گذری بر تبار شناسی و گون مندی تئوری های انقلاب در سده بیستم میلادی

درسده بیستم، نقش انقلاب ها در فرآیندهای تاریخی و تحول اجتماعی-اقتصادی افزایش یافت؛ نقشی که متاثراز پیدایش فناوری های جدید و توسعه مناسبات سرمایه داری، راه مبارزه با روابط اجتماعی منسوخ مطلق گرایی گشود. باوجود مطالعات فراوان، اختلاف های بنیادین نظری درباره تبار –خاستگاه-و گونه –تعلق موضوعی- انقلاب ها پابرجاست. این مسئله شامل تعاریف و مفاهیم تا تفسیر رویکرد و پیامدها می شود. بدون تبارشناسی و گون مندی، انقلاب ها در قالبی محدود از دگرگونی های گسترده، بی چارچوب، بدون ویژگی ها و قاعده مشترک هستند که نمی توانند به عنوان پدیده هایی مرتب و منحصربه فرد، مورد مطالعه قرار بگیرند. ازسوی دیگر بخشی از تحولات انقلابی تاثیراتی فراملی داشته اند. این انقلاب ها علاوه بر دگرگونی داخلی، در سیستم جهانی تاثیر داشته و پیکربندی آن را دیگرگون ساخته اند. بر اساس یافته ها، نه تنها بررسی تبارشناختی انقلاب ها از نظر زمینه، انگیزه و عناصر تشکیل دهنده، که بررسی فرآیند و پیامد انقلاب ها در دسته بندی و گون مندی آن ها دارای اهمیت است؛ موضوعی که شناخت شناسی انقلاب ها و سرانجام آن ها را قابل درک می کند. سنجش اعتبار انقلاب ها از سویی روشن کننده زمینه و نیز پیامد وقوع آن ها به عنوان یکی از مهم ترین مراحل تکامل تاریخی ملت ها است و از سوی دیگر نظامی قابل پیش بینی برای تشکیل جریان انقلابی بدست می دهد. روش پژوهش مقاله کتابخانه ای، توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر برخی از برجسته ترین نظریه های انقلاب می باشد.

کلیدواژه ها:

انقلاب ، تبارشناسی ، گون مندی ، تاثیر فراملی ، تئوری های انقلاب