بررسی تطبیقی کارکرد کاتارسیس در تراژدی یونانی و تعزیه ایرانی-اسلامی با تاکید بر نظریه فاصله گذاری برشت

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 18

فایل این مقاله در 32 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ISLART-23-63_004

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

پژوهش حاضر با هدف بررسی کارکرد کاتارسیس ارسطویی و فاصله گذاری برشتی و ارزیابی ظرفیت این دو چارچوب در تبیین تجربه مخاطب در تعزیه ایرانی اسلامی انجام شده است. پژوهش از رویکرد کیفی و روش تطبیقی تفسیری بهره می گیرد و داده ها به شیوه اسنادی و کتابخانه ای گردآوری و با تحلیل متنی و مفهومی بررسی شده اند. در بخش نخست، مفاهیم کاتارسیس، ترس، شفقت، پیرنگ، بازشناخت و دگرگونی در نظریه ارسطو با تاکید بر اودیپ شهریار تحلیل شده اند. در بخش دوم، فاصله گذاری، رابطه بازیگر و نقش، وقفه، مونتاژ، آشکارسازی قرارداد نمایشی و نحوه مواجهه مخاطب در تئاتر برشت با تمرکز بر ننه دلاور و فرزندانش و استثنا و قاعده بررسی شده اند. در بخش سوم، تعزیه شهادت امام حسین(ع) به عنوان نمونه ای از هنر نمایشی آیینی ایرانی اسلامی تحلیل و با دو الگوی پیش گفته مقایسه شده است. یافته ها نشان می دهد که عاطفه و شناخت در هر دو الگوی ارسطویی و برشتی حضور دارند، اما سازمان و غایت آنها متفاوت است. در تعزیه، آگاهی پیشینی مخاطب از سرانجام واقعه، تمایز شبیه خوان از شخصیت مقدس و آشکاربودن قرارداد نمایشی، مانع تاثر عاطفی نمی شود و هم زمان با سوگ جمعی، حافظه عاشورایی و مشارکت آیینی عمل می کند. بنابراین، تجربه مخاطب تعزیه را نمی توان با کاتارسیس یا فاصله گذاری به تنهایی توضیح داد؛ بلکه این تجربه از هم زمانی تاثر عاطفی، آگاهی از بازنمایی، فاصله اجرایی و مشارکت آیینی شکل می گیرد.اهداف پژوهش:۱. تحلیل تطبیقی چگونگی سازمان یافتن رابطه میان عاطفه، شناخت و مخاطب در الگوی کاتارسیس ارسطویی و فاصله گذاری برشتی.۲. تبیین تجربه عاطفی آیینی مخاطب در تعزیه شهادت امام حسین(ع) و سنجش ظرفیت ها و محدودیت های کاتارسیس ارسطویی و فاصله گذاری برشتی در توضیح این تجربه.سوالات پژوهش۱. کاتارسیس ارسطویی و فاصله گذاری برشتی در چگونگی سازمان دهی رابطه میان عاطفه، شناخت و مخاطب چه وجوه تمایز و اشتراکی دارند؟۲. کاتارسیس ارسطویی و فاصله گذاری برشتی تا چه اندازه قادر به تبیین تجربه عاطفی آیینی مخاطب در تعزیه شهادت امام حسین(ع) هستند و این تجربه چه تمایزی با دو الگوی مذکور دارد؟

نویسندگان

مجید شافعی شیراز

گروه فلسفه هنر، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

نفیسه نمدیان پور

گروه هنر و معماری، واحد رامسر، دانشگاه آزاد اسلامی، رامسر، ایران

رویا تاجبخش

گروه باستان شناسی، واحد همدان، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • افضلی ننیز، منصوره، شریف زاده، محمدرضا، و خبری، محمدعلی. (۱۴۰۲). ...
  • ارسطو. (۱۳۹۶). خطابه (ترجمه اسماعیل سعادت؛ چاپ دوم). تهران: هرمس ...
  • برشت، برتولت. (۱۳۴۸). استثنا و قاعده (ترجمه م. ا. به ...
  • برشت، برتولت. (۱۳۹۸). ننه دلاور و فرزندان او (ترجمه مصطفی ...
  • برشت، برتولت. (۱۳۹۹). درباره تئاتر (ترجمه فرامرز بهزاد؛ چاپ سوم). ...
  • تعاونی، شیرین. (۱۳۹۲). تکنیک برشت (چاپ سوم). تهران: نشر قطره ...
  • حکیمی، محسن. (۱۴۰۲). بررسی تحلیلی مولفه های تئاتر روایی (اپیک) ...
  • مک لیش، کنت. (۱۳۸۶). ارسطو و فن شعر (ترجمه اکبر ...
  • نریمانی، کوروش. (۱۳۸۰). برشت و بیگانه سازی در تئاتر: پروژه ...
  • Aghaie, K. S. (۲۰۰۵). The origins of the Sunnite-Shi'ite divide ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۱۶۲/۱۰۵۴۲۰۴۰۵۷۷۴۷۶۳۰۳۲Baumann, B., & Oberle, B. (۱۹۸۵). Deutsche Literatur in Epochen. ...
  • Brecht, B. (۱۹۶۴). Brecht on theatre: The development of an ...
  • Collinet, A. (۲۰۲۰). Performance objects of Muḥarram in Iran: A ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۱۶۳/۲۶۶۶۶۲۸۶-۱۲۳۴۰۰۱۰Freytag, G. (۲۰۰۳). Die Technik des Dramas. Autorenhaus Verlag ...
  • Frimberger, K. (۲۰۲۲). “Cultivating the art of living”: The pleasures ...
  • Hashim, M. N., & Alizadeh, F. (۲۰۲۰). A comparative study: ...
  • Pettys, R. A. (۲۰۱۰). The Ta’ziyeh of the Martyrdom of ...
  • Nasr, S. H. (۱۹۸۷). Islamic art and spirituality. State University ...
  • Vinci, E. (۲۰۱۹). Empathy in modern drama: Bertolt Brecht’s Threepenny ...
  • نمایش کامل مراجع