پارادوکس امید: واکاوی تجربه زیسته دانشجویان از امید اجتماعی و سیاسی

امید اجتماعی برآمده از شناخت و تجربه مشترک انسان ها، ریشه در بسترهای فرهنگی، تاریخی و سیاسی دارد. این پژوهش از پارادوکس کاهش امید اجتماعی _  سیاسی در میان دانشجویان علوم اجتماعی، باوجود قرارگیری در محیط دانشگاهی معناساز، آغاز می شود و با هدف فهم این تجربه زیسته آنها با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری انجام شده است. داده ها ازطریق ۱۲ مصاحبه نیمه ساختاریافته با دانشجویان علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد گردآوری و به صورت گام به گام تحلیل شد. یافته ها نشان می دهد که امید در زیست جهان دانشجویان پدیده ای چندلایه و سیال است که در تنش میان آگاهی انتقادی، محدودیت های ساختاری و سازوکارهای معناسازی روزمره شکل می گیرد. تجربه امید از سه مسیر اصلی ظهور می کند: مواجهه با بی عدالتی و بی ثباتی که تبعیض جنسیتی، محرومیت نسبی و نااطمینانی اقتصادی _ سیاسی را به انسداد افق آینده تبدیل می کند؛ امید پارادوکسیکال که در آن آگاهی از نابرابری ها با احساس ناتوانی در تغییر همراه می شود و معناسازی چندمنبعی که طی آن دانشجویان برای بازسازی امید از خانواده، دینداری انتخابی، فضای مجازی و فضاهای غیررسمی آنلاین بهره می گیرند. همچنین سه الگوی تعلق سیاسی (سنتی، مشروط و بی تعلقی) بازتاب تجربه پذیرش یا طردشدگی در ساختار سیاسی است؛ درنهایت، مشارکت اجتماعی در قالب کنشگری خرد، راهبردی جبرانی برای حفظ احساس اثرگذاری به شمار می آید.

کلیدواژه ها:

امید اجتماعی ، تجربه زیسته ، ناامیدی ، دانشجویان ، پدیدارشناسی تفسیری