علیت در فلسفه هیوم و مکانیک کوانتومی: تحلیلی تطبیقی و پیامدهای الهیاتی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 32

فایل این مقاله در 28 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JPURD-4-7_003

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

پژوهش حاضر به بررسی پیوندهای معرفت شناختی میان نقد علیت در فلسفه دیوید هیوم و نفی موجبیت در تعبیر کپنهاگی مکانیک کوانتومی، و تحلیل پیامدهای الهیاتی این دو رویکرد می پردازد. سوال اصلی این است که آیا شباهت ساختاری میان انکار ضرورت علی نزد هیوم و نفی موجبیت در فیزیک کوانتومی، صرفا صوری است یا مبنایی معرفت شناختی دارد، و آیا استفاده جریان های الحاد جدید از این شباهت برای نقد براهین الهیاتی، موجه است یا خیر. روش پژوهش، تحلیل انتقادی و تطبیقی است که با بررسی اسنادی منابع فلسفی و متون فلسفه علم، ابتدا هر رویکرد را مستقلا تحلیل کرده، سپس شباهت ها و تفاوت های آن ها را مقایسه می کند. یافته ها نشان می دهد که هر دو رویکرد در معیار قابلیت رصد تجربی همسو هستند؛ پیوندی که از طریق پوزیتیویسم منطقی تداوم یافته است. همچنین رویکرد هیوم با تنش های درونی مواجه است و استدلال های الحاد جدید دچار خلط سطوح علیت و تعمیم نابجای قوانین کوانتومی هستند. نتیجه آنکه این نقدها ناظر به موجبیت پیش بینی اند، نه نافی اصل علیت متافیزیکی.

نویسندگان

محمد حسین صفی زاده

دانشجوی دکتری فلسفه دین، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، ایران

سید محمود موسوی

دانشیار گروه فلسفه اسلامی و کلام ، دانشگاه باقرالعلوم ، قم ، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • باربور، ایان. ۱۳۹۳. علم و دین. ترجمه بهاءالدین خرمشاهی. تهران: ...
  • بیابانکی، سیدمهدی. ۱۳۹۱. «رویکرد طبیعت گرایانه و معرفت شناسانه هیوم ...
  • کاپلستون، فردریک. ۱۳۷۵. تاریخ فلسفه: فیلسوفان انگلیسی از هابز تا ...
  • قدردان قراملکی، محمدحسن. ۱۳۷۵–۱۳۹۶. اصل علیت در فلسفه و کلام. ...
  • گلشنی، مهدی. ۱۳۹۰. تحلیلی از دیدگاه های فلسفی فیزیک دانان ...
  • متقی فر، سعید. ۱۳۹۴. «علیت؛ عینیت یا ذهنیت؛ بررسی تطبیقی ...
  • Bohr, N. ۱۹۳۷. “Causality and Complementarity.” Journal of Philosophy ۳۴ ...
  • Dawkins, R. ۲۰۰۶. The God Delusion. London: Bantam Press ...
  • Faye, J. ۱۹۹۱. Niels Bohr: His Heritage and Legacy: An ...
  • Friedman, M. ۱۹۹۹. Reconsidering Logical Positivism. Cambridge, UK: Cambridge University ...
  • Hawking, S., and L. Mlodinow. ۲۰۱۰. The Grand Design. New ...
  • Heisenberg, W. ۱۹۵۸. Physics and Philosophy: The Revolution in Modern ...
  • Hilgevoord, J., and J. Uffink. ۲۰۲۳. “The Uncertainty Principle.” In ...
  • Hume, D. ۱۹۷۸. A Treatise of Human Nature. Edited by ...
  • Hume, D. ۱۹۸۹A. An Enquiry Concerning Human Understanding. Edited by ...
  • Hume, D. ۱۹۸۹B. Inquiries Concerning Human Understanding and the Principles ...
  • Jeans, J. H. ۱۹۳۰. The Mysterious Universe. Cambridge University Press ...
  • Krauss, Lawrence M. ۲۰۱۲. A Universe from Nothing: Why There ...
  • Plantinga, A. ۲۰۱۱. Where the Conflict Really Lies: Science, Religion, ...
  • Pliska, Paul. ۱۹۹۷. Undecidability, Quantum Nonlocality and the Question of ...
  • Sahni, V. ۲۰۲۲. “Perspectives on Determinism in Quantum Mechanics: Born, ...
  • Stenger, V. J. ۲۰۰۷. God: The Failed Hypothesis: How Science ...
  • نمایش کامل مراجع