گوهر فلسفی-عرفانی تکامل برزخی نفس: کاوشی در سلوک وحدت گرایانه حکمت متعالیه ملاصدرا با تکیه بر عرفان نظری ابن عربی
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 35
فایل این مقاله در 25 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JPURD-4-7_012
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
تکامل برزخی نفس انسانی، به عنوان گوهری فلسفی-عرفانی، عرصه ای پویا برای سلوک شهودی و اشتداد وجودی (تحول در مرتبه وجود نه صرف تعمیق ادراکی) نفس در مراتب تجلی الهی استوار است.این پژوهش، با رویکرد تحلیلی-برهانی مبتنی بر اصول حکمت متعالیه و تلفیق آن با عرفان نظری ابن عربی، مبانی عرفان نظری ابن عربی –نظیر وحدت وجود، صور مثالی و برزخ به عنوان حائل تجلیات- را با اصول حکمت متعالیه ملاصدرا (حرکت جوهری، تشکیک وجود و تجرد مثالی) تلفیق نموده تا تعارض ظاهری میان نفی صریح تکامل برزخی در برخی عبارات اسفار و امکان استنباط سلوک انفعالی نفس را رفع سازد. چالش هایی چون نیاز به ظرف مادی برای حرکت جوهری یا تناقض عبارات صدرایی، با تمایز سلوک انفعالی (اشتداد وجودی در ظرف مثالی و اتحاد با تجلیات الهی) از سلوک اختیاری (محدود به عالم ماده و منقطع با مرگ) و تبیین برزخ به عنوان مرتبه برزخی نفس حل می گردند.مقایسه با دیدگاه های ابن سینا (ثبوت مجردات)، سهروردی (اشراق بدون تشکیک) و فلاسفه غربی (فاقد بعد شهودی) بر جامعیت عرفان فلسفی صدرایی تاکیدورزیده است. در این پژوهش مشخص شد تکامل برزخی نفس، تحول وجودی واقعی (اشتداد درشدت وجود) است نه صرف تعمیق شهودی یا ادراکی؛ این تفسیر با انسجام بیشتر با اصول حرکت جوهری، تجرد مثالی و شواهد نقلی (تجسم اعمال) بر سایر قرائت ها ترجیح دارد.دلالت های معاصر این گوهر، به فلسفه وجودگرایی، الهیات تطبیقی و روان شناسی شهودی پیوند می خورد.یافته ها بر ضرورت تلفیق عقل فلسفی و شهود عرفانی برای فهم سلوک برزخی تاکیددارند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
ناصر قربانی
دانشجوی دکتری فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
محمد مهدی علیمردی
دانشیار گروه عرفان و تصوف، دانشگاه ادیان و مذاهب، قم، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :