بررسی تاثیر توزیع نامناسب بار محوری وسایل نقلیه باری بر عملکرد روسازی با استفاده از داده های توزین حین حرکت (مطالعه موردی: تهران-رودهن) ۱۴۰۴

حمل ونقل جاده ای که از مهم ترین ارکان زیرساخت های اقتصادی و توسعه ای کشور است سهم چشمگیری از سرمایه های ملی را به خود اختصاص داده و نقشی تعیین کننده در پایداری و رشد اقتصادی ایفا می کند. ازاین رو، صیانت و نگهداری بهینه از زیرساخت آن یعنی روسازی راه ها، از اهمیتی ویژه برخوردار است. باوجود آنکه عمر طراحی روسازی ها در ایران معمولا بین ۱۰ تا ۲۰ سال پیش بینی می شود، در عمل بروز خرابی ها در بسیاری از موارد بسیار زودتر و غالبا در فاصله ۵ تا ۶ سال پس از بهره برداری مشاهده می گردد؛ مسئله ای که ضرورت بازنگری در شیوه های طراحی، اجرا و نگهداری این زیرساخت های حیاتی را بیش ازپیش آشکار می سازد. یکی از فرضیات مهم که در بروز این خرابی ها موثر است، بارگذاری بیش از حد وسایل نقلیه و به ویژه توزیع غیراصولی بار بر محورهای آن هاست؛ به طوری که عدم رعایت الزامات آیین نامه ای در این زمینه، منجر به افزایش تنش های وارد بر روسازی و تسریع در روند تخریب آن می گردد. براین اساس، در پژوهش حاضر با استفاده از داده های ثبت شده توسط سیستم توزین در حال حرکت (WIM) در محور تهران–رودهن، الگوی توزیع بار محوری وسایل نقلیه مورد تحلیل و ارزیابی قرار گرفته است. تحلیل ها در چهار سناریو انجام شد: در سناریوی نخست، تمامی وسایل نقلیه، اعم از بارگیری شده و بدون بار، در نظر گرفته شدند. در سناریوی دوم، تنها وسایل نقلیه بارگیری شده مورد بررسی قرار گرفتند. در سناریوی سوم، وسایل نقلیه دارای اضافه بار تحلیل شدند؛ و در سناریوی چهارم، محورهای دارای اضافه بار در وسایل نقلیه مدنظر قرار گرفتند. نتایج نشان داد که در سناریوهای اول و دوم، هیچ گونه اضافه باری مشاهده نشد. بااین حال، در سناریوی سوم، ۶/۵۶ درصد از وسایل نقلیه دارای اضافه بار بودند و در سناریوی چهارم، ۴/۸۹ درصد از محورها بار بیش از حد مجاز داشتند. این یافته ها بیانگر تاثیر قابل توجه توزیع نامناسب بار در افزایش بارگذاری وارده بر روسازی است.

کلیدواژه ها:

بار محور مبنای هم ارز ، سیستم توزین در حال حرکت ، ضریب بار هم ارز ، وسایل نقلیه باری ، خرابی