بررسی تطبیقی کارکرد کاتارسیس در تراژدی یونانی و تعزیه ایرانی-اسلامی با تاکید بر نظریه فاصله گذاری برشت
محل انتشار: فصلنامه مطالعات هنر اسلامی، دوره: 23، شماره: 63
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 18
فایل این مقاله در 32 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_ISLART-23-63_004
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
پژوهش حاضر با هدف بررسی کارکرد کاتارسیس ارسطویی و فاصله گذاری برشتی و ارزیابی ظرفیت این دو چارچوب در تبیین تجربه مخاطب در تعزیه ایرانی اسلامی انجام شده است. پژوهش از رویکرد کیفی و روش تطبیقی تفسیری بهره می گیرد و داده ها به شیوه اسنادی و کتابخانه ای گردآوری و با تحلیل متنی و مفهومی بررسی شده اند. در بخش نخست، مفاهیم کاتارسیس، ترس، شفقت، پیرنگ، بازشناخت و دگرگونی در نظریه ارسطو با تاکید بر اودیپ شهریار تحلیل شده اند. در بخش دوم، فاصله گذاری، رابطه بازیگر و نقش، وقفه، مونتاژ، آشکارسازی قرارداد نمایشی و نحوه مواجهه مخاطب در تئاتر برشت با تمرکز بر ننه دلاور و فرزندانش و استثنا و قاعده بررسی شده اند. در بخش سوم، تعزیه شهادت امام حسین(ع) به عنوان نمونه ای از هنر نمایشی آیینی ایرانی اسلامی تحلیل و با دو الگوی پیش گفته مقایسه شده است. یافته ها نشان می دهد که عاطفه و شناخت در هر دو الگوی ارسطویی و برشتی حضور دارند، اما سازمان و غایت آنها متفاوت است. در تعزیه، آگاهی پیشینی مخاطب از سرانجام واقعه، تمایز شبیه خوان از شخصیت مقدس و آشکاربودن قرارداد نمایشی، مانع تاثر عاطفی نمی شود و هم زمان با سوگ جمعی، حافظه عاشورایی و مشارکت آیینی عمل می کند. بنابراین، تجربه مخاطب تعزیه را نمی توان با کاتارسیس یا فاصله گذاری به تنهایی توضیح داد؛ بلکه این تجربه از هم زمانی تاثر عاطفی، آگاهی از بازنمایی، فاصله اجرایی و مشارکت آیینی شکل می گیرد.اهداف پژوهش:۱. تحلیل تطبیقی چگونگی سازمان یافتن رابطه میان عاطفه، شناخت و مخاطب در الگوی کاتارسیس ارسطویی و فاصله گذاری برشتی.۲. تبیین تجربه عاطفی آیینی مخاطب در تعزیه شهادت امام حسین(ع) و سنجش ظرفیت ها و محدودیت های کاتارسیس ارسطویی و فاصله گذاری برشتی در توضیح این تجربه.سوالات پژوهش۱. کاتارسیس ارسطویی و فاصله گذاری برشتی در چگونگی سازمان دهی رابطه میان عاطفه، شناخت و مخاطب چه وجوه تمایز و اشتراکی دارند؟۲. کاتارسیس ارسطویی و فاصله گذاری برشتی تا چه اندازه قادر به تبیین تجربه عاطفی آیینی مخاطب در تعزیه شهادت امام حسین(ع) هستند و این تجربه چه تمایزی با دو الگوی مذکور دارد؟
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مجید شافعی شیراز
گروه فلسفه هنر، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
نفیسه نمدیان پور
گروه هنر و معماری، واحد رامسر، دانشگاه آزاد اسلامی، رامسر، ایران
رویا تاجبخش
گروه باستان شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :