ارائه مدل رفتار اخلاقی در فروش کالاهای دست‎دوم در بستر تجارت الکترونیک مصرف‎کننده-مصرف‎کننده

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 19

فایل این مقاله در 45 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JIM-13-28_004

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

چکیده گستردهمقدمه و اهداف:  در ادبیات تجارت الکترونیک مصرف‎کننده-مصرف‎کننده (C۲C)، با وجود رشد سریع پلتفرم‎های دیجیتال و افزایش تعاملات میان کاربران، مطالعات موجود عمدتا بر متغیرهای منفردی همچون اعتماد، ریسک ادراک‎شده یا رضایت مشتری متمرکز بوده‎ و کمتر به تبیین یک مدل جامع از رفتار اخلاقی فروشندگان پرداخته‎اند؛ همچنین اغلب پژوهش‎های پیشین یا در بستر تجارت الکترونیک سنتی انجام شده‎اند یا تمرکز آنها بر تعاملات سازمان مصرف‎کننده بوده است درحالی‎که ویژگی‎های متمایز بازارهای C۲C از جمله ناشناسی کاربران، ماهیت غیررسمی معاملات و نقش پررنگ کاربران آماتور، نیازمند تحلیل جداگانه و زمینه‎مند است. از سوی دیگر در حوزه فروش کالاهای دست‎دوم نیز شکاف قابل توجهی در درک سازوکارهای اخلاقی حاکم بر رفتار فروشندگان وجود دارد و کمتر مطالعه‎ای به صورت نظام‎مند به شناسایی ابعاد، شرایط و پیامدهای این رفتار در قالب یک مدل نظری پرداخته است؛ بنابراین فقدان چارچوب جامع برای تبیین رفتار اخلاقی فروشندگان در بستر C۲C و به‎ویژه بازار کالاهای دست‎دوم، مهم‎ترین شکاف پژوهشی این حوزه به شمار می‎رود.بر این اساس هدف اصلی این پژوهش عبارت است از: ارائه مدل جامع رفتار اخلاقی فروشندگان کالاهای دست‎دوم در بستر تجارت الکترونیک مصرف‎کننده مصرف‎کننده (C۲C). در راستای این هدف، سوال اصلی پژوهش به صورت زیر تدوین می‎شود: مدل مفهومی رفتار اخلاقی فروشندگان کالاهای دست‎دوم در بستر تجارت الکترونیک C۲C چگونه قابل تبیین است و چه ابعاد، شرایط و سازوکارهایی بر آن اثرگذارند؟ این پژوهش با رویکرد کیفی و در چارچوب پارادایم تفسیری انجام شده است. انتخاب روش نظریه‎پردازی داده‎بنیاد به دلیل ماهیت اکتشافی موضوع و فقدان چارچوب نظری منسجم در حوزه رفتار اخلاقی فروشندگان در بستر C۲C صورت گرفته است.روش: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت، کیفی است که با رویکرد نظریه‎پردازی داده‎بنیاد و بر مبنای الگوی نظام‎مند استراوس و کوربین (۱۹۹۸) انجام شده است. انتخاب این روش به دلیل ماهیت اکتشافی موضوع و نیاز به تبیین عمیق فرایندها و سازوکارهای اخلاقی در تجارت الکترونیک C۲C صورت گرفته است. جامعه آماری شامل دو گروه بود: ۱. فروشندگان فعال کالاهای دست‎دوم در پلتفرم‎های C۲C که کنشگران مستقیم این حوزه هستند و ۲. خبرگان و متخصصان دانشگاهی و اجرایی حوزه تجارت الکترونیک. مشارکت‎کنندگان براساس نمونه‎گیری هدفمند و نظری انتخاب شدند و فرایند گردآوری داده‎ها تا دستیابی به «اشباع نظری» ادامه یافت؛ درنهایت با شانزده نفر از افراد واجد شرایط، مصاحبه‎های نیمه‎ساختاریافته عمیق انجام شد تا امکان کاوش مضامین نوظهور فراهم شود. تمرکز مصاحبه‎ها بر تجارب کاربران در پلتفرم «دیوار» بود. تحلیل داده‎ها به‎صورت نظام‎مند و همزمان با گردآوری در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی با بهره‎گیری از نرم‎افزار MAXQDA ۲۰۲۰ انجام شد. این فرایند شامل مرور مکرر متون، استخراج مفاهیم اولیه و تجمیع آنها در قالب مقوله‎های معنادار بود تا الگوی مفهومی رفتار اخلاقی فروشندگان به‎تدریج از دل داده‎ها استخراج شود. ویژگی بارز این روش، انعطاف‎پذیری در طرح پرسش‎ها و تمرکز بر روایت‎های زیسته مشارکت‎کنندگان برای تبیین پیچیدگی‎های رفتار اخلاقی در بستری ناشناس و غیررسمی است.نتایج: در این پژوهش، شانزده خبره (۱۲ مرد و ۴ زن) در حوزه‎های فروش کالاهای دست‎دوم و مدیریت تجارت الکترونیک C۲C با میانگین سنی ۳۰ تا ۶۰ سال و تحصیلات تکمیلی (ارشد و دکتری) مشارکت کردند. ترکیب سنی و حرفه‎ای مشارکت‎کنندگان، پشتوانه تجربی غنی و آگاهی آنان از تصمیم‎گیری‎های کلان مدیریتی را تضمین کرد. پایایی تحلیل‎ها با استفاده از توافق میان ارزیابان و آزمون بازآزمایی تایید شد. یافته‎های کیفی در قالب یک مدل پارادایمیک شش‎گانه تبیین شد: ۱. شرایط زمینه‎ای: فرهنگ جامعه، محیط کسب‎وکار و چارچوب‎های قانونی (شامل نقش پلتفرم و نهادهای نظارتی)؛ ۲. شرایط علی: سرمایه اخلاقی فردی، نوع‎دوستی و مسئولیت‎پذیری اجتماعی به‎عنوان محرک‎های درونی و بیرونی شکل‎دهنده رفتار؛ ۳. پدیده محوری: «رفتار اخلاقی فروشنده» مبتنی بر صداقت، احترام متقابل، حفظ حریم خصوصی و پایبندی به هنجارهای اجتماعی؛ ۴. استراتژی‎ها: راهکارهای عملی شامل همدلی، کاهش ریسک، پاسخگویی و پشتیبانی از مشتری؛ ۵. عوامل مداخله‎گر: متغیرهای تعدیل‎کننده‎ای مانند ناآگاهی مشتری از حقوق قانونی، بی‎اخلاقی فروشنده و سطوح تجربه یا یادگیری کاربر و ۶. پیامدها: نتایج حاصله شامل ارتقای اعتماد و وفاداری مشتری، ترویج تبلیغات دهان‎به‎دهان مثبت و کسب مزایای استراتژیک برای پلتفرم.این مدل به‎طور جامع، پیچیدگی‎های تعاملات اخلاقی را در بسترهای دیجیتال همتا به همتا تبیین کرده، نشان می‎دهد که چگونه کنش‎های اخلاقی فروشنده تحت‎تاثیر شرایط ساختاری و فردی به پیامدهای پایدار در زیست‎بوم تجارت الکترونیک می‎انجامد.بحث و نتیجه‎گیری: در بخش شرایط علی توصیه می‎شود فروشندگان کالاهای دست‎دوم در بستر C۲C سرمایه اخلاقی و نوع‎دوستی خود را تقویت کنند؛ بدین منظور باید در ارائه اطلاعات محصول صادق باشند، به تعهدات خود پایبند بمانند و در ارتباط با مشتریان همدلانه رفتار کنند. رعایت همدلی و توجه به نیازهای مشتری موجب افزایش اعتماد و رضایت مشتری و کاهش مشکلات احتمالی می‎شود. در بخش شرایط زمینه‎ای نیز لازم است فروشندگان با هنجارهای اجتماعی و قواعد پلتفرم و جامعه هماهنگ باشند. آگاهی از حقوق مشتری و مسئولیت‎های قانونی، رفتار فروشنده را شفاف‎تر و قابل‎اعتمادتر می‎کند؛ همچنین فروشندگان باید در محیط کار و بازار رفتارهای اخلاقی و همدلانه را حفظ کنند تا ریسک ادراک‎شده مشتری کاهش یابد و تجربه خرید امن‎تری شکل گیرد. درباره پدیده محوری توصیه می‎شود رفتار اخلاقی در تمام مراحل فروش نهادینه شود. صداقت در قیمت‎گذاری، احترام به مشتری، حفظ حریم خصوصی و رعایت انصاف، اعتماد و وفاداری مشتری را افزایش می‎دهد. فروشندگانی که عدالت و برابری را رعایت می‎کنند، بیشتر با بازگشت مشتری و تبلیغات دهان‎به‎دهان مثبت روبه‎رو می‎شوند. از نظر راهبردها، همدلی، صداقت، پاسخگویی و پشتیبانی فعال از مشتری باید به‎عنوان راهبرد اصلی دنبال شود. پاسخگویی به‎موقع به پیام‎ها، حل سریع مشکلات و ارائه راهنمایی کامل درباره محصول، همراه با شفافیت در معامله، ریسک ادراک‎شده مشتری را کاهش می‎دهد. در عوامل مداخله‎گر نیز بهره‎گیری از قوانین پلتفرم و چارچوب‎های حقوقی کشور برای حمایت از مشتریان توصیه می‎شود؛ درنهایت رفتار اخلاقی مستمر، پشتیبانی پیش‎فعال و صداقت، اعتماد، وفاداری، تبلیغات مثبت و مزیت رقابتی و سودآوری پایدار برای فروشنده ایجاد می‎کند.تقدیر و تشکر: نویسندگان مراتب سپاسگزاری صمیمانه خود را از اساتید محترم واحد علوم و تحقیقات دانشگاه تهران جهت حمایت‎های ارزشمند و تسهیل دسترسی به خبرگان دانشگاهی اعلام می‎دارد؛ همچنین تشکر ویژه از اساتید برجسته و متخصصان بازاریابی تقدیم می‎شود که در مصاحبه‎های عمیق شرکت کردند. بینش‎های عمیق، تخصص علمی و دیدگاه‎های کاربردی آنان در توسعه مدل مفهومی ارائه‎شده در این پژوهش نقشی حیاتی داشت. این تحقیق بدون زمان ارزشمند و مشارکت علمی آنان به عمق کنونی خود نمی‎رسید.تعارض منافع: نویسندگان اعلام می‎کنند که هیچ‎گونه تعارض منافعی در ارتباط با انجام پژوهش، نگارش و یا انتشار این مقاله وجود ندارد. این پژوهش به‎صورت مستقل انجام شده و یافته‎ها صرفا مبتنی بر داده‎های گردآوری‎شده از مشارکت‎کنندگان است. هیچ‎گونه منافع مالی یا شخصی بر بی‎طرفی و نتایج این مطالعه تاثیرگذار نبوده است..

کلیدواژه ها:

رفتار اخلاقی ، تجارت الکترونیک ، تجارت مصرف‎کننده مصرف‎کننده (C۲C) ، کالاهای دست‎دوم

نویسندگان

ماندانا پناهی وانانی

دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، واحد علوم‎وتحقیقات، دانشگاه‎ آزاد اسلامی، تهران، ایران.

پژمان جعفری

استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه‎آزاد اسلامی، تهران، ایران

بهرام خیری

دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه‎ آزاد اسلامی، تهران، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • پاک‎نژاد، امین‎اله (۱۴۰۰)، «اظهارنظر کارشناسی درباره طرح استفساریه تبصره ۱ ...
  • جلال‎زاده، سیدرضا؛ حاجی کریمی ساری، عباسعلی؛ کشاورز سرکار، کیمیا (۱۴۰۳)، ...
  • حمیدیان‎پور، فخریه؛ ایزدی، حمید (۱۳۹۷)، «بررسی تاثیر ادراک مصرف‎کنندگان نسبت ...
  • سیف‎الهی، ناصر؛ اسکندری، نادر (۱۴۰۱)، «تاثیر بازاریابی اخلاقی بر تصویر ...
  • صالحی، محمدحسین؛ زراعت کیش، سیدیعقوب؛ غلامی، عبدالخالق (۱۴۰۱)، «ارائه الگوی ...
  • قاسمی، مجتبی؛ شکوهیان، سیدعلیرضا؛ تقی‎زاده کلیدبری، علی (۱۴۰۰)، «تحلیل اقتصادی ...
  • معصومی‎نسب، لیلا؛ ایمان‎زاده، مسعود (۱۴۰۲)، «تاثیر بازاریابی اخلاقی و مسئولیت‎پذیری ...
  • Adaga, E. M., Egieya, Z. E., Ewuga, S. K., Abdul, ...
  • Aldon, D. K. M. L., Tan, C. S. L., & ...
  • Alimamy, S., & Nadeem, W. (۲۰۲۵). "Circularity within Service-Dominant Logic: ...
  • Black, E. L., Burton, F. G., & Cieslewicz, J. K. ...
  • Choraś, M., Pawlicka, A., Jaroszewska-Choraś, D., & Pawlicki, M. (۲۰۲۳). ...
  • Granovetter, M. (۲۰۰۷). "Economic Embeddedness [۱۹۸۵]." Contemporary Sociological Theory, ۲(۳), ...
  • Guo, F., Xue, Z., He, J., & Yasmin, F. (۲۰۲۳). ...
  • Hamidiyanpour, F., & Izadi, H. (۲۰۱۸/۱۳۹۷). "Barrasī-ye Ta'thīr-e Dargāh-e Masrafkonandegān ...
  • Hess, T., Lang, K. R., & Xu, S. X. (۲۰۱۱). ...
  • Hong, Y., Sawang, S., & Yang, H. P. (۲۰۲۴). "How ...
  • Islam, M. F., Mofiz Uddin, M. M., & Rahman, M. ...
  • Jalalzadeh, S. R., Haji Karimi Sari, A., & Keshavarz Sarkari, ...
  • Kaur, M., & Manna, R. (۲۰۲۵). "Sale of Second-Hand Goods ...
  • Kedah, Z. (۲۰۲۳). "Use of E-Commerce in the World of ...
  • Kirby, N. (۲۰۲۵). "What Is Social Trust?" Critical Review of ...
  • Mainardes, E. W., Coutinho, A. R. S., & Alves, H. ...
  • Masoumi-Nasab, L., & Imanzadeh, M. (۲۰۲۳/۱۴۰۲). "Ta'thīr-e Bāzārīyābī-ye Akhlāqī va ...
  • Nicoara, N. D., Mohan, G. A., Gyorgy, M. D., Varga, ...
  • Noble, H., & Smith, J. (۲۰۲۵). "Ensuring Validity and Reliability ...
  • Paknejad, A. (۲۰۲۴/۱۴۰۳). "Nazr-e Kārshenāsī dar bāreh-ye Ṭarḥ-e Estefsārī-ye Taṣvīb-nāmeh-ye ...
  • Persson, O., & Hinton, J. B. (۲۰۲۳). "Second-Hand Clothing Markets ...
  • Qasemi, M., Shokouhan, S., & Taghizadeh Kaledbari, A. (۲۰۲۱/۱۴۰۰). "Taḥlīl-e ...
  • Qin, L., Qu, Q., Zhang, L., & Wu, H. (۲۰۲۲). ...
  • Rashid, D. A., & Rasheed, D. R. (۲۰۲۴). "Logistics Service ...
  • Salehi, M. H., Zeraatkish, S. Y., & Gholami, A. (۲۰۲۲/۱۴۰۱). ...
  • Seifollahi, N., & Eskandari, N. (۲۰۲۲/۱۴۰۱). "Ta'thīr-e Bāzārīyābī-ye Akhlāqī bar ...
  • Strauss, A., & Corbin, J. (۱۹۹۸). Basics of Qualitative Research: ...
  • Valor, C., Ronda, L., & Abril, C. (۲۰۲۲). "Understanding the ...
  • Wilson, N. (۲۰۲۱). "The Effect of Brand Image, Website Quality, ...
  • Yuan, C. H., Wu, C. H., Wang, D., Yao, S., ...
  • Yuniarti, F., Arief, H. R., Meydia, H., & Yevis, M. ...
  • Zha, Y., Sun, Y., Chen, Y., & Zhao, L. (۲۰۲۴). ...
  • Zhao, S., Fang, Y., Zhang, W., & Jiang, H. (۲۰۲۰). ...
  • نمایش کامل مراجع