ادراک نامتقارن و چرخه پارادوکس بازدارندگی ایران (۲۰۱۷-۲۰۲۵)

ابزارهای بازدارندگی چندوجهی ایران شامل قدرت بالقوه هسته ای، توان موشکی و نفوذ منطقه ای در دوره سیاست فشار حداکثری، یک پارادوکس راهبردی خلق کردند. این توانمندی ها با افزایش هزینه های جنگ، تهاجم نظامی تمام عیار را مهار و بازدارندگی نسبی ایجاد کردند؛ اما، مطابق منطق نوواقع گرایی تهاجمی و عدم اطمینان از نیت ها، به جای بازدارندگی کلان، محرک تشدید فشارهای چندجانبه و درنهایت حمله به تاسیسات هسته ای شدند. لذا پرسش اصلی این گونه است: چگونه ابزارهای بازدارندگی چندوجهی ایران، به جای تثبیت موازنه و کاهش تنش، به تقویت محرک های فشارآور و شکل گیری پارادوکس بازدارندگی انجامید؟ فرضیه: فقدان بازدارندگی کلان و ادراک نامتقارن از قدرت ایران موجب شد ایالات متحده ابزارهای بازدارندگی چندوجهی ایران، به ویژه ظرفیت هسته ای بالقوه را به عنوان تهدیدی روبه افزایش درک کند و سیاست فشار و مهار را تشدید نماید. یافته های پژوهش نشان می دهد این پارادوکس حاصل چرخه بازتولید شونده ای است که در آن ادراک نامتقارن آمریکا و محدودیت های داخلی ایران مانع باورپذیری بازدارندگی شدند. درنتیجه، بازدارندگی در سطح راهبردی یعنی حفظ بقا موفق، اما در سطح تاکتیکی یعنی مهار فشار حداکثری ناموفق بود و افزایش قدرت ایران به محرک فشار بیشتر تبدیل شد. روش پژوهش تحلیلی–تبیینی با رویکرد کیفی و مبتنی بر تکنیک ردیابی فرآیند است.

کلیدواژه ها:

پارادوکس بازدارندگی ، سیاست فشار حداکثری ، قدرت هسته ای بالقوه ایران ، بازدارندگی کلان ، ادراک نامتقارن