بازخوانی تطبیقی ساختارهای اسلامی و اگزیستانسیالیستی در تعریف نقش زنانه با تاکید بر مفهوم مادری (مورد مطالعه :حاجیه خانم امین و سیمون دوبووار)

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 23

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_PZK-14-3_002

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

هدف: مادری از مفاهیم بنیادین در منظومه معرفت دینی و مطالعات اسلامی زن است که تفسیر آن در ساختارهای فکری مختلف، پیامدهای معرفتی و اجتماعی متفاوتی به همراه دارد. در پژوهش حاضر با هدف بازخوانی تطبیقی مفهوم مادری در ساختار دینی- اخلاقی و اگزیستانسیالیستی، دیدگاه های حاجیه خانم امین به مثابه متفکر برجسته اسلامی و سیمون دوبووار به عنوان نماینده فمینیسم اگزیستانسیالیستی بررسی شد.روش پژوهش: این پژوهش به روش کیفی از نوع تحلیل مضمون انجام شد که براساس مطالعه و کدگذاری متون اصلی دو متفکر، شامل آثار تفسیری و اخلاقی حاجیه خانم امین و کتاب جنس دوم اثر سیمون دوبووار، انجام شد.یافته ها: یافته ها نشان می دهد که تحلیل سیمون دوبوار از مفهوم مادری، از واکاوی برساخت های اجتماعی و تاریخی در بستر جوامع مدرن غربی آغاز شده و در مسیر تکامل فکری وی، از رویکرد هستی شناختی «دیگری بودن» در کتاب جنس دوم، به سوی نقد ساختارهای سیاسی و اجتماعی متاخر گذار کرده است. براین اساس، مادری در اندیشه او نه یک امر زیستی، بلکه ابزاری ساختاری برای تثبیت موقعیت حاشیه ای زن و محدودسازی سوژه گی او در بافت تاریخی و سیاسی قلمداد می شود. در مقابل، حاجیه خانم امین با اتکا به انسان شناسی دینی، مادری را مسئولیتی آگاهانه، اخلاقی و معنوی تلقی می کند که زمینه ساز رشد روحی زن، تربیت نسل و ارتقای نظم اخلاقی جامعه است.نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاکی از آن است که تفاوت این دو دیدگاه، ریشه در مبانی انسان شناختی و معنای متفاوت آزادی و مسئولیت دارد و پارادایم دینی- اخلاقی می تواند قرائتی معنادار و تمدن ساز از مادری ارائه دهد که با کنش گری اجتماعی زن در تعارض نیست.

نویسندگان

حوریه ربانی اصفهانی

۱. گروه معارف اهل بیت (ع)، دانشکده الهیات و معارف اهل بیت (ع)، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • امین، بانو حاجیه خانم (۱۳۶۹). روش خوشبختی. اصفهان: نشاط ...
  • امین، بانو حاجیه خانم (بی تا). مخزن العرفان در تفسیر ...
  • باقریان، زهره (۱۴۰۲). فمینیسم و نظریه تحلیل جنسیت در تاریخ ...
  • چاوشی، سیده سارا.، و بستان، حسین (۱۳۹۸). نقد و بررسی ...
  • حسینی، محمد (۱۳۹۴). جایگاه زن در خانواده و تربیت فرزند. ...
  • حسینی، محمد (۱۴۰۲). تحلیل نقش های جنسیتی در رویکردهای فمینیستی. ...
  • ربانی اصفهانی، حوریه.، و منتظرالقائم، اصغر (۱۴۰۴). مدل مفهومی کنشگری ...
  • رسولی پور، رسول.، و مهدوی، ناهید (۱۳۹۲). نقد دیدگاه فمینیستی ...
  • روحانی مشهدی، فاطمه (۱۳۹۳). نقش اجتماعی زنان در قرآن و ...
  • رودگر، نرگس (۱۳۸۸). تاریخچه نظریات، گرایش ها، نقد فمینیسم. تهران: ...
  • رودگر، نرگس (۱۳۹۴) جامعه شناسی جنسیت: تحلیل مناسبات قدرت در ...
  • صفوت صفایی، شیدا.، و قدسی، سید فضل الله (۱۳۹۶). بررسی ...
  • صفوت صفایی، شیدا.، و قدسی، فضل الله (۱۳۹۸). بررسی تطبیقی ...
  • طیبی، ناهید.، علیپور، فاطمه (۱۴۰۲). بازخوانی جایگاه و نقش مادر ...
  • محمدی اصل، عباس (۱۳۸۴). برساخت اجتماعی جنسیت. تهران: گل آذین ...
  • ReferencesAmin, B. H. K. (۱۹۹۰). The method of happiness. Isfahan: ...
  • Amin, B. H. K. (n.d.). Makhzan al-‘Irfan: An exegesis of ...
  • Bagherian, Z. (۲۰۲۳). Feminism and gender analysis theory in historiography. ...
  • Chavoshi, S. S., & Bostan, H. (۲۰۱۹). A critique of ...
  • De Beauvoir, S. (۱۹۷۵). The second sex.Trans: H. M. Parshley. ...
  • De Beauvoir, S. (۲۰۰۹). Second sex. Tehran: Tous Publication ...
  • Descartes, R. (۱۹۸۴). The philosophical writings of Descartes (Vol. ۲). ...
  • Hosseini, M. (۲۰۱۵). The status of women in the family ...
  • Hosseini, M. (۲۰۲۳). Analysis of gender roles in feminist approaches. ...
  • Mohammadiasl, A. (۲۰۰۵). Social construction of gender. Tehran: Gol-Azin ...
  • Moi, T. (۱۹۹۴). Simone de Beauvoir: The making of an ...
  • Rabbani Isfahani, H., & Montazeralqaem, A. (۲۰۲۵). A conceptual model ...
  • Rasoulipour, R., & Mahdavi, N. (۲۰۱۳). Criticism of Simone de ...
  • Rodgar, N. (۲۰۰۹). History of theories, trends, and critique of ...
  • Rouhani Mashhadi, F. (۲۰۱۴). The social role of women in ...
  • Sadeghi Fasaei, S. (۲۰۰۵). A comparative study of mother and ...
  • Safaei, S., & Ghodsi, S. F. (۲۰۱۷). An investigation into ...
  • Sartre, J. P. (۲۰۰۷). Existentialism is a humanism .Trans: C. ...
  • Tayyebi, N., & Alipour, F. (۲۰۲۳). Rereading the status and ...
  • نمایش کامل مراجع