بازنگری هنر در عصر هوش مصنوعی از دریچه نظریه ذهن توسعه یافته

موضوع این پژوهش، بررسی میزان اهمیت و نقش فردریش زاره در مطالعات مرتبط با هنر ایران در اواخر قرن با افزایش نقش هوش مصنوعی در آفرینش هنری، دیدگاه های مرسوم در مورد خلاقیت و اصالت آثار هنری به طور فزاینده ای به چالش کشیده می شود و این سوال مطرح می شود که تحت چه شرایطی می توان آثار تولیدشده توسط هوش مصنوعی را هم تراز آثار تولیدشده توسط انسان دانست. چنین پرسشی غالبا تفکیک بارز و مشخصی میان هنرمند و هوش مصنوعی در نظر می گیرد و سوالات مشخصی را در ارتباط با ادغام هوش مصنوعی در هنر ایجاد می کند؛ ازجمله اینکه چگونه می توان سهم خلاقانه هوش مصنوعی را از هنرمند انسانی متمایز نمود و محو شدن این مرزها چه پیامدهایی برای درک ما از اصالت آثار هنری دارد؟ این سوالات بر ارزیابی نقادانه نقش هوش مصنوعی در فرایند خلق هنری و تاثیر آن بر مفهوم اصالت در هنر متمرکز است. مقاله حاضر این پرسش را از منظر نظریه ذهن توسعه یافته بررسی کرده، پیشنهاد می کند که چنین پرسشی تفکیکی روشن میان نقش شناختی انسان و ماشین در تولید آثار هنری را مفروض می گیرد. در تقابل با این نگرش، این فرض مطرح می شود که تحت شرایط مشخصی، فناوری های مورداستفاده در خلق هنری  ازجمله هوش مصنوعی  فقط ابزارهای تکمیلی نیستند، بلکه به فرایندهای شناختی مربوط به خلق هنر تبدیل می شوند. به این معنی که بخشی جدایی ناپذیر از سیستم شناختی هنرمند می شوند و بر توانایی های خلاقانه اش تاثیر می گذارند و آن ها را تقویت می کنند. روش این تحقیق براساس توصیف و تحلیل مفاهیم است. در این پژوهش، داده هایی در ارتباط با هوش مصنوعی و آثار هنری حاصل از آن ازجمله آثار رفیک آنادول جمع آوری شده است. در ادامه با به کارگیری یک چارچوب مفهومی  فلسفی یعنی نظریه ذهن توسعه یافته، نقش هوش مصنوعی در شکل گیری آثار این هنرمند مورد ارزیابی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با بهره گیری از اصول مندرج در نظریه ذهن توسعه یافته نشان می دهد که پرسش سنتی در مورد اصالت آثار تولیدشده توسط هوش مصنوعی بر تمایز و تفکیکی قطعی میان شناخت در انسان و ابزارها و محیط بیرونی متکی است. در این پژوهش با ارزیابی آثار رفیک آنادول روشن می شود که مفهوم خلاقیت هنری می تواند فراتر از محدودیت های زیست شناختی مغز گسترش یابد تا فرایندهای بیرونی را که در خلق آثار هنری مشارکت دارند، ازجمله فعالیت ها، ابزارها و فعل وانفعالاتی که در خارج از مغز بیولوژیکی رخ می دهند، در برگیرد.

کلیدواژه ها:

کلید­واژه ­ها: هوش مصنوعی ، فلسفه ذهن ، نظریه ذهن توسعه یافته ، هنر معاصر ، رفیک آنادول