خوانشی شناختی از کارکردهای معرفتی ساختارهای فرمال در فقرنامه ها: مطالعه ای تطبیقی در متون تعلیمی مانوی، کرامی و صوفیه

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 29

فایل این مقاله در 34 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JPURD-4-7_009

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

این پژوهش با رویکرد معرفت شناسی شناختی به بررسی ساختارهای فرمال در فقرنامه ها و متون تعلیمی سه سنت مانوی، کرامی و صوفیه می پردازد و استدلال می کند که الگوهایی چون پرسش وپاسخ، سازمان دهی عددی، حرکت از اجمال به تفصیل، به مثابه ابزارهای شناختی عمل کرده اند که انتقال، تثبیت و کنترل معرفت دینی را ممکن ساخته اند. تحلیل تطبیقی بر اساس نظریه های بار شناختی، حافظه کاری، شناخت توزیع شده و معرفت شناسی قدرت آشکار می سازد که این ساختارها با کاهش بار شناختی، تسهیل یادسپاری، استانداردسازی آموزه ها و محدودسازی دامنه تاویل، هم زمان کارکردهای آموزشی و اجتماعی داشته اند. یافته ها نشان می دهد که فقرنامه ها نه صرفا متونی آموزشی، بلکه نظام هایی معرفتی بوده اند که حافظه فردی و جمعی را سامان داده و اقتدار تفسیری را تثبیت کرده اند. شباهت های ساختاری میان سه سنت، پرسش هایی درباره منشا این فرم ها برمی انگیزد که تنها با پژوهش های تاریخی و نسخه پژوهانه گسترده تر قابل پاسخ است. این مطالعه ضمن ارائه چارچوبی شناختی برای فهم کارکردهای فرم در متون دینی، بر ضرورت توجه به نقش فعال ساختارهای صوری در تاریخ اندیشه دینی تاکید می کند.

نویسندگان

رضا تقی زاده نائینی

دانشجوی دکتری تصوف و عرفان اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

امیر جوان آراسته

استادیار گروه عرفان اسلامی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ب‍اخ‍رزی، یحیی بن احمد. ۱۳۸۳. اوراد الاحباب و فصوص الآداب. ...
  • پولوتسکی، یاکوب و آلکساندر بولیش. ۱۳۹۵. کفالایا: نسخه موزه برلین. ...
  • خرقانی، ابوالحسن. بی تا. فقرنامه. دست نویس شماره ۲۰۰۳۳۴۰۵۴۳، کتابخانه ...
  • شفیعی کدکنی، محمدرضا. ۱۳۹۸. «ساختار خوشه ای فصالی هنرسازه ویژه ...
  • فان اس، یوزف. ۱۳۷۱. «متونی درباره کرامیه: مجموعه ای از ...
  • نویسنده ناشناس. بی تا. فقرنامه. نسخه دست نویس شماره ۳۷۶، ...
  • کاشفی سبزواری، حسین واعظ. ۱۳۵۰. فتوت نامه سلطانی. به کوشش ...
  • Anderson, John R. ۱۹۹۶. Learning and Memory: An Integrated Approach. ...
  • Anderson, John R. and Gordon H. Bower. ۲۰۱۴. Human Associative ...
  • Asch, Solomon E. ۱۹۵۶. Studies of independence and conformity: I. ...
  • Bartlett, Frederic C. ۱۹۳۲. Remembering: A Study in Experimental and ...
  • Bartlett, Frederic C. ۱۹۹۵. Remembering: An Experimental and Social Study. ...
  • Campbell, Donald T. ۱۹۷۴. Evolutionary epistemology. In P. A. Schilpp ...
  • Childers, Terry L. and Viswanathan, Madhubalan. ۱۹۹۶. Processing of numerical ...
  • Cowan, Nelson. ۲۰۰۱. The magical number ۴ in short-term memory: ...
  • Deutsch, Morton. and Gerard, Harold B. ۱۹۵۵. A study of ...
  • Foucault, Michel. ۱۹۷۲. The Archaeology of Knowledge. Translated by A. ...
  • Foucault, Michel. ۱۹۷۷. Discipline and Punish: The Birth of the ...
  • Foucault, Michel. ۱۹۸۰. Power/Knowledge: Selected Interviews and Other Writings, ۱۹۷۲–۱۹۷۷. ...
  • Gagné, Robert M. ۱۹۶۸. Presidential address of Division ۱۵: Learning ...
  • Kahneman, Daniel. ۲۰۱۱. Thinking, Fast and Slow. New York: Farrar, ...
  • Karpicke, Jeffrey D. and Janell R. Blunt. ۲۰۱۱. “Retrieval Practice ...
  • Koffka, Kurt. ۱۹۳۵. Principles of Gestalt psychology. Harcourt, Brace and ...
  • Kruglanski, Arie W., and Webster, Donna M. ۱۹۹۶. Motivated closing ...
  • McAllister, Daniel J. ۱۹۹۵. Affect- and cognition-based trust as foundations ...
  • Ong, Walter J. ۲۰۰۲. Orality and literacy: The technologizing of ...
  • Pettipiece, Timothy. ۲۰۰۹. Pentadic redaction in the Manichaean Kephalaia. Brill ...
  • Piątkowski, Krzysztof., Zawadzka, Katarzyna., and Hanczakowski, Maciej. ۲۰۲۶. From chunks ...
  • Roediger, Henry L., and Jeffrey D. Karpicke. ۲۰۰۶. “Test-Enhanced Learning: ...
  • Rumelhart, David E. ۲۰۱۷. Schemata: The building blocks of cognition. ...
  • Sperber, Dan André F. ۱۹۹۶. Explaining culture: A naturalistic approach. ...
  • Steinmetz, Jenny I., and Battig, William F. ۱۹۶۹. Clustering and ...
  • Tennie, Claudio., Call, Josep., and Tomasello, Michael. ۲۰۰۹. Ratcheting up ...
  • Tulving, Endel. ۱۹۸۳. Elements of Episodic Memory. Oxford: Clarendon Press ...
  • Vygotsky, Lev S. ۱۹۷۸. Mind in society: The development of ...
  • Whitehouse, Harvey. ۲۰۰۴. Modes of religiosity: A cognitive theory of ...
  • Wertheimer, Max. ۱۹۳۸. Productive thinking. Harper & Brothers ...
  • Wood, David., Bruner, Jerome S., and Ross, Gail. ۱۹۷۶. The ...
  • نمایش کامل مراجع