تحلیل گفتمان مناظرات دور دوم انتخابات چهاردهم ریاست جمهوری اسلامی ایران براساس رویکرد فوکو

این پژوهش با بهره گیری از چارچوب نظری میشل فوکو و روش تحلیل گفتمان فوکویی، به بررسی مناظره های دور دوم انتخابات چهاردهم ریاست جمهوری اسلامی ایران پرداخته است. هدف اصلی پژوهش، شناسایی و تحلیل گفتمان مسلط و گفتمان های مقاومت در گفتار دو نامزد نهایی، پزشکیان و جلیلی، بوده است. دراین راستا، گفتمان پیشرفت اقتصادی و کارآمدی به عنوان گفتمان مسلط تشخیص داده شد که هر دو نامزد درون آن موضع گیری کردند، ولی با راهبردهای متفاوتی به نقد یا تحلیل آن پرداختند. این پژوهش با استفاده از روش گزاره کاوی، تحلیل بافت، بررسی و شناسایی راهبردهای زبانی، نشان داد که مقاومت در گفتمان، امری طبیعی و ضروری است و ازطریق نقد، بازتعریف مفاهیم و ایجاد گفتمان جایگزین انجام می گیرد. یافته های این پژوهش بیانگر آن است که دو نامزد دربرابر گفتمان مسلط با «گفتمان های عدالت محور» و «گفتمان نگاه حداکثری» گفتمان های مقاومت خود را سامان دادند و جایگزین های گوناگونی نیز ارائه کردند. این مقاله، با تاکید بر رابطه درهم تنیده زبان، قدرت و حقیقت، افق های جدیدی برای تحلیل گفتمان سیاسی در بستر انتخابات ایران می گشاید.

کلیدواژه ها:

گفتمان مقاومت ، مناظره ها ، انتخابات ، تحلیل گفتمان ، فوکو