مدل سازی رفتار رانندگی بر اساس ویژگی های روان شناختی و جمعیت شناختی با تمرکز بر پرخاشگری و اضطراب

رفتار رانندگی یکی از پیچیده ترین رفتارهای انسانی است که حاصل تعامل هم زمان فرایندهای شناختی، هیجانی و ویژگی های جمعیت شناختی می باشد. با وجود پیشرفت های قابل توجه در حوزه روان شناسی رانندگی شواهد درباره نقش هم زمان ویژگی های روان شناختی و جمعیت شناختی در تبیین ابعاد مختلف رفتار رانندگی همچنان محدود است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش پیش بینی کننده پرخاشگری، اضطراب، سن و جنسیت بر چهار بعد رفتار رانندگی شامل لغزش ها، اشتباهات، تخلفات عمدی و تخلفات غیرعمدی بر اساس چارچوب پرسشنامه رفتار رانندگی منچستر (DBQ) انجام شد. این مطالعه با طراحی مقطعی بر روی ۹۲ راننده دارای حداقل سه سال سابقه رانندگی انجام شد. داده ها از طریق پرسشنامه استاندارد DBQ و یک پرسشنامه محقق ساخته برای سنجش پرخاشگری و اضطراب جمع آوری گردید برای تحلیل داده ها از همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی چندگانه استفاده شد. یافته ها نشان داد پرخاشگری دارای رابطه مثبت و معنادار با هر چهار بعد رفتار رانندگی است و قوی ترین متغیر پیش بین در تمامی مدل های رگرسیونی محسوب می شود. در مقابل، اضطراب ارتباط معناداری با هیچ یک از ابعاد رفتار رانندگی نداشت. از میان متغیرهای جمعیت شناختی، سن اثر منفی و معنادار بر برخی ابعاد رفتار رانندگی داشت، در حالی که جنسیت فاقد اثر معنادار بود. مدل های رگرسیونی توانستند بین ۲۷ تا ۳۲ درصد از واریانس رفتار رانندگی را تبیین کنند. این یافته ها نشان می دهد مداخلات مبتنی بر مدیریت پرخاشگری می توانند نقش موثرتری نسبت به تمرکز صرف بر ویژگی های جمعیت شناختی در بهبود رفتار رانندگی داشته باشند.

کلیدواژه ها:

رفتار رانندگی ، پرخاشگری ، اضطراب ، پرسشنامه رفتار رانندگی منچستر ، روان شناسی رانندگی