چرخش سیاست خارجی عربستان سعودی از موازنه تهدید به موازنه منافع: پیامدهای امنیتی برای جمهوری اسلامی ایران

این مقاله به بررسی تحول سیاست خارجی عربستان سعودی از الگوی «موازنه تهدید» به «موازنه منافع» و پیامدهای امنیتی آن برای جمهوری اسلامی ایران می پردازد. فرضیه پژوهش بر این استوار است که سیاست ریاض در بازه زمانی ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۰ عمدتا بر مهار نظامی ایران و ائتلاف سازی ضدایرانی متمرکز بود، اما پس از ۲۰۲۱ به سمت اولویت دهی به منافع اقتصادی، ثبات منطقه ای و تنوع بخشی به شرکا حرکت کرد. این گذار پیامدهای دوگانه ای برای ایران ایجاد کرده است. با این حال، در بلندمدت، احتمال شکل گیری ائتلاف های جدید با محوریت عربستان و اسرائیل و نیز تبدیل ریاض به بازیگری مستقل تر با همکاری های متنوع با چین و روسیه، می تواند چالش های امنیتی تازه ای برای تهران ایجاد کند. روش پژوهش کیفی و از نوع مطالعه موردی با ردیابی فرآیند است. داده ها به صورت کتابخانه ای و اسنادی گردآوری و با تحلیل محتوا و چارچوب نظری ترکیبی مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد که این گذار عمدتا ناشی از کاهش تعهدات امنیتی آمریکا، فرسایش هزینه های جنگ یمن و نیاز حیاتی عربستان به ثبات برای اجرای «چشم انداز ۲۰۳۰» بوده است.

کلیدواژه ها:

عربستان سعودی ، جمهوری اسلامی ایران ، موازنه تهدید و موازنه منافع ، چرخش سیاست خارجی ، امنیت منطقه ای