مدل سازی تاخیر سرویس های اتوبوسرانی شهری و تحلیل فنی-اقتصادی راهبردهای کاهش تاخیر

در سیستم حمل ونقل عمومی شهری، منظم بودن حرکت ناوگان اتوبوسرانی یکی از پایه های اصلی رضایت مسافران به شمار می رود. پژوهش حاضر با هدف کمی سازی میزان تاخیر سرویس های اتوبوسرانی و شناسایی موثرترین شیوه های کاهش آن در خطوط درون شهری انجام شده است. محدوده مورد مطالعه، شبکه خطوط اتوبوسرانی کلان شهر شیراز می باشد. برای دستیابی به اهداف تحقیق، داده های میدانی شامل تعداد مسافران سوار و پیاده شده، تعداد ایستگاه ها، مدت زمان مکث در هر ایستگاه و روش پرداخت کرایه (نقدی یا الکترونیکی) از ۲۸ دستگاه اتوبوس در ۱۴ خط اصلی جمع آوری گردید. با بهره گیری از تحلیل رگرسیون خطی چندمتغیره، مدلی برای برآورد زمان تاخیر ارائه شده است. یافته ها نشان می دهد که به ترتیب تعداد مسافران سوار و پیاده شده، مدت زمان توقف در ایستگاه، تعداد ایستگاه ها و استفاده از کارت بلیت (با اثر منفی) بیشترین سهم را در پیش بینی تاخیر دارند. بر اساس نتایج، جایگزینی پرداخت الکترونیکی به جای پول نقد می تواند زمان تاخیر را تا حدود ۳۲ درصد کاهش دهد. همچنین ایجاد ایستگاه های پهلوگیری و توسعه سامانه های هوشمند اطلاع رسانی به عنوان موثرترین راهکارهای فنی-اقتصادی معرفی شده اند.

کلیدواژه ها:

اتوبوسرانی شهری ، تاخیر زمانی ، رگرسیون خطی ، سامانه های هوشمند ، شیراز