هدف: تکثیر بذری
شیرین بیان به دلیل پوسته سخت بذر و جوانه زنی کند، کم و غیریکنواخت با محدودیت مواجه است. این مطالعه اثر تیمارهای شیمیایی، نور و دما را بر جوانه زنی، بنیه گیاهچه و رشد اولیه گیاهچه
شیرین بیان ارزیابی کرد..
روش پژوهش: پنج آزمایش مستقل انجام شد:
اسید سولفوریک (۵۰ و ۹۸ درصد به مدت ۳۰ و ۶۰ دقیقه)،
اسید جیبرلیک (۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ میلی گرم در لیتر به مدت ۲۴، ۴۸ و ۷۲ ساعت)، پتاسیم نیترات (۰/۲، ۰/۴ و ۰/۶ درصد)، کیفیت نور (قرمز، آبی، سفید، ترکیب ۷۰% قرمز + ۳۰% آبی، مادون قرمز دور و تاریکی) و رژیم های دمایی (دمای ثابت ۴، ۱۱ و ۲۵ درجه سلسیوس، همراه با پیش تیمار آب جوش). هر آزمایش در قالب طرح کاملا تصادفی با چهار تکرار و ۲۰ بذر انجام شد. صفات جوانه زنی، رشد و بنیه گیاهچه اندازه گیری شد.
یافته ها: اثر تیمارها برای بیشتر صفات معنی دار بود.
اسید سولفوریک (۹۸%، ۳۰ دقیقه) جوانه زنی ۱۰۰% و بالاترین سرعت جوانه زنی (۱۳/۴۵ بذر در روز) را ایجاد کرد، در حالی که مدت ۶۰ دقیقه بیشترین طول گیاهچه و شاخص بنیه را تولید نمود.
اسید جیبرلیک ۱۰۰ میلی گرم در لیتر به مدت ۷۲ ساعت بالاترین شاخص بنیه و ۲۰۰ میلی گرم در لیتر به مدت ۷۲ ساعت بالاترین سرعت جوانه زنی را نشان داد. پتاسیم نیترات ۰/۶% بالاترین درصد و سرعت جوانه زنی را ایجاد کرد، در حالی که ۰/۴% رشد و بنیه گیاهچه را بهبود بخشید. نور آبی درصد و سرعت جوانه زنی را افزایش داد، در حالی که تاریکی طول گیاهچه و شاخص بنیه را افزایش داد. تیمار آب جوش و سپس نگهداری در دمای ۲۵ درجه سلسیوس بالاترین درصد و سرعت جوانه زنی را ایجاد کرد، در حالی که نگهداری پیوسته در دمای ۱۱ درجه سلسیوس بیشترین طول گیاهچه و بالاترین شاخص بنیه را از نظر عددی تولید نمود.
نتیجه گیری: پاسخ بذرهای
شیرین بیان هم به نوع تیمار و هم به صفت مورد ارزیابی وابسته بود، بنابراین تیمارهایی که جوانه زنی را به بیشینه رساندند، لزوما بنیه مندترین گیاهچه ها را تولید نکردند. از این رو، در انتخاب تیمار باید هم جوانه زنی و هم کیفیت گیاهچه در نظر گرفته شود. این یافته ها مبنای عملی برای بهبود تکثیر
شیرین بیان و طراحی مطالعات تکمیلی گلخانه ای و مزرعه ای را فراهم می کند.
جنبه های نوآوری
• پنج آزمایش، تیمارهای شیمیایی، نوری و حرارتی را در گیاه
شیرین بیان بررسی کرد.
•
اسید سولفوریک (۹۸ درصد) موثرترین تیمار خراشدهی (اسکاریفیکاسیون) بود.
• تیمارهایی که بیشینه جوانه زنی را ایجاد کردند، لزوما بیشینه رشد و بنیه گیاهچه را تولید نکردند.