گزینش ژنوتیپ های سیب زمینی بر اساس شاخص های تحمل و حساسیت به تنش کم آبی

به منظور شناسایی ژنوتیپ های متحمل به تنش آبی، غربال شاخص های تحمل و حساسیت به تنش آبی و تعیین بهترین شاخص ها، پژوهش حاضر روی ۱۹ ژنوتیپ به منظور تولید غده بذری سیب زمینی به صورت کرت های خرد شده و در قالب طرح پایه کاملا تصادفی شامل دو سطح آبیاری کامل و کم آبیاری (۵۰ درصد مقدار آب داده شده در آبیاری کامل) در آبیاری قطره ای و سه تکرار در سال ۱۴۰۱ در گلخانه شرکت پرتیکان بذر گستر (تولیدکننده کلاس های مختلف بذر سیب زمینی) واقع در شهر مینادشت در استان اصفهان انجام شد. بر اساس تعداد غده بذری تجاری تولیدی در دو شرایط آبیاری کامل و کم آبیاری، شاخص های تحمل و حساسیت به تنش آبی شامل SSI، SI، HM، TOL، MP، YSI، GMP، STI، MRP، YI، REI و SRI محاسبه شدند. نتایج مقایسه میانگین نشان داد که بیشترین تعداد غده بذری تجاری تولیدی در شرایط آبیاری کامل مربوط به ژنوتیپ AD۵۰ و در شرایط کم آبیاری مربوط به ژنوتیپ AD۱۵ بود. نتایج آزمون همبستگی نشان داد که شاخص MRP بیشترین همبستگی را با عملکرد در دو شرایط آبیاری کامل و کم آبیاری داشتند و مناسب ترین شاخص برای غربال کردن و یافتن ژنوتیپ های برتر است. با توجه به روش های مختلف مورد استفاده در پژوهش حاضر نظیر نمودارهای سه بعدی و تجزیه خوشه ای سه ژنوتیپ AD۱۵، AD۵۰ و AD۲ به عنوان ژنوتیپ های برتر برای دستیابی به عملکرد بالا در شرایط کم آبی معرفی شدند. کاربرد روش های ساده و قابل اطمینان برای شناسایی ژنوتیپ های برتر در شرایط تنش آبی، کارایی مناسبی در برنامه های به نژادی برای سازگاری با شرایط کم آبی با توجه به تشدید آن در اثر تغییر اقلیم دارند.

کلیدواژه ها:

آبیاری قطره ای ، غده سیب زمینی تجاری ، کم آبیاری