مسئولیت مشترک دولت ها و سازمان های بین المللی در بحران های سلامت جهانی؛ تحلیلی بر مبانی، چالش ها و الگوی مطلوب پاسخگویی در حقوق بین الملل

بحران های سلامت جهانی، به ویژه همه گیری های گسترده، نشان داده اند که مقابله موثر با تهدیدهای فرامرزی سلامت، صرفا در چارچوب صلاحیت و ظرفیت یک دولت امکان پذیر نیست و نیازمند همکاری و پاسخگویی مشترک دولت ها و سازمان های بین المللی است. این مقاله با رویکردی تحلیلی توصیفی، مبانی حقوقی مسئولیت دولت ها و سازمان های بین المللی در مواجهه با بحران های سلامت جهانی را بررسی و چالش های تعیین، انتساب و اجرای مسئولیت بین المللی را تحلیل می کند. در این راستا، اصول همکاری بین المللی، حسن نیت، پیشگیری، مراقبت مقتضی و تعهد به حمایت از حق بر سلامت، در پرتو قواعد مسئولیت بین المللی دولت ها و سازمان های بین المللی مورد توجه قرار می گیرد. یافته های پژوهش نشان می دهد که ابهام در حدود تعهدات، ضعف سازوکارهای نظارتی و ضمانت های اجرایی، پراکندگی صلاحیت ها و فقدان سازوکار موثر برای تقسیم مسئولیت، از مهم ترین موانع پاسخگویی در بحران های سلامت جهانی است. بر این اساس، مقاله الگوی مطلوبی مبتنی بر مسئولیت مشترک، شفافیت، هماهنگی نهادی، تقویت نظارت و پیش بینی ضمانت های اجرایی موثر پیشنهاد می کند تا زمینه پاسخگویی عادلانه و کارآمد در برابر بحران های فرامرزی سلامت فراهم شود و خلاهای حقوقی و نهادی در مدیریت بحران های آینده کاهش یابد.

کلیدواژه ها:

مسئولیت بین المللی ، دولت ها ، سازمان های بین المللی ، بحران سلامت جهانی ، حق بر سلامت