بررسی نشانگرهای کلامی میان مکالمات متهم و بازپرس در دادگاه با رویکرد زبان شناسی قضائی

نشانگرهای کلامی دارای ساختارهای سبکی است که مستند سازی آن ها در فرآیند بازپرسی با رویکرد زبان شناسی قضائی تاثیر قابل توجهی در تحلیل مکالمات و دسته بندی سبک های گفتاری متهم و بازپرس دارد. این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی بوده و به بررسی کاربردشناختی نشانگرهای کلامی بازپرس و متهم می پردازد. سوال پژوهش حاضر از منظر چارچوب زبان شناسی قضائی مک منامین(۲۰۰۲) در پی شناسایی و دسته بندی این نشانگرهای سبکی است. هدف از انجام پژوهش، شناسایی میزان کاربرد نشانگرهای سبکی میان بازپرس و متهم و علت یابی نقش کاربردشناختی زبان در مکالمات دو طرف است. داده ها به روش تصادفی نظام مند از بین ۵۰ فیلم کوتاه، ۲۵ فیلم به مدت ۱۷۰ دقیقه در برنامه پرونده مستند صداوسیما در سال های ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۲ جمع آوری و پیاده سازی شد. سپس نشانگرهای کلامی آنها درگروه نشانگرهای سبکی دسته بندی وتحلیل داده ها با روش توصیفی-تحلیلی انجام گرفت. نتایج تحقیق نشان دادکه بین کاربرد نشانگرهای سبکی در گفتار متهم وبازپرس اختلاف معناداری دارد. در حالی که بازپرس به صورت سبک رسمی و کلیشه ای سوالات بسته و باز-پاسخ را می پرسد، متهم از سبک های متنوع کلامی با توجه به موقعیت اجتماعی، تحصیلی و خانوادگی خود استفاده می کند. دسته بندی نشانگرهای سبکی در مکالمات دو طرف به درک و تاثیر بیشتر این سبک ها در روند دادرسی کمک می نماید. نتایج کاربردی این تحقیق در دوره های آموزشی عوامل دادگاه مانند بازپرسان، قضات و وکلا مفید است و در دوره های آموزشی رشته های حقوق و جرم شناسی در دانشگاه نیز مفید به فایده است.

کلیدواژه ها:

بازپرس ، دادگاه ، زبان شناسی قضائی ، نشانگرهای سبکی کلامی ، متهم