ارائه مدل رفتار اخلاقی در فروش کالاهای دستدوم در بستر تجارت الکترونیک مصرفکننده-مصرفکننده
محل انتشار: دوفصلنامه اسلام و مدیریت، دوره: 13، شماره: 28
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 19
فایل این مقاله در 45 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JIM-13-28_004
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
چکیده گستردهمقدمه و اهداف: در ادبیات تجارت الکترونیک مصرفکننده-مصرفکننده (C۲C)، با وجود رشد سریع پلتفرمهای دیجیتال و افزایش تعاملات میان کاربران، مطالعات موجود عمدتا بر متغیرهای منفردی همچون اعتماد، ریسک ادراکشده یا رضایت مشتری متمرکز بوده و کمتر به تبیین یک مدل جامع از رفتار اخلاقی فروشندگان پرداختهاند؛ همچنین اغلب پژوهشهای پیشین یا در بستر تجارت الکترونیک سنتی انجام شدهاند یا تمرکز آنها بر تعاملات سازمان مصرفکننده بوده است درحالیکه ویژگیهای متمایز بازارهای C۲C از جمله ناشناسی کاربران، ماهیت غیررسمی معاملات و نقش پررنگ کاربران آماتور، نیازمند تحلیل جداگانه و زمینهمند است. از سوی دیگر در حوزه فروش کالاهای دستدوم نیز شکاف قابل توجهی در درک سازوکارهای اخلاقی حاکم بر رفتار فروشندگان وجود دارد و کمتر مطالعهای به صورت نظاممند به شناسایی ابعاد، شرایط و پیامدهای این رفتار در قالب یک مدل نظری پرداخته است؛ بنابراین فقدان چارچوب جامع برای تبیین رفتار اخلاقی فروشندگان در بستر C۲C و بهویژه بازار کالاهای دستدوم، مهمترین شکاف پژوهشی این حوزه به شمار میرود.بر این اساس هدف اصلی این پژوهش عبارت است از: ارائه مدل جامع رفتار اخلاقی فروشندگان کالاهای دستدوم در بستر تجارت الکترونیک مصرفکننده مصرفکننده (C۲C). در راستای این هدف، سوال اصلی پژوهش به صورت زیر تدوین میشود: مدل مفهومی رفتار اخلاقی فروشندگان کالاهای دستدوم در بستر تجارت الکترونیک C۲C چگونه قابل تبیین است و چه ابعاد، شرایط و سازوکارهایی بر آن اثرگذارند؟ این پژوهش با رویکرد کیفی و در چارچوب پارادایم تفسیری انجام شده است. انتخاب روش نظریهپردازی دادهبنیاد به دلیل ماهیت اکتشافی موضوع و فقدان چارچوب نظری منسجم در حوزه رفتار اخلاقی فروشندگان در بستر C۲C صورت گرفته است.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی است که با رویکرد نظریهپردازی دادهبنیاد و بر مبنای الگوی نظاممند استراوس و کوربین (۱۹۹۸) انجام شده است. انتخاب این روش به دلیل ماهیت اکتشافی موضوع و نیاز به تبیین عمیق فرایندها و سازوکارهای اخلاقی در تجارت الکترونیک C۲C صورت گرفته است. جامعه آماری شامل دو گروه بود: ۱. فروشندگان فعال کالاهای دستدوم در پلتفرمهای C۲C که کنشگران مستقیم این حوزه هستند و ۲. خبرگان و متخصصان دانشگاهی و اجرایی حوزه تجارت الکترونیک. مشارکتکنندگان براساس نمونهگیری هدفمند و نظری انتخاب شدند و فرایند گردآوری دادهها تا دستیابی به «اشباع نظری» ادامه یافت؛ درنهایت با شانزده نفر از افراد واجد شرایط، مصاحبههای نیمهساختاریافته عمیق انجام شد تا امکان کاوش مضامین نوظهور فراهم شود. تمرکز مصاحبهها بر تجارب کاربران در پلتفرم «دیوار» بود. تحلیل دادهها بهصورت نظاممند و همزمان با گردآوری در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی با بهرهگیری از نرمافزار MAXQDA ۲۰۲۰ انجام شد. این فرایند شامل مرور مکرر متون، استخراج مفاهیم اولیه و تجمیع آنها در قالب مقولههای معنادار بود تا الگوی مفهومی رفتار اخلاقی فروشندگان بهتدریج از دل دادهها استخراج شود. ویژگی بارز این روش، انعطافپذیری در طرح پرسشها و تمرکز بر روایتهای زیسته مشارکتکنندگان برای تبیین پیچیدگیهای رفتار اخلاقی در بستری ناشناس و غیررسمی است.نتایج: در این پژوهش، شانزده خبره (۱۲ مرد و ۴ زن) در حوزههای فروش کالاهای دستدوم و مدیریت تجارت الکترونیک C۲C با میانگین سنی ۳۰ تا ۶۰ سال و تحصیلات تکمیلی (ارشد و دکتری) مشارکت کردند. ترکیب سنی و حرفهای مشارکتکنندگان، پشتوانه تجربی غنی و آگاهی آنان از تصمیمگیریهای کلان مدیریتی را تضمین کرد. پایایی تحلیلها با استفاده از توافق میان ارزیابان و آزمون بازآزمایی تایید شد. یافتههای کیفی در قالب یک مدل پارادایمیک ششگانه تبیین شد: ۱. شرایط زمینهای: فرهنگ جامعه، محیط کسبوکار و چارچوبهای قانونی (شامل نقش پلتفرم و نهادهای نظارتی)؛ ۲. شرایط علی: سرمایه اخلاقی فردی، نوعدوستی و مسئولیتپذیری اجتماعی بهعنوان محرکهای درونی و بیرونی شکلدهنده رفتار؛ ۳. پدیده محوری: «رفتار اخلاقی فروشنده» مبتنی بر صداقت، احترام متقابل، حفظ حریم خصوصی و پایبندی به هنجارهای اجتماعی؛ ۴. استراتژیها: راهکارهای عملی شامل همدلی، کاهش ریسک، پاسخگویی و پشتیبانی از مشتری؛ ۵. عوامل مداخلهگر: متغیرهای تعدیلکنندهای مانند ناآگاهی مشتری از حقوق قانونی، بیاخلاقی فروشنده و سطوح تجربه یا یادگیری کاربر و ۶. پیامدها: نتایج حاصله شامل ارتقای اعتماد و وفاداری مشتری، ترویج تبلیغات دهانبهدهان مثبت و کسب مزایای استراتژیک برای پلتفرم.این مدل بهطور جامع، پیچیدگیهای تعاملات اخلاقی را در بسترهای دیجیتال همتا به همتا تبیین کرده، نشان میدهد که چگونه کنشهای اخلاقی فروشنده تحتتاثیر شرایط ساختاری و فردی به پیامدهای پایدار در زیستبوم تجارت الکترونیک میانجامد.بحث و نتیجهگیری: در بخش شرایط علی توصیه میشود فروشندگان کالاهای دستدوم در بستر C۲C سرمایه اخلاقی و نوعدوستی خود را تقویت کنند؛ بدین منظور باید در ارائه اطلاعات محصول صادق باشند، به تعهدات خود پایبند بمانند و در ارتباط با مشتریان همدلانه رفتار کنند. رعایت همدلی و توجه به نیازهای مشتری موجب افزایش اعتماد و رضایت مشتری و کاهش مشکلات احتمالی میشود. در بخش شرایط زمینهای نیز لازم است فروشندگان با هنجارهای اجتماعی و قواعد پلتفرم و جامعه هماهنگ باشند. آگاهی از حقوق مشتری و مسئولیتهای قانونی، رفتار فروشنده را شفافتر و قابلاعتمادتر میکند؛ همچنین فروشندگان باید در محیط کار و بازار رفتارهای اخلاقی و همدلانه را حفظ کنند تا ریسک ادراکشده مشتری کاهش یابد و تجربه خرید امنتری شکل گیرد. درباره پدیده محوری توصیه میشود رفتار اخلاقی در تمام مراحل فروش نهادینه شود. صداقت در قیمتگذاری، احترام به مشتری، حفظ حریم خصوصی و رعایت انصاف، اعتماد و وفاداری مشتری را افزایش میدهد. فروشندگانی که عدالت و برابری را رعایت میکنند، بیشتر با بازگشت مشتری و تبلیغات دهانبهدهان مثبت روبهرو میشوند. از نظر راهبردها، همدلی، صداقت، پاسخگویی و پشتیبانی فعال از مشتری باید بهعنوان راهبرد اصلی دنبال شود. پاسخگویی بهموقع به پیامها، حل سریع مشکلات و ارائه راهنمایی کامل درباره محصول، همراه با شفافیت در معامله، ریسک ادراکشده مشتری را کاهش میدهد. در عوامل مداخلهگر نیز بهرهگیری از قوانین پلتفرم و چارچوبهای حقوقی کشور برای حمایت از مشتریان توصیه میشود؛ درنهایت رفتار اخلاقی مستمر، پشتیبانی پیشفعال و صداقت، اعتماد، وفاداری، تبلیغات مثبت و مزیت رقابتی و سودآوری پایدار برای فروشنده ایجاد میکند.تقدیر و تشکر: نویسندگان مراتب سپاسگزاری صمیمانه خود را از اساتید محترم واحد علوم و تحقیقات دانشگاه تهران جهت حمایتهای ارزشمند و تسهیل دسترسی به خبرگان دانشگاهی اعلام میدارد؛ همچنین تشکر ویژه از اساتید برجسته و متخصصان بازاریابی تقدیم میشود که در مصاحبههای عمیق شرکت کردند. بینشهای عمیق، تخصص علمی و دیدگاههای کاربردی آنان در توسعه مدل مفهومی ارائهشده در این پژوهش نقشی حیاتی داشت. این تحقیق بدون زمان ارزشمند و مشارکت علمی آنان به عمق کنونی خود نمیرسید.تعارض منافع: نویسندگان اعلام میکنند که هیچگونه تعارض منافعی در ارتباط با انجام پژوهش، نگارش و یا انتشار این مقاله وجود ندارد. این پژوهش بهصورت مستقل انجام شده و یافتهها صرفا مبتنی بر دادههای گردآوریشده از مشارکتکنندگان است. هیچگونه منافع مالی یا شخصی بر بیطرفی و نتایج این مطالعه تاثیرگذار نبوده است..
کلیدواژه ها:
نویسندگان
ماندانا پناهی وانانی
دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، واحد علوموتحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
پژمان جعفری
استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاهآزاد اسلامی، تهران، ایران
بهرام خیری
دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :