نگاهی نو به دیه شلل اعضاء، رویکردی نقادانه به ماده ۵۶۴ قانون مجازات اسلامی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27

فایل این مقاله در 19 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_RCJL-4-2_002

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

یکی از صدماتی که بر اثر جنایت بر اعضاء اتفاق می افتد «شلل» عضو است. قانون مجازات اسلامی واژه «فلج کردن» را معادل واژه «شلل» دانسته و در ماده ۵۶۴ به شکل عام و همچنین در مواد متعدد مانند ۶۰۲، ۶۰۹، ۶۳۴، ۶۴۴ ، ۶۴۷ به صورت جزئی، میزان دیه «فلج کردن» را در اعضای مختلف بدن دو سوم دیه کامل آن عضو تعیین کرده است. این در حالی است که مستندات فقهی قاعده با کلیت قاعده سازگار نیست. افزون بر این، فلج کردن عضو ملازم با زوال منافع اساسی و یا دست‎کم برخی از منافع اساسی عضو است و از بین بردن منافع مهم و اساسی در برخی متون فقهی، موجب دیه کامل دانسته شده است. این مقاله با هدف اعتبار سنجی قاعده «دیه شلل اعضاء» و ارزیابی مواد مقرره مرتبط با این قاعده در قانون مجازات اسلامی به مطالعه مستندات فقهی قاعده پرداخته و بر اساس آن مواد قانونی مرتبط را مورد نقد قرار داده است. یافته های این پژوهش حاکی از این است که بر اساس مستندات فقهی، کلیت قاعده شلل اعضاء مخدوش است و قاعده مذکور تنها در خصوص انگشتان دست و پا قابل جریان است. همچنین بر اساس روایات معتبر فقهی، شلل دست و پا موجب دیه کامل است و در سایر اعضاء نیز حسب مورد و بر اساس میزان جنایت، دیه یا ارش تعیین می‎شود.

نویسندگان

محمدجواد محمدی

گروه فقه جزا موسسه عالی فقه و علوم اسلامی