واکاوی مورد پژوهانه انگاره تعارض در روایات حضرت علی k درباره آیات قرآنی مربوط به «تقدیر روزی»

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 33

فایل این مقاله در 35 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HADITH-18-1_008

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

بنا بر آموزه های دینی، روزی ها به دو دسته مادی و معنوی تقسیم شده و خداوند در قرآن به تکفل آن از جانب خویش وعده داده است. این وعده الهی سبب شده نقش انسان در این عرصه به ویژه گستره روزی های مادی، مورد مناقشه قرار گیرد؛ تعارض روایات رسیده از معصومان به ویژه منقولات حضرت علی k درباره این دسته از آیات نیز این مناقشه را دامنه دارتر ساخته است؛ چراکه در شماری از سخنان حضرت، «تلاش» آدمی، محور رسیدن به روزی عنوان شده و در پاره ای دیگر، تحقق روزی ها صرفا در گرو «توکل» به خداوند اعلام و هرگونه تلاشی در این راستا بیهوده تلقی شده است. ناسازگاری دو دسته روایت یادشده، ضرورت تامل در آن را روشن می سازد. یافته های برآمده از درنگ به روش تحلیلی-کتابخانه ای در برداشت های ارائه شده درباره مفهوم این وعده خداوند، نشان می دهد گرچه به کارگیری مجرد هریک از دو عنصر یادشده و حتی به کارنگرفتن آن ها در برخی موارد، انسان را به کام می رساند؛ اما «الگوی مطلوب» در راه رسیدن به روزی مقدر، کاربست توامان این دو مولفه به نظر می رسد. به دیگر سخن، ازآن جا که وعده های الهی از دو بستر معنوی و مادی تحقق می یابد، لذا «توکل»، بعد معنوی و «تلاش»، بعد مادی تحقق این وعده را پوشش داده و بدین قرار، انگاره تعارض سخنان حضرت علی k دراین خصوص، مرتفع می گردد.

