 'Umar (۱۴۰۷ AH). Al-Kashshāf 'an Ḥaqā'iq al-Tanzīl. ...
  • نمایش کامل مراجع