نویسندگان

مهدی عبداللهی پور

استادیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریم ...
  • آلوسی، محمودبن عبدالله. (۱۴۱۵ ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن ...
  • ابن ابی الحدید، عبدالحمیدبن هبه الله. (۱۴۱۸ ق). شرح نهج ...
  • ابن حنبل، احمدبن محمد. (بی تا). فضائل الصحابه. چ ۲. ...
  • ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد. (بی تا). مقدمه ابن خلدون. ...
  • ابن شعبه حرانی. حسن بن علی. (۱۴۱۶ ق). تحف العقول ...
  • ابن عمر، مفضل، (بی تا). توحید المفضل. چ ۳. قم: ...
  • ابن فارس، احمد. (۱۴۰۴ ق). معجم المقاییس فی اللغه. چ ...
  • ابن منظور، محمدبن مکرم. (۱۴۱۴ ق). لسان العرب. چ ۱. ...
  • اربلی، علی بن عیسی. (بی تا). کشف الغمه فی معرفه ...
  • اصبهانی، ابونعیم احمدبن عبدالله. (بی تا). ذکر اخبار اصبهان. بی ...
  • بحرانی، ابن میثم. (۱۴۱۲ ق). شرح نهج البلاغه. چ ۲. ...
  • ترمذی، محمدبن عیسی. (۱۴۱۹ ق). سنن الترمذی. چ ۱. قاهره: ...
  • تستری، سهل بن عبدالله. (۱۴۲۳ ق). تفسیر التستری. چ ۱. ...
  • تمیمی آمدی، عبدالواحدبن محمد. (۱۴۱۰ ق). غررالحکم و دررالکلم. چ ...
  • جزری، عزالدین بن اثیر. (۱۴۲۲ ق). النهایه فی غریب الحدیث ...
  • جوهری، اسماعیل بن حماد. (۱۴۰۷ ق). الصحاح تاج اللغه و ...
  • حسینی کفوی، ابوالبقاء. (۱۴۱۳ ق). الکلیات معجم فی المصطلحات و ...
  • حمیری، عبدالله بن جعفر. (۱۴۱۳ ق). قرب الاسناد. چ ۱. ...
  • دیلمی، حسن بن محمد. (۱۴۱۳ ق). ارشادالقلوب. چ ۲. بیروت: ...
  • راغب اصفهانی، حسین بن محمد. (۱۴۱۲ ق). مفردات الفاظ القرآن. ...
  • ربانی گلپایگانی، علی. (۱۳۸۵ ش). درآمدی به شیعه شناسی. چ ...
  • زحیلی، وهبه. (۱۴۱۱ ق). التفسیرالمنیر فی العقیده و الشریعه و ...
  • سبحانی تبریزی، جعفر. (۱۳۷۶ ش). منشور عقاید امامیه. چ ۳. ...
  • شریف رضی، محمدبن حسین. (۱۳۷۹ ش). نهج البلاغه. چ ۱. ...
  • صدوق، محمدبن علی بن بابویه. (۱۳۹۰ ق). عیون اخبارالرضا. چ ...
  • صدوق، محمدبن علی بن بابویه. (۱۴۰۳ ق). من لایحضره الفقیه. ...
  • صفی علی شاه. (۱۳۷۸ ش). تفسیر صفی علی شاه. چ ...
  • طالقانی، نظرعلی. (۱۳۷۳ ش). کاشف الاسرار. بی چا. تهران: رسا ...
  • عاملی، ابراهیم. (۱۳۶۰ ش). تفسیر عاملی. چ ۱. تهران: کتابفروشی ...
  • عطاردی، عزیزالله. (۱۳۸۶ ش). مسند الامام امیرالمومنین. چ ۱. تهران: ...
  • فخررازی، محمدبن عمر. (۱۴۲۰ ق). التفسیرالکبیر. چ ۱. بیروت: داراحیاءالتراث ...
  • فراهیدی، خلیل بن احمد. (۱۴۰۴ ق). کتاب العین. چ ۲. ...
  • فضل الله، سید محمدحسین. (۱۴۱۹ ق). من وحی القرآن. چ ...
  • فیروزآبادی، محمدبن یعقوب. (۱۴۰۷ ق). القاموس المحیط. چ ۱. بیروت: ...
  • قاضی نعمان، محمدبن منصور. (۱۳۸۵ ق). دعائم الاسلام. چ ۱. ...
  • قرشی، سید علی اکبر. (۱۳۷۲ ش). قاموس قرآن. چ ۴. ...
  • قمی، جعفربن احمد. (۱۴۱۳ ق). جامع الاحادیث. بی چا. مشهد: ...
  • کاشانی، ملافتح الله. (بی تا). منهج الصادقین فی الزام المخالفین. ...
  • کلینی، محمدبن یعقوب. (۱۴۰۷ ق). الکافی. چ ۳. تهران: دارالکتب ...
  • لیثی واسطی، علی بن محمد. (۱۳۷۶ ش). عیون الحکم و ...
  • مازندرانی، ملامحمدصالح. (۱۳۸۲ ق). شرح الکافی. تهران: المکتبه الاسلامیه ...
  • متقی هندی، علی بن حسام الدین. (۱۴۱۰ ق). کنزالعمال. چ ...
  • مجلسی، محمدباقر. (۱۳۷۰ ش). مرآه العقول فی شرح اخبار آل ...
  • مجلسی، محمدتقی. (۱۴۰۶ ق). روضهالمتقین فی شرح من لایحضره الفقیه. ...
  • محمودی، محمدباقر. (۱۳۸۶ ق). نهج السعاده فی مستدرک نهج البلاغه. ...
  • مصطفی، ابراهیم و احمدحسن زیات و حامد عبدالقادر و محمدعلی ...
  • مطهری، مرتضی. (۱۳۷۱ ش). انسان و سرنوشت. چ ۷. تهران: ...
  • مظهری، محمدثناءالله. (۱۴۱۲ ق). التفسیرالمظهری. چ ۱. پاکستان: مکتبه رشیده ...
  • مغنیه، محمدجواد. (۱۹۷۹ م). فی ظلال نهج البلاغه. چ ۱. ...
  • مفید، محمدبن محمد. (۱۴۱۳ ق). الارشاد فی معرفه حجج الله ...
  • مکارم شیرازی، ناصر. (۱۳۷۱ ش). تفسیر نمونه. چ ۳۵. تهران: ...
  • میبدی، رشیدالدین ابوالفضل. (۱۳۷۱ ش). کشف الاسرار و عده الابرار. ...
  • نسفی، میمون بن محمد. (۲۰۰۶ م). تبصره الادله فی اصول ...
  • هاشمی خویی، حبیب الله. (۱۴۰۰ ق). منهاج البراعه فی شرح ...
  • ReferencesThe Holy Qur'an ...
  • Alusi, M. (۱۸۹۷). Ruh al-Ma'ani fi Tafsir al-Qur'an al-'Azim wa ...
  • نمایش کامل مراجع